کلیندامایسین فسفات/ترتینوئین
این ژل ترکیبی ضدآکنه، آنتیبیوتیک موضعی کلیندامایسین فسفات و رتینوئید موضعی ترتینوئین است. بخش اول التهاب و باکتریهای مرتبط با آکنه را کم میکند و بخش دوم از بستهشدن منافذ و تشکیل جوشهای جدید میکاهد.
برای درمان موضعی آکنهٔ ولگاریس، بهویژه وقتی جوشهای التهابی همراه با دانههای سرسیاه یا سرسفید وجود دارد، تجویز میشود.
خشکی، قرمزی و حساسیت به آفتاب شایع است؛ ژل را به چشم، لب، داخل بینی، زخم یا پوست آفتابسوخته نزنید. اسهال شدید یا خونی، هرچند نادر، میتواند نشانهٔ التهاب جدی روده باشد.
اگر بیماری کرون، کولیت زخمی یا سابقهٔ التهاب روده پس از آنتیبیوتیک دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید؛ بارداری، شیردهی و جراحی با بیهوشی عمومی را نیز مطرح کنید. اسهال آبکی یا خونی، تورم صورت و گلو، یا تنگی نفس نیازمند اقدام فوری است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کلیندامایسین فسفات/ترتینوئین یک ژل موضعی ضدآکنه است که از یک آنتیبیوتیک از گروه لینکوزامیدها و یک رتینوئید تشکیل میشود. کلیندامایسین رشد باکتریهای مرتبط با آکنه و التهاب را کاهش میدهد. ترتینوئین نوسازی سلولهای پوست را تنظیم میکند و به بازماندن منافذ و جلوگیری از تشکیل دانههای زیرپوستی کمک میکند. این ترکیب برای آکنهٔ پوستی است و درمان عمومی عفونتها یا زخمها محسوب نمیشود.
موارد مصرف
- درمان موضعی آکنهٔ ولگاریس التهابی
- درمان آکنهٔ همراه با دانههای سرسیاه و سرسفید
- کمک به کاهش تشکیل جوشهای جدید در پوست مستعد آکنه
روش مصرف
این ژل را فقط طبق نسخه و روی پوست تمیز و کاملاً خشک، معمولاً در زمان شب، بهصورت لایهای نازک روی کل ناحیهٔ مستعد آکنه بزنید؛ مقدار و دفعات دقیق را نسخه تعیین میکند. آن را فقط برای پوست استفاده کنید و از تماس با چشمها، لبها، داخل دهان، داخل یا کنارههای بینی، واژن، زخم، اگزما و پوست آفتابسوخته پرهیز کنید. پس از مصرف دستها را بشویید و مقدار یا دفعات مصرف را خودسرانه بیشتر نکنید، چون اثر را سریعتر نمیکند و تحریک پوست را افزایش میدهد. شویندهٔ ملایم، مرطوبکنندهٔ مناسب پوست مستعد آکنه و محافظت در برابر آفتاب به تحمل درمان کمک میکنند. بهدلیل وجود آنتیبیوتیک، مدت درمان را خودسرانه طولانی نکنید و قطع یا تغییر برنامه را با پزشک هماهنگ کنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت به کلیندامایسین، لینکومایسین، ترتینوئین یا مواد تشکیلدهندهٔ ژل
- بیماری کرون، کولیت زخمی، بیماری التهابی روده یا سابقهٔ اسهال و التهاب روده پس از مصرف آنتیبیوتیک
- اگزما، پوست ترکخورده، زخم، خراش، التهاب شدید یا آفتابسوختگی در محل استفاده
- فهرست کامل داروها، مکملها و محصولات پوستی؛ بهویژه فرآوردههای حاوی اریترومایسین و محصولات لایهبردار یا خشککننده
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
- سن پایین، بهخصوص در کودکان کمسن، یا برنامهٔ جراحی با بیهوشی عمومی
عوارض احتمالی
- خشکی و کشیدگی پوست
- قرمزی و تحریک محل استعمال
- پوستهریزی یا لایهلایهشدن پوست
- سوزش یا گزگز محل استعمال
- خارش خفیف
- حساسیت بیشتر به آفتاب و آفتابسوختگی آسانتر
- اسهال شدید، آبکی یا خونی، درد شکم یا دلپیچهٔ شدید؛ مصرف را قطع کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید. اگر حال عمومی بد است یا نشانههای کمآبی دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لبها، صورت یا گلو، کهیر، خسخس یا تنگی نفس؛ مصرف را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قرمزی و تورم شدید پوست، تاول، زخم، سوختگی شدید یا پوستهریزی گسترده؛ مصرف را متوقف کنید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- درد شدید چشم، تاری دید یا التهاب چشمی که پس از شستوشوی کامل برطرف نمیشود؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فرآوردههای حاوی اریترومایسین را همزمان خودسرانه استفاده نکنید، زیرا ممکن است با بخش کلیندامایسین ناسازگار باشند. اسکراب، صابون یا شویندهٔ ساینده، لایهبردارها، تونرهای قابض و محصولات پوستی با الکل یا اثر خشککنندگی شدید میتوانند قرمزی، سوزش و پوستهریزی را بیشتر کنند. اگر قرار است بیهوشی عمومی یا جراحی داشته باشید، پزشک و متخصص بیهوشی را از مصرف این ژل مطلع کنید؛ کلیندامایسین ممکن است اثر برخی داروهای شلکنندهٔ عضلانی را افزایش دهد. برای مصرف پوستی، تداخل مهمی با غذا یا نوشیدن الکل انتظار نمیرود، اما محصولات پوستیِ الکلی میتوانند تحریک را تشدید کنند. فهرست کامل داروها، مکملها و محصولات پوستیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بهدلیل وجود ترتینوئین، این ژل معمولاً در بارداری توصیه نمیشود. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف پزشک را مطلع کنید و اگر هنگام درمان باردار شدید، برای تصمیمگیری دربارهٔ ادامه یا جایگزینی درمان با پزشک تماس بگیرید. مشخص نیست این ترکیب پس از مصرف موضعی وارد شیر انسان میشود یا نه؛ در شیردهی آن را روی پستان یا ناحیهای که با پوست یا دهان نوزاد تماس دارد نزنید.
نگهداری
ژل را در دمای معمول اتاق، دور از گرما و نور مستقیم و دور از دسترس کودکان نگه دارید. آن را یخ نزنید، درِ تیوب را پس از مصرف محکم ببندید و فرآوردهٔ تغییررنگداده، خشکشده یا تاریخگذشته را استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| ژل | 1.2 % / 0.025 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا باید ژل را فقط روی خودِ جوش بزنم؟
۰۲اگر پوستم خیلی خشک یا پوستهپوسته شد چه کنم؟
۰۳آیا هنگام مصرف این ژل میتوانم در آفتاب باشم؟
۰۴آیا میتوانم همزمان از اریترومایسین برای آکنه استفاده کنم؟
۰۵آیا اسهال هنگام مصرف این ژل میتواند از کلیندامایسین باشد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۵ سازنده، در گروه D10AF51. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.