افلوکساسین
افلوکساسین یک آنتیبیوتیکِ خوراکی از خانوادهٔ فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) است که با مهارِ رشدِ باکتریها به ازبینرفتنِ عفونت کمک میکند.
این دارو بیشتر برای عفونتهای دستگاه ادراری، پروستات و برخی عفونتهای تنفسی و پوستی تجویز میشود؛ مناسببودنِ آن برای هر بیمار را پزشک تعیین میکند.
افلوکساسین میتواند خطرِ آسیب یا پارگیِ تاندون، بهویژه در سالمندان، و حساسیتِ پوست به نورِ آفتاب را افزایش دهد.
اگر دردِ ناگهانیِ تاندون، بیحسی و گزگزِ غیرعادی یا هر نشانهٔ آلرژیکِ جدی دیدید، بیدرنگ با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
افلوکساسین آنتیبیوتیکی از گروهِ فلوروکینولونهاست که طیفِ نسبتاً گستردهای از باکتریهای بیماریزا را هدف قرار میدهد. این دارو با مهارِ آنزیمهای ضروری برای کپیشدنِ مادهٔ ژنتیکیِ باکتری، از رشد و تکثیرِ آن جلوگیری میکند. افلوکساسین معمولاً بهشکلِ قرصِ خوراکی برای عفونتهای دستگاه ادراری، تنفسی، پروستات و برخی عفونتهای پوستی تجویز میشود. به دلیلِ عوارضِ شناختهشدهٔ این خانواده از داروها روی تاندونها و اعصاب، معمولاً زمانی مصرف میشود که گزینهٔ درمانیِ مناسبترِ دیگری در دسترس نباشد.
موارد مصرف
- عفونتهای دستگاه ادراری (مانند سیستیت و پیلونفریت)
- عفونتهای حاد و مزمنِ پروستات
- برخی عفونتهای تنفسیِ باکتریایی
- برخی عفونتهای پوست و بافتِ نرم
- برخی عفونتهای منتقله از راه جنسی، طبقِ تشخیصِ پزشک
روش مصرف
افلوکساسین را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک و در ساعتهایِ منظم مصرف کنید تا سطحِ دارو در بدن ثابت بماند. حتی اگر پیش از پایانِ دورهٔ درمان احساسِ بهبودی کردید، دوره را کامل کنید مگر پزشک دستورِ دیگری بدهد، زیرا قطعِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومتِ باکتری منجر شود. این قرص را با یک لیوان آبِ کامل بنوشید و مصرفِ همزمانِ آن را با شیر، ماست، پنیر، مکملهای آهن یا کلسیم و برخی داروهای ضداسیدِ معده کنار بگذارید، زیرا این ترکیبات جذبِ دارو را کم میکنند؛ در صورتِ نیاز به این محصولات، فاصلهٔ زمانیِ مناسب را از داروساز بپرسید. مقدارِ مصرف، فاصلهٔ دوزها و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک بر اساسِ نوعِ عفونت و شرایطِ شما مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سیستیت غیرپیچیده
با آب کافی مصرف شود و دورهٔ تجویزشده کامل شود.
پیلونفریت حاد و عفونت ادراری پیچیده
در صورت تب پایدار، درد پهلو یا استفراغ، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
پروستاتیت باکتریایی حاد
فقط برای نوع باکتریایی؛ پس از ۱۴ روز نیاز به ارزیابی مجدد دارد.
پروستاتیت باکتریایی مزمن
برای پروستاتیت غیرباکتریایی کاربرد ندارد.
پنومونی باکتریایی اکتسابی از جامعه
فقط در صورت حساس بودن عامل عفونت؛ در صورت نبود پاسخ، ارزیابی مجدد لازم است.
تشدید حاد باکتریایی برونشیت مزمن
برای عفونتهای ویروسی کاربرد ندارد.
عفونتهای پوست و بافت نرم
دورهٔ درمان را خودسرانه کوتاه نکنید.
اورتریت یا سرویسیت غیرگونوکوکی، بهویژه کلامیدیایی
درمان شریک جنسی و تکمیل دوره اهمیت دارد؛ تا پایان درمان از رابطهٔ جنسی بدون محافظ پرهیز شود.
اورتریت یا سرویسیت گونوکوکی
فقط در صورت تأیید حساسیت عامل عفونت؛ بهدلیل مقاومت شایع، برای درمان تجربی مناسب نیست.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به افلوکساسین یا سایرِ فلوروکینولونها را به پزشک بگویید.
- سابقهٔ مشکلاتِ تاندون یا آسیبهایِ عضلانی-اسکلتیِ پیشین را اطلاع دهید.
- سابقهٔ تشنج، صرع یا سایرِ بیماریهایِ سیستمِ عصبی را با پزشک در میان بگذارید.
- ابتلا به میاستنی گراویس (ضعفِ عضلانی) را حتماً پیش از مصرف بگویید.
- مشکلاتِ قلبی مانند اختلالِ ریتمِ قلب یا مصرفِ داروهایِ مؤثر بر ریتمِ قلب را گزارش کنید.
- بارداری، شیردهی، برنامهریزی برای بارداری و بیماریِ کلیوی را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع
- اسهال یا ناراحتیِ گوارشی
- سردرد
- سرگیجه
- بیخوابی یا اختلال در الگویِ خواب
- دردِ ناگهانی، تورم یا التهابِ تاندون (بهویژه تاندونِ پاشنه): مصرف را متوقف کنید، فشار روی آن ناحیه را کم کنید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
- بیحسی، سوزش، گزگز یا ضعفِ غیرعادی در دستها یا پاها: این میتواند نشانهٔ آسیبِ عصبی باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
- تپشِ نامنظمِ قلب، غش یا سرگیجهٔ شدید: در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهالِ شدید، مداوم یا خونی، حتی پس از قطعِ دارو: بدونِ مشورتِ پزشک از داروهایِ ضداسهال استفاده نکنید و به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
افلوکساسین با برخی داروها و مکملها تداخل دارد. مصرفِ همزمان با آنتیاسیدهایِ حاویِ آلومینیوم یا منیزیم، مکملهایِ آهن یا روی، و لبنیات، جذبِ دارو را کم میکند و بهتر است با فاصلهٔ زمانیِ مناسب مصرف شود. همزمانی با وارفارین میتواند اثرِ رقیقکنندگیِ خون را تشدید کند؛ با داروهایِ ضدالتهابیِ غیراستروئیدی (NSAID) خطرِ اثراتِ عصبی مانندِ تشنج بالا میرود؛ و با داروهایِ مؤثر بر ریتمِ قلب، خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب افزایش مییابد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
به دلیلِ نگرانی دربارهٔ اثرِ احتمالیِ این خانواده از داروها بر رشدِ غضروف، افلوکساسین در بارداری معمولاً تنها در صورتِ ضرورتِ روشن و به تشخیصِ پزشک تجویز میشود. در دورانِ شیردهی نیز باید احتیاط کرد، زیرا امکانِ انتقالِ مقداری از دارو به شیرِ مادر وجود دارد. اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از شروعِ این دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
افلوکساسین را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمایِ زیاد نگهداری کنید. آن را دور از دیدِ کودکان و خارج از دسترسِ آنها نگه دارید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهایِ تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
| قرص | 400 mg |
| قرص | 300 mg |
| قطره | 3 mg / 1mL |
| قطره | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۵ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ افلوکساسین همراه با شیر یا سایرِ لبنیات مشکلی دارد؟
۰۲چرا در دورانِ مصرفِ این دارو باید از آفتاب پرهیز کرد؟
۰۳اگر با شروعِ بهبودی بخواهم دارو را زودتر قطع کنم چه میشود؟
۰۴آیا افلوکساسین برایِ کودکان و سالمندان بیخطر است؟
۰۵اگر در حینِ مصرف دردِ تاندونِ پاشنه یا زانو احساس کنم چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۵ برند از ۱۳ سازنده، در گروه J01MA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.