سوتالول
سوتالول دارویی از دستهٔ بتابلوکرهاست که خاصیتِ ضدآریتمیِ اضافه هم دارد و برای منظمکردنِ ضربانِ قلب به کار میرود.
این دارو بیشتر برای کنترلِ آریتمیهای خطرناکِ بطنی و حفظِ ریتمِ طبیعیِ قلب در فیبریلاسیون یا فلاترِ دهلیزی تجویز میشود.
سوتالول میتواند فاصلهٔ کیوتیِ قلب را طولانی کند و در موارد نادر زمینهسازِ آریتمیِ خطرناک شود؛ به همین دلیل شروع و تنظیمِ دوزِ آن معمولاً با پایشِ قلبی همراه است.
اگر تپشِ شدید، سرگیجه، غش، یا تنگیِ نفسِ تازهای رخ داد، یا قصدِ تغییر یا قطعِ خودسرانهٔ دارو دارید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سوتالول دارویی از دستهٔ بتابلوکرها (Beta-Blocker) است که علاوهبر اثرِ معمولِ این گروه، خاصیتِ ضدآریتمیِ ردهٔ سه را هم دارد؛ یعنی هم ضربانِ قلب را کند میکند و هم فعالیتِ الکتریکیِ سلولهای قلب را باثباتتر میسازد و دورهٔ استراحتِ الکتریکیِ آنها را طولانیتر میکند. این ترکیبِ اثر به قلب کمک میکند ریتمِ منظمتری داشته باشد و از بروزِ آریتمیهای خطرناک جلوگیری کند. سوتالول عمدتاً از راهِ کلیه دفع میشود، به همین دلیل در افرادی که عملکردِ کلیویشان کاهش یافته، دوز و فاصلهٔ مصرف باید با دقتِ بیشتری از سویِ پزشک تنظیم شود. معمولاً شروعِ درمان و تنظیمِ دوز در ابتدای کار زیرِ نظرِ پزشک و همراه با انجامِ نوارِ قلب صورت میگیرد.
موارد مصرف
- کنترلِ آریتمیهای خطرناکِ بطنی که تهدیدکنندهٔ زندگی هستند
- کمک به حفظِ ریتمِ طبیعیِ قلب (ریتمِ سینوسی) در فیبریلاسیونِ دهلیزی
- کمک به حفظِ ریتمِ طبیعیِ قلب در فلاترِ دهلیزی
- پیشگیری از بازگشتِ آریتمیهای دهلیزیِ علامتدار پس از بازگرداندنِ ریتمِ طبیعی
روش مصرف
سوتالول را طبقِ برنامه و فاصلهٔ زمانیِ دقیقی که پزشک تعیین کرده مصرف کنید و تلاش کنید هر روز در ساعتِ مشخصی آن را میل کنید تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. قرص را میتوان با معدهٔ خالی یا همراه با غذا مصرف کرد، اما بهتر است هر بار به یک روشِ ثابت مصرف شود مگر پزشک روشِ دیگری را توصیه کرده باشد. شکلِ محلولِ این دارو بیشتر برای کودکان یا کسانی که بلعیدنِ قرص برایشان دشوار است تجویز میشود و اندازهگیریِ دقیقِ آن باید طبقِ دستورِ پزشک یا داروساز و با وسیلهٔ اندازهگیریِ مخصوص انجام شود. مقدار و فاصلهٔ دوزها را هرگز خودسرانه تغییر ندهید و بهویژه دارو را ناگهان قطع نکنید، چون قطعِ ناگهانیِ این دسته از داروها میتواند ضربان یا ریتمِ قلب را بیثبات کند؛ هرگونه تغییر باید بهتدریج و با نظرِ پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آریتمیهای بطنی مستند و تهدیدکنندهٔ حیات
فقط برای آریتمی بطنی تهدیدکنندهٔ حیات بهکار میرود؛ بهعلت خطر طولانیشدن فاصلهٔ کیوتی و آریتمی بطنی کشنده، در آریتمیهای خفیف یا بدون علامت مصرف نشود. قطع ناگهانی خودسرانه ممنوع است.
فیبریلاسیون دهلیزی علامتدار
برای فیبریلاسیون دهلیزی علامتدار بهکار میرود و در موارد خفیف یا بهسادگی برگشتپذیر مناسب نیست. با یا بدون غذا مصرف شود، اما هر روز به یک شیوه و در زمانهای ثابت مصرف گردد.
فلاتر دهلیزی علامتدار
درمان برای فلاتر دهلیزی علامتدار و با هدف پیشگیری از بازگشت آن انجام میشود؛ خطر طولانیشدن فاصلهٔ کیوتی و آریتمی بطنی کشنده، پایش قلبی منظم را ضروری میکند.
پیشگیری از بازگشت آریتمیهای دهلیزی علامتدار پس از بازگرداندن ریتم طبیعی
در صورت فراموششدن نوبت، مقدار جبرانی مصرف نشود و نوبت بعدی در زمان مقرر مصرف شود. قطع درمان باید تدریجی و با نظر پزشک انجام گیرد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ آسم یا بیماریِ مزمنِ انسدادیِ ریه دارید
- اگر ضربانِ قلبِ آهسته، بلوکِ قلبی، یا سندرمِ کیوتیِ طولانی دارید یا در خانواده سابقهٔ آن هست
- اگر بیماریِ کلیوی دارید یا سالمند هستید، چون دوزِ این دارو باید متناسب با عملکردِ کلیه تنظیم شود
- اگر بارداری، قصدِ بارداری، یا شیردهی دارید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها، و بهویژه ادرارآورها یا دیگر داروهای قلبیتان را به پزشک بگویید
- اگر سابقهٔ نارساییِ قلبیِ کنترلنشده یا افتِ شدیدِ فشارِ خون دارید
عوارض احتمالی
- خستگی و احساسِ ضعف
- سرگیجهٔ خفیف
- کندشدنِ خفیفِ ضربانِ قلب
- تهوع یا اسهالِ خفیف
- سردیِ دستها و پاها
- تپشِ شدید یا نامنظمِ ناگهانیِ قلب، غش، یا سرگیجهٔ شدید — اینها میتواند نشانهٔ آریتمیِ خطرناک باشد؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- ضربانِ قلبِ بسیار آهسته همراه با سرگیجه یا سیاهیرفتنِ چشم — در این حالت سریع با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگیِ نفسِ ناگهانی، ورمِ پا و مچِ پا، یا افزایشِ وزنِ سریع — اینها میتواند نشانهٔ تشدیدِ نارساییِ قلبی باشد؛ در این حالت سریع به پزشک مراجعه کنید.
- خسخسِ سینه یا تنگیِ نفسِ شدید، بهویژه در افرادی که سابقهٔ آسم دارند — در این حالت سریع به پزشک اطلاع دهید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- ورمِ صورت و لب، کهیرِ گسترده، یا مشکل در تنفس که نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سوتالول را نباید همزمان با داروهایی مصرف کرد که فاصلهٔ کیوتیِ قلب را طولانی میکنند (مانندِ برخی ضدآریتمیهای دیگر، برخی آنتیبیوتیکها، یا برخی داروهای روانپزشکی)، چون این ترکیب خطرِ آریتمیِ خطرناک را بالا میبرد. مصرفِ همزمان با دیگر بتابلوکرها یا برخی مسدودکنندههای کانالِ کلسیم مانندِ وراپامیل و دیلتیازم نیز میتواند ضربانِ قلب را بیشازحد آهسته کند یا فشارِ خون را بهشدت پایین بیاورد. ادرارآورها و هر داروی دیگری که پتاسیم یا منیزیمِ خون را کاهش میدهد، در کنارِ سوتالول خطرِ آریتمی را باز هم بیشتر میکند. داروهای پایینآورندهٔ قندِ خون هم باید با احتیاط همراهِ سوتالول مصرف شوند، چون این دارو میتواند برخی نشانههای افتِ قندِ خون مانندِ تپش را پنهان کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا هر تداخلِ احتمالی پیش از شروعِ درمان بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای محدودی دربارهٔ اثرِ سوتالول در بارداری وجود دارد و مصرفِ آن تنها زمانی مناسب است که پزشک تشخیص دهد فایدهٔ آن برای مادر از خطرِ احتمالی بیشتر است؛ مصرف نزدیک به زمانِ زایمان ممکن است در نوزاد باعثِ کندیِ ضربانِ قلب یا افتِ قندِ خون شود که نیازمندِ پایشِ پزشکی است. این دارو در شیرِ مادر ترشح میشود، بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی باید با نظرِ پزشک باشد و نوزاد از نظرِ کندیِ ضربان و افتِ قندِ خون زیرِ نظر بماند.
نگهداری
سوتالول را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت، و گرمای زیاد نگهداری کنید، مگر برچسبِ رویِ بسته دستورِ دیگری داده باشد؛ شکلِ محلول را طبقِ راهنماییِ رویِ بسته نگهداری کنید و از یخزدگیِ آن جلوگیری کنید. دارو را در ظرفِ اصلیِ خودش و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زباله یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 80 mg |
| قرص | 40 mg |
| محلول | 5 mg / 1 mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۱ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ سوتالول همیشه نیاز به بستری یا نوارِ قلبِ مکرر دارد؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرفِ سوتالول را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۳آیا میتوان بهمحضِ بهترشدنِ ریتمِ قلب مصرفِ سوتالول را قطع کرد؟
۰۴چرا در مصرفِ سوتالول توجه به عملکردِ کلیه اهمیت دارد؟
۰۵آیا سوتالول با داروهای سرماخوردگی یا آلرژیِ بدونِ نسخه تداخل دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۱ برند از ۹ سازنده، در گروه C07AA07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.