بیلاستین
بیلاستین آنتیهیستامینِ نسلِ دوم (مسدودکنندهٔ گیرندهٔ هیستامین نوعِ یک) است که با کاهشِ اثرِ هیستامین در بدن، علائمِ آلرژی را تسکین میدهد. برخلافِ آنتیهیستامینهایِ نسلِ اول، معمولاً خوابآلودگیِ چندانی ایجاد نمیکند.
بیشتر برای تسکینِ علائمِ آلرژیِ فصلی و دائمی، مانندِ عطسه، آبریزشِ بینی و خارشِ چشم، و نیز کنترلِ خارش و کهیرِ مزمنِ پوستی به کار میرود.
این دارو باید با معدهٔ نسبتاً خالی و آبِ ساده میل شود، چون غذا و بهویژه آبمیوههایی مانندِ آبپرتقال و آبگریپفروت میتوانند جذبِ آن را در بدن بهروشنی کم کنند.
اگر بیماریِ کلیوی دارید، باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید؛ اگر نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو یا تنگیِ نفس دیدید، با اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بیلاستین آنتیهیستامینِ خوراکیِ نسلِ دوم است که در ایران با نامهایِ تجاریِ گوناگون، از جمله بیلاستا، اکتوبیلاست و رمیال، نیز عرضه میشود. این دارو با مسدود کردنِ اثرِ هیستامین بر گیرندهٔ نوعِ یک در بدن، از بروزِ نشانههایی مانندِ خارش، عطسه، آبریزشِ بینی و کهیرِ پوستی جلوگیری میکند. بیلاستین بهسختی از سدِ خونیمغزی عبور میکند و به همین دلیل، برخلافِ آنتیهیستامینهایِ نسلِ اول، معمولاً خوابآلودگیِ قابلتوجهی در پی ندارد. این دارو به دو شکل در دسترس است: قرص، که بیشتر برای بزرگسالان و نوجوانان به کار میرود، و محلولِ خوراکی، که معمولاً برای کودکانِ کوچکتر در نظر گرفته میشود. هدفِ اصلی از مصرفِ آن، کنترلِ روزانهٔ علائمِ آلرژی و کهیرِ مزمن است، بدونِ آنکه علتِ زمینهایِ آلرژی را درمان کند.
موارد مصرف
- تسکینِ علائمِ آلرژیِ فصلی (تبِ یونجه)، مانندِ عطسه، آبریزشِ بینی و گرفتگیِ بینی
- کاهشِ خارش، اشکریزش و قرمزیِ چشم ناشی از آلرژیِ فصلی یا دائمی
- کنترلِ رینیتِ آلرژیکِ دائمی و غیرفصلی
- کاهشِ خارش و کهیر در کهیرِ مزمنِ ایدیوپاتیک (کهیرِ بدونِ علتِ مشخص)
- تسکینِ علائمِ آلرژی در کودکانِ واجدِ شرایط، با فرمِ محلولِ خوراکی و طبقِ نظرِ پزشک
روش مصرف
بیلاستین را بهتر است با معدهٔ خالی و همراه یک لیوان آبِ ساده میل کنید، یعنی با فاصله از وعدههایِ غذایی؛ چون غذا، و بهویژه آبمیوههایی مانندِ آبپرتقال، آبگریپفروت و آبسیب، میتوانند جذبِ دارو را در بدن کم کنند و از اثرش بکاهند. قرص را کامل و با آب میل کنید، نه با آبمیوه. اگر محلولِ خوراکی برای کودک تجویز شده، آن را با پیمانهٔ اندازهگیریِ مخصوص و دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک اندازهگیری کنید. در کهیرِ مزمن، معمولاً مصرفِ منظم و روزانه برای کنترلِ پایدارِ علائم اهمیت دارد، پس بدونِ هماهنگی با پزشک، درمانِ طولانیمدت را ناگهان قطع نکنید. مقدارِ دقیقِ مصرف، فرمِ مناسب و طول دورهٔ درمان را فقط پزشک یا داروساز، بر اساسِ سن و شرایطِ شما، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
رینیت آلرژیک فصلی (تب یونجه)
با آب ساده، یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا و آبمیوه مصرف شود؛ مصرف در دوره تماس با ماده حساسیتزا ادامه یابد.
التهاب ملتحمه آلرژیک فصلی یا دائمی
با آب ساده، یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا و آبمیوه مصرف شود؛ برای کنترل علائم چشمی همراه با آلرژی بینی کاربرد دارد.
رینیت آلرژیک دائمی یا غیرفصلی
با آب ساده، یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا و آبمیوه مصرف شود؛ ممکن است در تمام دوره تماس با ماده حساسیتزا ادامه یابد.
کهیر مزمن خودبهخودی یا بدون علت مشخص
با آب ساده، یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا و آبمیوه مصرف شود؛ طول درمان به نوع و روند کهیر بستگی دارد و دوز نباید خودسرانه افزایش یابد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به بیلاستین یا سایرِ آنتیهیستامینها حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- بیماریِ کلیوی یا هرگونه اختلال در عملکردِ کلیه را با پزشک در میان بگذارید، چون این دارو عمدتاً از راهِ کلیه دفع میشود.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهایِ گیاهیِ مصرفیتان، بهویژه داروهایِ قلبی یا برخی آنتیبیوتیکها، را به پزشک یا داروساز بگویید.
- در صورتِ بارداری، برنامهریزی برای بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر دارو برای کودک تجویز شده، سن و وزنِ کودک را به پزشک بگویید تا فرم و مقدارِ مناسب انتخاب شود.
- اگر سالمند هستید یا چند بیماریِ زمینهایِ دیگر دارید، پزشک را در جریان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- خوابآلودگیِ خفیف
- سرگیجه
- احساسِ خستگی
- خشکیِ دهان
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید، مانندِ تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس و مشکل در بلع — با اورژانس تماس بگیرید.
- خوابآلودگیِ شدید و غیرمنتظرهای که با رانندگی یا کارهایِ نیازمندِ هوشیاری تداخل داشته باشد — از این فعالیتها خودداری کنید و موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- تپشِ قلب یا ضربانِ نامنظم — این نشانه را در اولین فرصت به پزشک گزارش دهید.
- ادامه یا بدترشدنِ کهیر و خارش با وجودِ مصرفِ منظمِ دارو — برای بازبینیِ درمان به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین نکتهٔ تداخلیِ بیلاستین این است که آبمیوههایی مانندِ آبپرتقال، آبگریپفروت و آبسیب میتوانند میزانِ جذبِ آن را در بدن بهروشنی کم کنند و از اثرِ دارو بکاهند؛ به همین دلیل بهتر است این دارو تنها با آبِ سادهٔ معمولی میل شود. برخی داروها، مانندِ کتوکونازول، اریترومایسین و دیلتیازم، میتوانند غلظتِ بیلاستین را در خون بالا ببرند و احتمالِ عوارض را بیشتر کنند. مصرفِ همزمان با الکل یا داروهایِ آرامبخش نیز، هرچند این دارو کمخوابآور است، بهتر است با احتیاط انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هر تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ انسانیِ کافی دربارهٔ مصرفِ بیلاستین در دورانِ بارداری در دست نیست، به همین دلیل مصرفِ آن در این دوران معمولاً تنها زمانی در نظر گرفته میشود که پزشک آن را واقعاً لازم بداند و فایدهٔ آن بیش از خطرِ احتمالی باشد. دربارهٔ ترشحِ این دارو در شیرِ مادر نیز اطلاعاتِ کافی در دست نیست، پس اگر شیر میدهید، پیش از مصرف حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا اثرِ احتمالیِ آن بر نوزاد بررسی شود.
نگهداری
بیلاستین را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. محلولِ خوراکی را طبقِ توصیهٔ روی برچسبِ دارو و در ظرفِ دربسته نگه دارید. دارو را همیشه دور از دید و دسترسِ کودکان قرار دهید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهایِ تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
| محلول | 20 mg |
| محلول | 2.5 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا بیلاستین باعثِ خوابآلودگی میشود؟
۰۲چرا باید بیلاستین را با معدهٔ خالی مصرف کنم؟
۰۳فرقِ قرص و محلولِ خوراکیِ بیلاستین در چیست؟
۰۴آیا برای کهیرِ مزمن باید بیلاستین را هر روز مصرف کنم یا فقط هنگامِ بروزِ علائم؟
۰۵اگر همزمان داروهایِ دیگری مانندِ برخی آنتیبیوتیکها یا داروهایِ قلبی مصرف میکنم، بیلاستین مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۷ سازنده، در گروه R06AX29. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.