سیپروفلوکساسین
سیپروفلوکساسین آنتیبیوتیکی موضعی از خانوادهٔ فلوروکینولونهاست که بهشکلِ قطره در چشم یا گوش برایِ ازبینبردنِ باکتریِ عاملِ عفونت به کار میرود.
بیشتر برایِ درمانِ التهابِ باکتریاییِ ملتحمهٔ چشم، زخمِ قرنیه و عفونتِ باکتریاییِ مجرایِ گوش تجویز میشود.
این قطره فقط برایِ مصرفِ موضعی است؛ محلِ دقیقِ مصرف (چشم یا گوش) و طولِ دورهٔ درمان را پزشک مشخص میکند و نباید بدونِ نظرِ او تغییر کند.
اگر پس از چند روز مصرفِ منظم بهبودی حس نکردید، یا درد، قرمزی، ترشح و تاریِ دیدِ چشم بیشتر شد، یا نشانهای از حساسیت مانندِ خارش و تورم دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیپروفلوکساسین آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ فلوروکینولونهاست که در ردهٔ داروهای چشم و گوش دستهبندی میشود. این دارو با مهارِ آنزیمهایی که باکتری برایِ ساختن و ترمیمِ مادهٔ ژنتیکیِ خود به آنها نیاز دارد، از رشد و تکثیرِ باکتری جلوگیری کرده و در نهایت آن را از بین میبرد. فرمِ قطرهایِ آن با غلظتِ ۰٫۳ درصد بهصورتِ موضعی در چشم یا گوش استفاده میشود تا غلظتِ بالایِ دارو دقیقاً در محلِ عفونت ایجاد شود، درحالیکه جذبِ آن به کلِ بدن بسیار اندک باقی میماند. هدفِ اصلیِ درمان، ازبینبردنِ سریعِ عفونتِ باکتریایی و کاهشِ نشانههایی مانندِ قرمزی، ترشح، خارش یا درد است.
موارد مصرف
- درمانِ التهابِ باکتریاییِ ملتحمهٔ چشم (کونژنکتیویتِ باکتریایی)
- درمانِ زخمِ باکتریاییِ قرنیهٔ چشم (کراتیتِ باکتریایی)
- درمانِ عفونتِ باکتریاییِ مجرایِ خارجیِ گوش (اوتیتِ خارجی)
- پیشگیری از عفونتِ چشم، پیش یا پس از برخی جراحیهای چشمی، طبقِ نظرِ پزشک
روش مصرف
پیش از استفاده دستهایتان را بشویید و نوکِ قطرهچکان را به چشم، گوش، پوست یا هر سطحِ دیگری نزنید تا دارو آلوده نشود. برایِ مصرفِ چشمی، سر را کمی به عقب خم کنید، پلکِ پایین را بهآرامی پایین بکشید، قطره را داخلِ آن بچکانید و چند ثانیه چشم را ببندید؛ فشارِ ملایمِ انگشت روی گوشهٔ داخلیِ چشم، کنارِ بینی، جذبِ دارو به بدن و طعمِ تلخِ آن در دهان را کم میکند. برایِ مصرفِ گوشی، بهتر است پیش از استفاده چند دقیقه شیشهٔ دارو را در دست گرم کنید، سپس با خوابیدن به پهلو قطره را داخلِ مجرایِ گوش بچکانید و چند دقیقه در همان حالت بمانید. اگر همزمان از قطره یا پمادِ دیگری برایِ همان چشم یا گوش استفاده میکنید، فاصلهٔ زمانیِ کافی بینِ آنها بگذارید. تعدادِ دفعات، مدتِ درمان و جزئیاتِ دقیقِ مصرف را پزشک یا داروساز مشخص میکند؛ حتی اگر نشانهها زودتر بهتر شدند، درمان را بدونِ نظرِ پزشک قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب باکتریایی ملتحمهٔ چشم (کونژنکتیویت باکتریایی)
دورهٔ معمول ۷ روز است؛ هنگام عفونت از لنز تماسی استفاده نکنید و نوک قطرهچکان یا تیوب را به چشم نزنید.
زخم باکتریایی قرنیهٔ چشم (کراتیت باکتریایی)
این برنامه در روز نخست حتی در ساعات شب ادامه مییابد؛ زخم قرنیه وضعیت اورژانسی چشمپزشکی است و نیاز به پیگیری نزدیک دارد.
عفونت باکتریایی مجرای خارجی گوش (اوتیت خارجی)
محلول را پیش از مصرف همدمای بدن کنید و پس از چکاندن ۵ تا ۱۰ دقیقه به پهلو بمانید؛ در صورت شک به سوراخ بودن پردهٔ گوش، معاینهٔ پزشک لازم است.
پیشگیری از عفونت چشم پیش یا پس از برخی جراحیهای چشمی
این مصرف فقط باید طبق برنامهٔ جراح چشم انجام شود؛ مقدار و مدت درمان با نوع عمل و خطر عفونت تفاوت دارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به سیپروفلوکساسین یا سایرِ آنتیبیوتیکهایِ خانوادهٔ فلوروکینولون (مانندِ افلوکساسین یا لووفلوکساسین) حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- اگر لنزِ تماسی میگذارید یا سابقهٔ جراحیِ چشم، خشکیِ چشم یا گلوکوم دارید، پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر از گوشتان ترشح دارید، یا احتمال میدهید پردهٔ گوشتان پاره باشد یا لولهٔ تهویهٔ گوش داشته باشید، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- هر قطره، پماد یا دارویِ دیگری که برایِ همان چشم یا گوش استفاده میکنید را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- برایِ کودکان، سالمندان یا در صورتِ وجودِ بیماریِ زمینهایِ خاص، مصرف را فقط با تجویزِ پزشک شروع کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارشِ خفیف و گذرا بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- طعمِ تلخ یا فلزی در دهان پس از مصرفِ چشمی
- قرمزیِ خفیفِ چشم یا پوستِ اطرافِ گوش
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا ریگ در چشم
- خشکی یا تحریکِ خفیفِ موضعی
- در درمانِ زخمِ قرنیه، گاهی رسوبِ سفیدِ بلوری و گذرا روی سطحِ زخم دیده میشود که معمولاً با ادامه یا تنظیمِ درمان توسطِ پزشک برطرف میشود.
- نشانههایِ حساسیتِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، خارشِ گسترده، کهیر یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید.
- افزایشِ ناگهانیِ درد، قرمزیِ شدید، ترشحِ چرکیِ بیشتر یا کاهشِ دیدِ چشم — فوراً به چشمپزشک مراجعه کنید.
- تاری یا کاهشِ دیدی که با پلکزدن برطرف نمیشود — بهسرعت به پزشک اطلاع دهید.
- درد شدید، تورم یا خونریزیِ غیرمعمول از گوش — به پزشک مراجعه کنید.
- نبودِ هیچ بهبودی یا بدترشدنِ نشانهها پس از چند روز مصرفِ منظم — با پزشک تماس بگیرید تا درمان بازبینی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون این دارو بهصورتِ موضعی در چشم یا گوش مصرف میشود و جذبِ آن به گردشِ خون بسیار محدود است، برخلافِ فرمِ خوراکیِ سیپروفلوکساسین تداخلِ داروییِ گستردهای با داروهایِ خوراکی ندارد. بااینحال اگر همزمان از قطره یا پمادِ دیگری برایِ همان چشم یا گوش استفاده میکنید، رعایتِ فاصلهٔ چندقیقهای بینِ آنها و ترتیبِ درستِ مصرف اهمیت دارد. همیشه فهرستِ کاملِ داروها، قطرهها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا از نبودِ هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ این قطره در بارداری و شیردهی، از آنجا که جذبِ آن به داخلِ بدن در مقایسه با فرمِ خوراکیِ سیپروفلوکساسین بسیار محدودتر است، نگرانیِ کمتری نسبت به آن مطرح است؛ بااینحال تصمیمِ نهایی دربارهٔ شروع یا ادامهٔ مصرف در این دوران را پزشک با توجه به نوع و شدتِ عفونت میگیرد. اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از استفاده حتماً این موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
نگهداری
این قطره را در دمایِ اتاق، دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو یا توسطِ داروساز دستورِ دیگری داده شده باشد. درِ ظرفِ دارو را همیشه محکم ببندید، نوکِ قطرهچکان را با چشم، گوش یا هر سطحِ دیگری تماس ندهید تا آلوده نشود، و آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و دربارهٔ مدتِ قابلِاستفادهبودنِ دارو پس از بازکردنِ درِ ظرف از داروسازِ خود بپرسید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.3 % |
| پماد | 0.3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قطره هم برایِ چشم و هم برایِ گوش استفاده میشود؟
۰۲چرا بعد از چکاندنِ قطره در چشم، طعمِ تلخی در دهانم حس میکنم؟
۰۳در طولِ درمان میتوانم لنزِ تماسی بگذارم؟
۰۴اگر یک نوبتِ استفاده را فراموش کنم، چه باید کرد؟
۰۵چرا بعد از بهترشدنِ چشمم، باید همچنان قطره را ادامه دهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۷ سازنده، در گروه S01AE03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.