بوسرلین
بوسرلین یک آگونیست هورمون آزادکننده گنادوتروپین و دارویی هورمونی در رده ضدسرطان است. با مصرف مداوم، ترشح هورمونهای جنسی را کاهش میدهد.
بیشتر برای سرطان پیشرفته پروستاتِ وابسته به هورمون و کنترل فعالیت تخمدان در برخی برنامههای لقاح آزمایشگاهی استفاده میشود. در بعضی پروتکلها برای اندومتریوز نیز تجویز میشود.
در آغاز درمان سرطان پروستات، افزایش موقت هورمونها میتواند درد استخوان یا مشکلات ادراری را بدتر کند؛ ناتوانی در ادرار کردن، درد شدید استخوان یا ضعف پاها نیازمند مراجعه فوری است. در درمان ناباروری، درد و نفخ شدید شکم، افزایش سریع وزن یا تنگی نفس میتواند نشانه تحریک بیش از حد تخمدان باشد.
اگر بیماری قلبی یا اختلال ریتم قلب، فشارخون بالا، دیابت، پوکی استخوان، افسردگی یا بیماری کبد و کلیه دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، احتمال بارداری، شیردهی و مصرف داروهای متعدد نیز باید از ابتدا مطرح شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بوسرلین شکل مصنوعی هورمون آزادکننده گنادوتروپین است و از نظر طبقهبندی در گروه داروهای ضدسرطان و درمانهای هورمونی قرار میگیرد. در شروع مصرف ممکن است آزادسازی هورمونهای جنسی را موقتاً افزایش دهد؛ اما با مصرف مداوم، پاسخ هیپوفیز کاهش مییابد و تولید هورمونهای جنسی مهار میشود. در مردان سطح تستوسترون و در زنان سطح استروژن پایین میآید. این اثر برای سرطان پروستات وابسته به هورمون، کنترل فعالیت تخمدان در برخی برنامههای ناباروری و گاهی اندومتریوز استفاده میشود.
موارد مصرف
- سرطان پیشرفته پروستاتِ وابسته به هورمون
- مهار موقت فعالیت هیپوفیز و کنترل چرخه تخمدان در برنامههای تحریک تخمکگذاری و لقاح آزمایشگاهی
- درمان اندومتریوز در برخی پروتکلهای تخصصی
روش مصرف
فرآورده تزریقی بوسرلین معمولاً بهصورت زیرجلدی تجویز میشود و نباید عضلانی یا وریدی تزریق شود. تزریق را فقط طبق نسخه و پس از آموزش پزشک یا پرستار انجام دهید؛ مقدار، فاصله نوبتها و طول درمان به علت مصرف و برنامه درمانی بستگی دارد. چون دارو تزریقی است، همراه غذا یا ناشتا بودن مطرح نیست، اما نوبتها باید تا حد امکان منظم باشند. در صورت فراموشی یک نوبت، مقدار بعدی را دو برابر نکنید و با مرکز درمانی تماس بگیرید. درمان را خودسرانه قطع نکنید؛ ممکن است پزشک فشارخون، قند خون، چربی خون، تراکم استخوان و در سرطان پروستات شاخصهای بیماری را پایش کند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بوسرلین، داروهای مشابه یا مواد تشکیلدهنده ویال، از جمله الکل بنزیلیک در برخی فرآوردهها، حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- در صورت بارداری، احتمال بارداری، شیردهی یا خونریزی غیرطبیعی واژینال، پیش از شروع درمان حتماً پزشک را مطلع کنید؛ در برنامههای ناباروری آزمایش بارداری لازم است.
- سابقه افسردگی، اضطراب شدید یا افکار آسیب به خود را بگویید، زیرا بوسرلین میتواند افت خلق را ایجاد یا تشدید کند.
- بیماری قلبی، ضربان نامنظم، سابقه غش، فشارخون بالا یا دیابت و نیز مصرف داروهای مربوط به این بیماریها نیاز به بررسی و پایش دارد.
- پوکی استخوان، شکستگی قبلی، مصرف طولانی کورتون یا داروهای ضدتشنج، سیگار و مصرف زیاد الکل را مطرح کنید، چون درمان طولانی میتواند تراکم استخوان را کاهش دهد.
- در بیماری کبد یا کلیه، تخمدان پلیکیستیک، یا در سرطان پروستات همراه با مشکل ادراری، درد استخوان یا درگیری ستون فقرات، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- گرگرفتگی و تعریق
- سردرد، سرگیجه، خستگی یا خوابآلودگی
- تغییرات خلقی، تحریکپذیری یا اضطراب
- کاهش میل جنسی و اختلال عملکرد جنسی در مردان، یا خشکی واژن و درد هنگام نزدیکی در زنان
- درد، قرمزی یا تورم محل تزریق
- تهوع، درد زیر شکم، اسهال یا یبوست و لکهبینی یا خونریزی نامنظم در زنان
- تورم صورت یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس — دارو را ادامه ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ناتوانی در ادرار کردن، درد شدید یا بدترشونده استخوان و کمر، یا ضعف و بیحسی پاها، بهویژه در آغاز درمان سرطان پروستات — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد و نفخ شدید شکم، استفراغ مداوم، افزایش سریع وزن، کاهش ادرار یا تنگی نفس در برنامه ناباروری — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، غش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افسردگی شدید، افکار آسیب به خود یا تغییر رفتاری غیرمعمول — فوراً با پزشک تماس بگیرید و در صورت خطر فوری به اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد شدید همراه با تاری دید یا اختلال بینایی، کبودی بیدلیل، عفونتهای مکرر یا افزایش محسوس فشارخون — در اولین فرصت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید. بوسرلین ممکن است اثر داروهای پایینآورنده قند خون را کم کند. همراهی آن با داروهایی که ریتم قلب را تغییر میدهند، مانند آمیودارون، سوتالول، متادون، موکسیفلوکساسین و بعضی داروهای ضدروانپریشی، نیازمند بررسی است. داروهای هورمونی و داروهای تحریک تخمکگذاری باید فقط طبق برنامه متخصص مصرف شوند، زیرا در درمان ناباروری خطر تحریک بیش از حد تخمدان افزایش مییابد. برای شکل تزریقی، تداخل غذایی مشخصی شناخته نشده و الکل تداخل مستقیم شناختهشدهای ندارد؛ بااینحال در صورت سرگیجه یا افت خلق، مصرف الکل را کنار بگذارید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بوسرلین تزریقی در بارداری نباید استفاده شود و در برنامههای ناباروری باید پیش از شروع، بارداری رد شود. اگر در طول درمان بارداری رخ داد، مصرف را متوقف کنید و فوراً پزشک را در جریان بگذارید. مقدار کمی از دارو میتواند وارد شیر شود؛ شیردهی هنگام درمان توصیه نمیشود. در درمانهایی غیر از ناباروری، درباره روش پیشگیری مناسب از بارداری به پزشک مراجعه کنید.
نگهداری
فرآورده را طبق دستور روی جعبه همان برند نگهداری کنید؛ معمولاً در دمای کمتر از ۲۵ درجه سانتیگراد، داخل جعبه و دور از نور مستقیم. آن را منجمد نکنید و دور از دسترس کودکان بگذارید. تاریخ انقضا و شفاف و بیرنگ بودن محلول را بررسی کنید؛ محلول کدر یا تغییررنگداده مصرف نشود. مدت قابلاستفاده بودن ویال پس از باز شدن بسته به برند متفاوت است و باید از بروشور همان فرآورده پیروی شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا ممکن است در شروع درمان سرطان پروستات علائم بدتر شود؟
۰۲آیا بوسرلین خودش داروی تحریک تخمکگذاری است؟
۰۳آیا لکهبینی یا قطع موقت قاعدگی با بوسرلین طبیعی است؟
۰۴اگر یک نوبت تزریق بوسرلین را فراموش کنم چه کنم؟
۰۵آیا بوسرلین روی استخوان و قند خون اثر میگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۵ سازنده، در گروه L02AE01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.