بورتزومیب

بورتزومیب یک داروی ضدسرطان از گروه مهارکننده‌های پروتئازوم است. با مهار برگشت‌پذیر پروتئازوم ۲۶اس، تجزیهٔ طبیعی برخی پروتئین‌های داخل سلول را مختل می‌کند؛ این اختلال در سلول‌های سرطانی می‌تواند به توقف رشد یا مرگ سلولی بینجامد. برای بیماری‌های خونی خاص، به‌ویژه مولتیپل میلوما و لنفوم سلول‌های پوششی، در قالب برنامه‌های تخصصی و اغلب همراه داروهای دیگر استفاده می‌شود. فرآوردهٔ آن به شکل محلول تزریقی یا پودر خشک برای تهیهٔ محلول، با قدرت‌های مختلف عرضه می‌شود؛ در ایران ممکن است نام‌هایی مانند ولکید، بورتزومیب، بورتزومیب آکویدا و ولزومیب روی بسته دیده شود.

این دارو خوراکی نیست و باید پس از آماده‌سازی توسط کارکنان آموزش‌دیده، فقط به‌صورت تزریق وریدی یا زیرجلدی تجویز شود؛ تزریق داخل نخاعی آن ممنوع است. زمان‌بندی، تعداد دوره‌ها و مقدار هر نوبت بر پایهٔ نوع سرطان، داروهای همراه، وضعیت کبد و کلیه، سطح بدن و آزمایش‌های خون تعیین می‌شود؛ خودسرانه نوبت را جابه‌جا، دوبرابر یا قطع نکنید. چون دارو تزریقی است، زمان غذا جذب آن را تعیین نمی‌کند؛ در صورت تهوع، اسهال یا استفراغ دربارهٔ مایعات و مراقبت لازم راهنمایی بگیرید. اگر نوبتی از دست رفت، با مرکز درمانی تماس بگیرید و آن را خودسرانه جبران نکنید.

بورتزومیب از مسیرهای کبدی تجزیه می‌شود؛ برخی داروهای ضدقارچ و ضدعفونت قوی، مانند ایتراکونازول، کتوکونازول یا کلاریترومایسین، می‌توانند سطح آن و خطر عوارض را بالا ببرند، و داروهایی مانند ریفامپین، کاربامازپین، فنی‌توئین و علف چای می‌توانند اثرش را کم کنند؛ این داروها را خودسرانه شروع یا قطع نکنید. داروهای پایین‌آورندهٔ فشارخون و داروهای مُدر ممکن است افت فشار یا کم‌آبی را تشدید کنند و رقیق‌کننده‌های خون یا برخی مسکن‌های ضدالتهاب خطر خونریزی را بیشتر کنند. برای خود بورتزومیب محدودیت غذایی مشخصی شناخته نشده، اما الکل می‌تواند تهوع، سرگیجه، کم‌آبی و فشار بر کبد را بدتر کند؛ داروهای همراه ممکن است محدودیت‌های جداگانه داشته باشند. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید.