بتامتازون/نئومایسین
بتامتازون/نئومایسین یک داروی ترکیبی موضعی برای چشم و گوش است؛ بتامتازون التهاب را کم میکند و نئومایسین باکتریهای حساس را مهار میکند. فرآورده ممکن است به شکل قطره یا پماد باشد و مسیر مصرف هر شکل باید از روی نسخه و بسته مشخص شود.
بیشتر برای التهابهای پاسخگو به کورتون در چشم یا مجرای خارجی گوش به کار میرود، وقتی وجود یا خطر عفونت باکتریایی مطرح است. علت التهاب باید مشخص باشد، چون این ترکیب برای هر قرمزی یا ترشحی مناسب نیست.
کورتونِ این دارو میتواند عفونت ویروسی یا قارچیِ چشم را بدتر و علائم را پنهان کند؛ برای قرمزیِ تشخیصدادهنشدهٔ چشم خودسرانه استفاده نکنید. قطرهٔ گوشیِ حاوی نئومایسین در صورت سوراخ بودن پردهٔ گوش میتواند به شنوایی آسیب بزند.
اگر درد شدید چشم، کاهش دید، حساسیت به نور، ترشح چرکی، آسیب یا جسم خارجی دارید، یا سابقهٔ گلوکوم و تبخال چشمی دارید، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مطرح کنید. برای گوش نیز ترشح نامشخص، کمشنوایی، وزوز، سرگیجه یا احتمال سوراخی پردهٔ گوش نیازمند ارزیابی است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این فرآورده با بتامتازون ۰٫۱ درصد و نئومایسین سولفات ۰٫۵ درصد، در گروه ترکیبهای کورتونی و ضدباکتریِ موضعیِ چشم و گوش قرار میگیرد. بتامتازون با کاهش واکنشهای التهابی، قرمزی، خارش و تورم را کم میکند و نئومایسین با مهار ساخت پروتئین در باکتریهای حساس اثر ضدباکتری دارد. هدف آن درمان کوتاهمدتِ التهابهایی است که نیاز به پوشش ضدباکتری دارند، نه درمان عفونتهای ویروسی یا قارچی. قطره و پماد بر اساس محل و علت بیماری و طبق نظر پزشک انتخاب میشوند.
موارد مصرف
- التهابهای پاسخگو به کورتون در چشم، پس از کنار گذاشتن عفونت ویروسی و قارچی
- بلفاریت یا التهاب لبهٔ پلک، در صورت نیاز به پوشش ضدباکتری
- برخی التهابهای سطح چشم مانند کراتیت حاشیهای یا اپیاسکلریت، طبق تشخیص چشمپزشک
- برخی التهابهای داخل چشم مانند یووئیت، فقط با تجویز و پیگیری چشمپزشک
- التهاب و عفونت باکتریاییِ حساس در مجرای خارجی گوش یا اوتیت خارجی
روش مصرف
قطره یا پماد را فقط در محل و مدتی که در نسخه آمده مصرف کنید؛ پماد این ترکیب معمولاً برای چشم است و قطرهٔ گوشی فقط پس از تأیید سالم بودن پردهٔ گوش به کار میرود. چون دارو موضعی است، زمان غذا بر اثر آن نقشی ندارد. دستها را بشویید، نوک قطرهچکان یا تیوب را به چشم، گوش، پوست یا دست نزنید و فرآورده را با دیگری شریک نشوید. در مصرف چشمی، اگر داروی چشمی دیگری هم دارید، قطرهها را با فاصلهای که داروساز گفته استفاده کنید و پماد را معمولاً بعد از قطره بزنید؛ لنز نرم را پیش از مصرف خارج کنید و زمان بازگرداندن آن را طبق بروشور همان فرآورده رعایت کنید. دورهٔ تجویزشده را طبق نسخه کامل کنید و خودسرانه آن را طولانی یا تکرار نکنید؛ اگر در مدت تعیینشده بهتر نشد یا بدتر شد، ادامهٔ درمان نیاز به ارزیابی دارد. در صورت فراموشی یک نوبت، بهمحض یادآوری مصرف کنید مگر اینکه به نوبت بعد نزدیک باشد؛ مقدار را دو برابر نکنید. اگر مصرف طولانی تجویز شده است، قطع یا کاهش تدریجی آن را فقط طبق برنامهٔ پزشک انجام دهید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به بتامتازون، نئومایسین، آنتیبیوتیکهای همخانواده یا مواد موجود در فرآورده
- قرمزیِ تشخیصدادهنشده، ترشح چرکی، تبخال چشمی، عفونت ویروسی یا قارچی، زخم یا نازکشدن قرنیه، آسیب یا جراحی اخیر چشم
- گلوکوم یا سابقهٔ افزایش فشار چشم و دیگر بیماریهای مهم قرنیه
- احتمال سوراخ بودن پردهٔ گوش، وجود لولهٔ تهویه، جراحی گوش، ترشح نامشخص، کمشنوایی یا سرگیجه
- بیماری کلیه یا کبد، کاهش شنوایی، وزوز گوش، بیماری میتوکندریایی، سن پایین یا سالمندی؛ در این شرایط خطر جذب و عوارض نئومایسین مهمتر است
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، مصرف همهٔ داروها و مکملها و استفاده از لنز نرم
عوارض احتمالی
- سوزش، گزگز یا احساس جسم خارجی کوتاهمدت پس از قطره
- تاری دید گذرا، بهویژه پس از استفاده از پماد چشمی
- قرمزی، خارش، اشکریزش یا تحریک موضعی
- التهاب یا بثورات پوستی اطراف چشم یا گوش، بهخصوص در حساسیت به نئومایسین
- درد شدید چشم، افت دید، حساسیت شدید به نور، دیدن هاله یا تاری دید ماندگار: مصرف چشمی را متوقف کنید و فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید؛ در علائم ناگهانی یا شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افزایش قرمزی، درد، تورم یا ترشح، یا نداشتن بهبود در مدت مقرر: دارو را خودسرانه ادامه ندهید و همان روز با پزشک تماس بگیرید.
- کاهش شنوایی، وزوز، سرگیجهٔ شدید یا بیتعادلی پس از مصرف گوشی: نوبت بعدی را مصرف نکنید و فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید.
- راش گسترده، کهیر، تورم لب، صورت یا گلو، خسخس یا تنگی نفس: دارو را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- مصرف طولانی یا تکراری چشمی میتواند فشار داخل چشم را بالا ببرد، آبمروارید، نازکشدن قرنیه یا سوراخشدن آن ایجاد کند؛ در درمان طولانی معاینهٔ منظم چشم لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
در مصرف معمول چشمی یا گوشی، تداخل عمومی مهمی انتظار نمیرود؛ بااینحال، مصرف همزمان چند قطره یا پماد چشمی باید با فاصله و طبق دستور انجام شود. اگر جذب نئومایسین بهدلیل مصرف طولانی، سطح آسیبدیده یا مقدار زیاد بیشتر شود، همراهی با بعضی داروهای آسیبرسان به کلیه یا شنوایی، از جمله برخی آنتیبیوتیکهای همخانواده، میتواند خطر عارضه را بالا ببرد. برخی داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر یا کوبیسیستات نیز در صورت جذب قابلتوجه میتوانند عوارض کورتونی را بیشتر کنند. غذا و الکل با مصرف موضعی معمول تداخل شناختهشدهای ندارند. فهرست کامل داروها، قطرهها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ایمنی این ترکیب در بارداری و شیردهی بهطور کامل مشخص نشده است. جذب موضعی از چشم و گوش معمولاً کم است، اما بهدلیل وجود بتامتازون و نئومایسین، در بارداری، قصد بارداری یا شیردهی فقط در صورت ضرورت و با تجویز پزشک مصرف شود؛ مصرف طولانی، مقدار زیاد یا استفاده روی بافت آسیبدیده نیاز به ارزیابی دقیقتر دارد.
نگهداری
در دمای اتاق و مطابق دمای درجشده روی جعبه نگهداری کنید؛ دارو را از گرما، نور مستقیم، رطوبت و یخزدگی دور نگه دارید و درپوش را محکم ببندید. قطره یا پماد را پس از تاریخ انقضا، تغییر رنگ یا بافت، یا آلودهشدن نوک ظرف مصرف نکنید. مدت مصرف پس از باز شدن بین فرآوردهها متفاوت است و باید طبق بروشور همان برند رعایت شود؛ قطرههای استریل این گروه اغلب پس از حدود چهار هفته قابلاستفاده نیستند. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 0.1 % / 0.5 % |
| قطره | 0.1 % / 0.5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان برای هر قرمزی چشم از این دارو استفاده کرد؟
۰۲آیا قطرهٔ این دارو را میتوان برای گوش استفاده کرد؟
۰۳تاری دید بعد از پماد چشمی طبیعی است؟
۰۴آیا هنگام مصرف میتوان لنز تماسی گذاشت؟
۰۵اگر علائم دوباره برگشت، از باقیماندهٔ دارو استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه S03CA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.