فوزیدیک اسید
فوزیدیک اسید یک آنتیبیوتیکِ موضعی از خانوادهٔ فوزیدانها (Fusidanes) است که بهصورتِ کرم روی پوست استفاده میشود و رشد و تکثیرِ برخی باکتریهای عاملِ عفونتِ پوستی را متوقف میکند.
بیشتر برای درمانِ عفونتهای باکتریاییِ سطحیِ پوست مانند زردزخم (ایمپتیگو)، فولیکولیت و اگزماها یا زخمهای کوچکِ عفونیشده بهکار میرود.
این کرم فقط برای مصرفِ روی پوست است، نه چشم یا داخلِ دهان؛ و باید دقیقاً به مدتی که پزشک تعیین کرده مصرف شود، چون قطعِ زودهنگام یا ادامهٔ بیشازحدِ آن میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومشدنِ باکتری بینجامد.
اگر پس از چند روز مصرفِ منظم، ناحیهٔ عفونت بهبود نیافت یا قرمزی، تورم و خارش گستردهتر شد، حتماً به پزشک یا داروساز مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فوزیدیک اسید آنتیبیوتیکی موضعی از خانوادهٔ فوزیدانهاست که بهصورتِ کرمِ ۲ درصد روی پوست استفاده میشود. این دارو با مهارِ یکی از مراحلِ ساختِ پروتئین در باکتری، از رشد و تکثیرِ آن جلوگیری میکند و در غلظتهای بالاتر میتواند باکتری را از بین ببرد. اثرِ آن عمدتاً روی باکتریهای گرممثبت، بهویژه استافیلوکوکِ طلایی، متمرکز است که یکی از شایعترین عواملِ عفونتهای سطحیِ پوست بهشمار میرود. چون جذبِ آن از پوستِ سالم بسیار کم است، اثرش عمدتاً موضعی و محدود به محلِ مصرف باقی میماند. هدفِ اصلیِ درمان، پاکسازیِ کاملِ عفونتِ باکتریاییِ پوست در کوتاهترین زمانِ لازم است.
موارد مصرف
روش مصرف
این کرم را فقط طبق تجویز و دفعاتی که پزشک یا داروساز مشخص کرده، بهصورتِ لایهای نازک روی ناحیهٔ آسیبدیدهٔ پوست بمالید؛ پیش و پس از هر بار مصرف دستها را بشویید و از تماسِ کرم با چشم، داخلِ بینی یا دهان خودداری کنید. حتی اگر پوست پیش از پایانِ دورهٔ درمان بهتر بهنظر برسد، مصرف را زودتر از موعدی که پزشک گفته قطع نکنید، چون قطعِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومشدنِ باکتری بینجامد. اگر پزشک پانسمان یا بانداژ روی ناحیه را توصیه کرده، طبقِ همان دستور عمل کنید. مدتِ درمان با فوزیدیک اسید معمولاً کوتاه است؛ تصمیم دربارهٔ ادامه یا تکرارِ آن تنها با پزشک است.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
زردزخم (ایمپتیگو)
این رژیم برای زردزخم محدود و غیرتاولی است؛ در نوع گسترده، تاولی یا همراه تب، ارزیابی پزشکی لازم است.
عفونت ثانویهٔ اگزما یا درماتیت
فقط روی بخش دارای عفونت باکتریایی استفاده شود؛ کرم بهتنهایی التهاب زمینهای اگزما یا درماتیت را درمان نمیکند.
فولیکولیت (التهاب و عفونت فولیکول مو)
در صورت گستردگی، عود مکرر یا همراهی با تب، درمان موضعی ممکن است کافی نباشد.
زخم، بریدگی یا سوختگی سطحیِ عفونیشده
روی زخم عمیق، سوختگی وسیع یا عفونت منتشر بدون ارزیابی پزشک استفاده نشود.
عفونت پوستی ناشی از گزش حشرات یا خراشیدگی
در صورت گسترش قرمزی، افزایش درد، ترشح چرکی یا تب، مراجعه پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به فوزیدیک اسید یا هر یک از اجزای این کرم حساسیت داشتهاید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- سابقهٔ پوستِ حساس، اگزما یا واکنشهای آلرژیکِ پوستی را با پزشک یا داروساز درمیان بگذارید.
- اگر همزمان روی همان ناحیه از داروی موضعیِ دیگری، مانند کورتیکواستروئید یا آنتیبیوتیکِ دیگر، استفاده میکنید، به پزشک اطلاع دهید.
- دربارهٔ بارداری، شیردهی یا برنامهٔ بارداری با پزشک مشورت کنید.
- اگر عفونتِ پوستی وسیع، عمیق یا همراه با تب است، پیش از هر اقدامی حتماً به پزشک مراجعه کنید.
- اگر بیماریِ زمینهای مانند دیابت یا ضعفِ سیستمِ ایمنی دارید که بهبودِ عفونتهای پوستی را دشوارتر میکند، پزشک را در جریان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف در محلِ مصرف
- خارشِ پوستی
- قرمزی یا خشکیِ خفیفِ پوست
- احساسِ تحریک یا سفتیِ مختصر در محلِ مالیدنِ کرم
- قرمزی، تورم یا خارشِ شدید و رو بهگسترش که ممکن است نشانهٔ واکنشِ آلرژیک باشد؛ در این صورت مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت، لبها یا گلو، یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بهبودنیافتنِ عفونت یا بدترشدنِ آن پس از چند روز مصرفِ منظم، که باید به پزشک اطلاع داده شود، زیرا ممکن است نشانِ مقاومتِ باکتری باشد.
- ظاهرشدنِ تاول، ترشحِ غیرعادی یا زخمِ جدید در محلِ مصرف که باید سریع به پزشک گفته شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون فوزیدیک اسید موضعی است و جذبِ آن از پوست بسیار محدود است، تداخلِ دارویی سیستمیکِ شناختهشدهٔ مهمی ندارد؛ اما مصرفِ همزمانِ آن با سایر کرمها، پمادها یا لوسیونهای موضعی روی همان ناحیه ممکن است اثرِ دارو را کم کند یا احتمالِ تحریکِ پوستی را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ موضعیای را که مصرف میکنید به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه ترکیبِ نامناسب بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ بالینیِ گستردهای دربارهٔ مصرفِ فوزیدیک اسیدِ موضعی در بارداری در دست نیست، اما چون جذبِ آن از پوست بسیار کم است، در صورتِ لزوم و با نظرِ پزشک قابلِبررسی برای مصرف در نظر گرفته میشود. در دورانِ شیردهی نیز بهتر است، مگر با تجویزِ پزشک، از مالیدنِ کرم روی ناحیهٔ سینه و نوکِ پستان خودداری شود تا دارو وارد دهانِ نوزاد نشود. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در این دو دوره را پزشک با توجه به وضعیتِ فرد و شدتِ عفونت میگیرد.
نگهداری
این کرم را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگه دارید و پس از هر بار مصرف، درِ آن را کاملاً ببندید. آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بستهبندی را بررسی کنید؛ از کرمِ تاریخگذشته یا تغییررنگداده استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱مصرفِ فوزیدیک اسید معمولاً چهقدر طول میکشد؟
۰۲آیا فوزیدیک اسید برای جوشِ صورت مناسب است؟
۰۳آیا مصرفِ طولانیمدتِ فوزیدیک اسید مشکلی دارد؟
۰۴آیا فوزیدیک اسید کرم را میتوان روی صورت استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه D06AX01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.