بتامتازون/فوزیدیک اسید
کرم پوستی ترکیبی از بتامتازون، یک کورتون موضعی برای کاهش التهاب و خارش، و فوزیدیک اسید، یک آنتیبیوتیک موضعی برای مهار برخی باکتریهای پوست است.
بیشتر برای اگزما یا التهاب پوستیِ همراه با عفونت باکتریایی ثانویه، مانند اگزمای آتوپیک، تماسی یا سبورهای، به کار میرود.
برای هر خارش یا جوش، و بهویژه برای قارچ پوستی، تبخال یا آبلهمرغان مناسب نیست؛ کورتون میتواند عفونت را پنهان یا بدتر کند. نزدیک چشم، روی صورت، سطح وسیع یا زیر پانسمان بسته فقط با تجویز استفاده شود و دوره درمان را خودسرانه طولانی نکنید.
اگر ضایعه پخش میشود، چرک، درد قابلتوجه یا تب دارد، یا با مصرف طبق نسخه بهتر نمیشود، ارزیابی پزشکی لازم است. بارداری، شیردهی، سن پایین، سابقه آب سیاه یا استفاده از این کرم نزدیک چشم نیز زمان مناسبی برای پرسش از پزشک یا داروساز است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
بتامتازون/فوزیدیک اسید یک کرم موضعی در گروه داروهای پوستی است. بتامتازون یک کورتون موضعی قوی است که التهاب و خارش را کم میکند و فوزیدیک اسید با مهار رشد برخی باکتریهای پوستی، عفونت سطحی را هدف میگیرد. این ترکیب برای التهابهای اگزماییِ دارای عفونت باکتریایی ثانویه به کار میرود، نه برای هر ضایعه پوستی. شکل موجود کرم است و هر گرم آن حاوی یک میلیگرم بتامتازون و بیست میلیگرم فوزیدیک اسید است. فوزان-بی یکی از نامهای تجاری این ترکیب است.
موارد مصرف
- اگزمای آتوپیک همراه عفونت باکتریایی ثانویه
- اگزمای تماسی همراه عفونت ثانویه
- اگزمای سکهای همراه عفونت ثانویه
- اگزمای سبورهای همراه عفونت باکتریایی
- اگزمای نوزادی یا کودکان همراه عفونت ثانویه، فقط با تجویز
- اگزمای رکودی همراه عفونت ثانویه
روش مصرف
این کرم فقط برای مصرف روی پوست است. پوست را تمیز و خشک کنید و مقدار کمی از کرم را به صورت لایهای نازک روی ناحیه درگیر بمالید؛ دستها را پیش و پس از مصرف بشویید، مگر اینکه دستها محل درمان باشد. تعداد دفعات و مدت درمان را طبق نسخه انجام دهید و از مصرف طولانی یا تکراری، مالیدن روی سطح وسیع، تماس با چشم و سطوح مخاطی، یا پوشاندن ناحیه با پانسمان بسته خودداری کنید، مگر با دستور پزشک؛ زیر پوشک، این احتیاط اهمیت بیشتری دارد. اگر یک نوبت را فراموش کردید، هنگام یادآوری استفاده کنید مگر اینکه به نوبت بعدی نزدیک باشد؛ مقدار دوبرابر نزنید. اگر مدت طولانی استفاده شده است، قطع یا شروع دوباره را خودسرانه انجام ندهید، چون برگشت شدید التهاب ممکن است رخ دهد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اگزمای آتوپیک همراه عفونت باکتریایی ثانویه
از مصرف طولانیمدت، مقدار زیاد، پوشاندن ناحیه یا مصرف روی سطح وسیع بدون نظر پزشک پرهیز شود.
اگزمای تماسی همراه عفونت ثانویه
فقط در صورت وجود یا احتمال عفونت باکتریایی ثانویه مصرف شود؛ در صورت عدم پاسخ، ارزیابی پزشک لازم است.
اگزمای سکهای همراه عفونت ثانویه
از مصرف مقدار زیاد، روی سطح وسیع یا زیر پانسمان بدون نظر پزشک پرهیز شود.
اگزمای سبورهای همراه عفونت باکتریایی
از تماس با چشمها و مصرف طولانیمدت، بهویژه روی صورت و چینهای پوستی، پرهیز شود.
اگزمای رکودی همراه عفونت ثانویه
درمان علت زمینهای و مراقبت مناسب از پوست اهمیت دارد؛ از مصرف طولانیمدت یا زیر پانسمان بدون نظر پزشک پرهیز شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بتامتازون، فوزیدیک اسید یا هر یک از مواد سازنده کرم حساسیت داشتهاید.
- اگر ضایعه تشخیصدادهنشده است یا احتمال قارچ پوستی، تبخال، آبلهمرغان یا عفونت باکتریایی درماننشده وجود دارد؛ این دارو برای عفونتهای کنترلنشده مناسب نیست.
- اگر روزاسه یا التهاب اطراف دهان دارید.
- اگر قرار است کرم روی صورت، اطراف چشم، کشاله ران، زیربغل، چینهای پوستی، زخم باز یا سطح وسیع استفاده شود؛ این نواحی جذب بیشتری دارند.
- اگر دارو برای کودک یا نوزاد است، بهخصوص در ناحیه پوشک، یا اگر سابقه آب سیاه، افزایش فشار چشم، دیابت یا بیماری غده فوق کلیه دارید.
- بارداری یا شیردهی، و نیز مصرف همزمان کرمهای کورتونی، آنتیبیوتیکی یا داروهای سرکوبکننده ایمنی را از ابتدا اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- خارش در محل مصرف
- سوزش، گزگز یا تحریک محل
- خشکی پوست
- قرمزی یا تشدید اگزما
- درد یا حساسیت خفیف محل
- دانه یا التهاب تماسی پوست
- تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس، کهیر گسترده یا تاولهای منتشر: مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- چرک، درد، گرمی یا تورم رو به افزایش، تب یا انتشار سریع قرمزی: احتمال عفونت کنترلنشده وجود دارد و باید همان روز ارزیابی شوید.
- تاری دید، درد چشم یا دیدن هاله، بهویژه پس از مصرف نزدیک چشم: مصرف نزدیک چشم را ادامه ندهید و فوراً به پزشک یا چشمپزشک مراجعه کنید.
- نازک شدن پوست، کبودی آسان، ترکهای پوستی، رگهای سطحی یا تغییر رنگ واضح، بهویژه پس از مصرف طولانی: مصرف را ادامه ندهید تا بررسی پزشکی انجام شود.
- قرمزی شدید که از محل اولیه فراتر میرود، سوزش، پوستهریزی یا ترشح تاولی پس از قطع: خودسرانه کرم را دوباره شروع نکنید و سریع برای بررسی واکنش برگشتی یا عفونت مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون دارو روی پوست استعمال میشود، در مصرف معمولی تداخل سیستمیک مهمی انتظار نمیرود؛ اما استفاده همزمان با کرمها یا پمادهای کورتونی یا آنتیبیوتیکی دیگر، پوشاندن ناحیه با پانسمان بسته، یا مصرف روی سطح وسیع و پوست زخمی میتواند جذب و عوارض را بیشتر کند. برای این کرم تداخل مهمی با غذا یا الکل شناخته نشده است. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای پوستیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذب فوزیدیک اسید از پوست معمولاً ناچیز است، اما درباره بتامتازون موضعی در بارداری دادههای انسانی محدود است؛ بنابراین در بارداری، بهویژه روی سطح وسیع یا برای مدت طولانی، فقط در صورت نیاز روشن و با تجویز مصرف شود. در شیردهی، مصرف روی ناحیه محدود معمولاً مشکلساز نیست، اما روی پستان یا نوک پستان نزنید؛ اگر مصرف در این ناحیه ضروری بود، پیش از شیردهی کرم را کاملاً پاک کنید و اجازه ندهید نوزاد با آن تماس داشته باشد.
نگهداری
کرم را در بستهبندی اصلی و با درپوش بسته، در دمای اتاق و طبق برچسب فرآورده، معمولاً کمتر از سی درجه سانتیگراد، دور از گرمای شدید، نور مستقیم و یخزدگی نگه دارید. آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا یا تغییر واضح رنگ، بو یا بافت مصرف نکنید؛ دستور مربوط به مدت مصرف پس از باز شدن را از روی تیوب یا بروشور همان فرآورده بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 1 mg / 20 mg / 1 g |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این کرم برای هر نوع خارش یا جوش مناسب است؟
۰۲آیا میتوان آن را روی صورت یا نزدیک چشم زد؟
۰۳آیا کودک یا نوزاد میتواند از این کرم استفاده کند؟
۰۴آیا میتوان روی کرم پانسمان یا باند بست؟
۰۵اگر بعد از قطع کرم ضایعه دوباره برگشت چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه D07CC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.