سیناکلست
سیناکلست دارویی از ردهٔ داروهای اثرگذار بر غدهٔ پاراتیروئید است. با افزایشِ حساسیتِ این غده به کلسیمِ خون، ترشحِ هورمونِ پاراتیروئید را کم میکند و کلسیم و فسفرِ خون را کاهش میدهد.
بیشتر برای کنترلِ پرکاریِ ثانویهٔ غدهٔ پاراتیروئید در بیمارانِ دیالیزی، و نیز کاهشِ کلسیمِ بالای خون در برخی تومورها یا پرکاریِ شدیدِ اولیهٔ همین غده به کار میرود.
مهمترین خطرِ این دارو افتِ بیشازحدِ کلسیمِ خون (هیپوکلسمی) است؛ به همین دلیل در طولِ درمان باید کلسیمِ خون بهطورِ منظم با آزمایش بررسی شود.
در صورتِ بروزِ گزگز و بیحسیِ دورِ دهان یا انگشتان، گرفتگیِ عضلانی، تشنج یا هر نشانهٔ غیرِعادی، حتماً و سریع با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیناکلست از دستهٔ داروهای مؤثر بر هورمونهایِ تنظیمکنندهٔ کلسیم است و در گروهِ درمانیِ ضدِ پرکاریِ پاراتیروئید جای میگیرد. این دارو با افزایشِ حساسیتِ گیرندهٔ حسگرِ کلسیم روی سلولهایِ غدهٔ پاراتیروئید نسبت به کلسیمِ خون، ترشحِ هورمونِ پاراتیروئید (PTH) را کاهش میدهد. کاهشِ این هورمون بهنوبهٔ خود سببِ پایینآمدنِ کلسیم و فسفرِ خون میشود. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ پرکاریِ ثانویهٔ پاراتیروئید ناشی از نارساییِ کلیه در بیمارانِ دیالیزی، و نیز کاهشِ کلسیمِ بالای خون در برخی تومورهای پاراتیروئید است.
موارد مصرف
- کنترلِ پرکاریِ ثانویهٔ غدهٔ پاراتیروئید در بزرگسالانِ دیالیزی مبتلا به نارساییِ مزمنِ کلیه
- کاهشِ کلسیمِ بالای خون (هیپرکلسمی) در بیمارانِ مبتلا به سرطانِ پاراتیروئید
- کاهشِ کلسیمِ شدیداً بالا در بیمارانِ مبتلا به پرکاریِ اولیهٔ غدهٔ پاراتیروئید که امکانِ جراحیِ این غده را ندارند
روش مصرف
سیناکلست را باید همراه با غذا یا بلافاصله پس از صرفِ غذا میل کرد، زیرا جذبِ آن در حضورِ غذا بهتر انجام میشود؛ قرص را کامل و بدونِ جویدن یا خردکردن با آب فرو دهید. مصرفِ منظم و در ساعاتِ ثابتِ روز به اثربخشیِ بهترِ دارو کمک میکند. مقدار و دفعاتِ مصرف را فقط پزشک بر اساسِ نتیجهٔ آزمایشهایتان تعیین و در طولِ درمان تنظیم میکند؛ بدونِ هماهنگی با پزشک، دوز را خودسرانه تغییر ندهید یا دارو را قطع نکنید، چون ممکن است کلسیم و هورمونِ پاراتیروئید دوباره بالا برود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرکاری ثانویهٔ غدهٔ پاراتیروئید در بزرگسالان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه و تحت دیالیز
همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف شود و قرص بهصورت کامل بلعیده شود؛ کلسیم و فسفر در ۱ هفتهٔ نخست و هورمون پاراتیروئید ۱ تا ۴ هفته پس از شروع یا تغییر دوز بررسی شود.
هیپرکلسمی در بیماران مبتلا به سرطان غدهٔ پاراتیروئید
همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف شود و قرص کامل بلعیده شود؛ کلسیم خون در ۱ هفتهٔ نخست پس از شروع یا تغییر دوز و سپس تقریباً هر ۲ ماه بررسی شود.
هیپرکلسمی شدید در پرکاری اولیهٔ غدهٔ پاراتیروئید، هنگامی که جراحی امکانپذیر نیست
همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف شود و قرص کامل بلعیده شود؛ کلسیم خون در ۱ هفتهٔ نخست پس از شروع یا تغییر دوز و سپس تقریباً هر ۲ ماه بررسی شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشاز این به سیناکلست یا هر یک از اجزای آن واکنشِ حساسیتی داشتهاید
- اگر سطحِ کلسیمِ خونتان از قبل پایین است یا نشانههایِ افتِ کلسیم دارید
- اگر بیماریِ کبدی دارید
- اگر سابقهٔ تشنج یا صرع دارید
- اگر بیماریِ قلبی، نارساییِ قلب یا اختلالِ ریتمِ قلب دارید
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید، شیر میدهید یا داروی دیگری (از جمله داروهای بدونِ نسخه و گیاهی) مصرف میکنید
عوارض احتمالی
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
- سردرد
- سرگیجه
- دردِ عضلانی
- نشانههایِ افتِ کلسیمِ خون مانندِ گزگز و بیحسیِ دورِ دهان یا انگشتان، گرفتگیِ عضلانی یا اسپاسم — در صورتِ بروز، سریع با پزشک تماس بگیرید و آزمایشِ کلسیم بدهید
- تشنج — در صورتِ وقوع، فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- ضربانِ نامنظمِ قلب یا تپشِ شدید — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک است
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- خونریزیِ گوارشی (مانندِ استفراغِ خونی یا مدفوعِ سیاه و قیری) — نیازمندِ مراجعهٔ فوری است
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سیناکلست در کبد و از طریقِ آنزیمهایِ خاصی متابولیزه میشود، به همین دلیل با داروهای متعددی تداخل دارد. مصرفِ همزمان با برخی داروهای ضدِ قارچ (مانندِ کتوکونازول)، برخی آنتیبیوتیکها (مانندِ کلاریترومایسین) یا برخی داروهای ضدِ ویروسِ خاص میتواند غلظتِ سیناکلست را در خون بالا ببرد، در حالیکه داروهایی مانندِ ریفامپین اثرِ آن را کاهش میدهند. از سویِ دیگر، سیناکلست میتواند متابولیسمِ برخی داروهای ضدِ آریتمیِ قلب و برخی داروهای ضدِ افسردگیِ سهحلقهای را کند کند و غلظتِ آنها را در خون بالا ببرد. مصرفِ همزمان با سایرِ داروها یا مکملهایی که کلسیم را کاهش میدهند نیز خطرِ افتِ کلسیم را بیشتر میکند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ سیناکلست در بارداریِ انسان در دست است؛ به همین دلیل این دارو تنها در صورتی که پزشک ضرورتش را تشخیص دهد و منفعتش بر خطرِ احتمالی برتری داشته باشد، در بارداری تجویز میشود. هنوز مشخص نیست که سیناکلست به شیرِ مادر منتقل میشود یا نه؛ بنابراین تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی در دورانِ مصرفِ این دارو باید با پزشک در میان گذاشته شود.
نگهداری
سیناکلست را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. قرصها را در بستهبندیِ اصلی و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و دارویِ تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 60 mg |
| قرص | 30 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید سیناکلست را همراه با غذا مصرف کنم؟
۰۲آیا میتوانم قرصِ سیناکلست را خرد یا نصف کنم؟
۰۳آیا سیناکلست بیماریِ کلیویِ من را درمان میکند؟
۰۴در طولِ درمان با سیناکلست چه آزمایشهایی لازم است؟
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم، چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۱۰ سازنده، در گروه H05BX01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.