بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · پوست

بنزوکائین

Benzocaine 5 %
رده ATC D04AB04شکل پمادبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

بنزوکائین یک بی‌حس‌کنندهٔ موضعی از خانوادهٔ داروهای استری است که با مسدود کردنِ گیرنده‌های عصبیِ پوست، حسِ درد و خارش را در محلِ مصرف کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

این پماد بیشتر برای تسکینِ درد، سوزش و خارشِ سوختگی‌های خفیف، بریدگی‌های سطحی، ساییدگی‌ها و نیشِ حشرات روی پوست به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو فقط برای مصرفِ سطحی و کوتاه‌مدت روی پوستِ سالم است؛ مصرفِ گسترده یا طولانی می‌تواند خطرِ نادر اما جدیِ متهموگلوبینمی (Methemoglobinemia) را بالا ببرد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر زخم یا سوختگیِ شما عمیق، وسیع یا عفونی است، دردتان با این پماد کم نمی‌شود، یا پس از مصرف علائمِ غیرِمعمولی مثلِ تنگیِ نفس یا تغییرِ رنگِ پوست دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید یا به اورژانس مراجعه کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Benzocaine
۰۲

معرفی دارو

بنزوکائین یک بی‌حس‌کنندهٔ موضعیِ استری است که در ردهٔ داروهای پوستی برای کاربردِ خارجی جای می‌گیرد. این دارو با مسدود کردنِ کانال‌های سدیمِ انتهای اعصابِ حسیِ پوست، از شکل‌گیری و انتقالِ پیامِ درد جلوگیری می‌کند و به‌این‌ترتیب حسِ درد، سوزش و خارش در محلِ مصرف موقتاً کاهش می‌یابد. اثرِ آن موضعی و نسبتاً سریع است و در مصرفِ محدود و طبیعی وارد جریانِ خون نمی‌شود. در ایران به‌صورتِ پمادِ ۵٪ و زیرِ چند نامِ تجاری عرضه می‌شود و صرفاً برای تسکینِ علائمِ سطحی و موقت به‌کار می‌رود، نه درمانِ علتِ زمینه‌ای.

۰۳

موارد مصرف

  • تسکینِ درد و سوزشِ سوختگی‌های خفیفِ پوستی
  • کاهشِ خارش و ناراحتیِ نیشِ حشرات و گزیدگی‌ها
  • تسکینِ دردِ بریدگی‌ها و ساییدگی‌های سطحیِ پوست
  • کاهشِ سوزش و خارشِ آفتاب‌سوختگیِ خفیف
  • تسکینِ موقتِ خارشِ پوستی ناشی از تحریکاتِ جزئی
۰۴

روش مصرف

این پماد را فقط روی ناحیهٔ موردنظر و پوستِ سالم، به‌صورتِ لایه‌ای نازک و طبقِ دستورِ پزشک، داروساز یا برچسبِ محصول بمالید. پیش از مصرف بهتر است پوست تمیز و خشک باشد و از تماسِ دارو با چشم، بینی، دهان یا زخم‌های عمیق و عفونی خودداری کنید. ناحیهٔ وسیعی از بدن را همزمان درمان نکنید و محلِ مصرف را زیرِ باند یا پانسمانِ محکم قرار ندهید مگر پزشک چنین توصیه‌ای کرده باشد، چون این کار جذبِ دارو از پوست را افزایش می‌دهد. مدتِ مصرف را طولانی نکنید و اگر پس از چند روز بهبودی حس نکردید یا وضعیت بدتر شد، مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سوختگی‌های خفیف پوستی

بزرگسالانپس از خنک‌کردن و تمیزکردن موضع، لایهٔ نازکی از پماد را روی ناحیه بمالید؛ در صورت نیاز، حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز.
کودکانکودکان ۲ سال و بیشتر: لایهٔ نازک روی ناحیه، در صورت نیاز حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز؛ کودکان زیر ۲ سال فقط با نظر پزشک.

فقط برای سوختگی سطحی و ناحیهٔ کوچک؛ سوختگی گسترده، عمیق یا تاول‌دار نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

خارش و ناراحتی ناشی از نیش حشرات و گزیدگی‌ها

بزرگسالانلایهٔ نازکی از پماد را روی محل بمالید؛ در صورت نیاز، حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز.
کودکانکودکان ۲ سال و بیشتر: لایهٔ نازک روی محل، در صورت نیاز حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز؛ کودکان زیر ۲ سال فقط با نظر پزشک.

از تماس با چشم و مصرف روی سطح وسیع خودداری کنید؛ در صورت تشدید تورم، درد یا بروز حساسیت، مصرف را قطع کنید.

بریدگی‌ها و ساییدگی‌های سطحی پوست

بزرگسالانپس از شست‌وشوی موضع، لایهٔ نازکی از پماد را بمالید؛ در صورت نیاز، حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز.
کودکانکودکان ۲ سال و بیشتر: پس از شست‌وشوی موضع، لایهٔ نازک حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز؛ کودکان زیر ۲ سال فقط با نظر پزشک.

فقط برای آسیب‌های سطحی؛ روی زخم عمیق یا سوراخ‌شده و گازگرفتگی حیوان استفاده نشود.

آفتاب‌سوختگی خفیف

بزرگسالانلایهٔ نازکی از پماد را روی موضع بمالید؛ در صورت نیاز، حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز.
کودکانکودکان ۲ سال و بیشتر: لایهٔ نازک روی موضع، در صورت نیاز حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز؛ کودکان زیر ۲ سال فقط با نظر پزشک.

روی سطح وسیع یا آفتاب‌سوختگی شدید و تاول‌دار استفاده نکنید و از تماس با چشم جلوگیری شود.

خارش ناشی از تحریکات جزئی پوست

بزرگسالانلایهٔ نازکی از پماد را روی ناحیهٔ تحریک‌شده بمالید؛ در صورت نیاز، حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز.
کودکانکودکان ۲ سال و بیشتر: لایهٔ نازک روی ناحیه، در صورت نیاز حداکثر ۳ تا ۴ بار در روز؛ کودکان زیر ۲ سال فقط با نظر پزشک.

در صورت ایجاد قرمزی، تحریک یا حساسیت، مصرف را قطع کنید.

تنظیم دوز: مقدار دقیق مصرف باید بر اساس سن، وزن، وسعت و شدت ضایعه و وضعیت کلیه و کبد با نظر پزشک تعیین شود. در مصرف موضعی محدود معمولاً تنظیم دوز کلیوی یا کبدی لازم نیست؛ اما در سالمندان و بیماران کلیوی یا کبدی، به‌ویژه هنگام مصرف روی سطح وسیع یا پوست آسیب‌دیده، مقدار و مدت مصرف را پزشک تعیین کند. از لایهٔ ضخیم و بیش از ۴ نوبت در شبانه‌روز خودداری کنید؛ اگر علائم بدتر شد یا بیش از ۷ روز ادامه یافت، مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کنید.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به بنزوکائین یا سایر بی‌حس‌کننده‌های موضعی مثلِ لیدوکائین و پروکائین حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
  • سابقهٔ متهموگلوبینمی، کم‌خونی یا بیماریِ قلبی و ریوی را با پزشک در میان بگذارید.
  • در دورانِ بارداری، شیردهی یا مصرفِ هر داروی دیگر، حتی گیاهی یا بدون نسخه، پیش از استفاده مشورت کنید.
  • این پماد را روی زخمِ عمیق، سوختگیِ شدید، پوستِ عفونی یا بریدگیِ بزرگ بدونِ نظرِ پزشک نزنید.
  • برای کودکانِ خردسال فقط با تأیید و راهنماییِ پزشک استفاده شود.
  • از تماسِ دارو با چشم، داخلِ بینی یا دهان خودداری کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سوزش یا گزگزِ خفیف و گذرا در محلِ مصرف
  • قرمزی یا التهابِ مختصرِ پوست
  • خارشِ خفیف در ناحیهٔ مالیده‌شده
  • خشکی یا پوسته‌پوسته‌شدنِ جزئیِ پوست
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت و لب، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • نشانه‌های متهموگلوبینمی مانندِ کبودیِ لب و ناخن، پوستِ خاکستری‌مایل‌به‌آبی، خستگیِ شدید یا تنگیِ نفس — این وضعیت نادر اما جدی است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تشدیدِ درد، قرمزی یا تورمِ محلِ مصرف به‌جای بهبود — مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
  • بی‌حسیِ غیرِعادی، طولانی یا گستردهٔ پوست — با پزشک تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

چون بنزوکائین موضعی است، تداخلِ دارویی سیستمیکِ جدی نادر است، اما مصرفِ همزمان با سایر بی‌حس‌کننده‌های موضعی یا محصولاتِ حاویِ بنزوکائینِ دیگر می‌تواند خطرِ عوارض را بالا ببرد. در افرادی که داروهای اکسیدکننده مانندِ برخی سولفونامیدها، نیترات‌ها یا داپسون مصرف می‌کنند، یا کمبودِ آنزیمیِ ارثیِ گلبولِ قرمز (مانندِ G6PD) دارند، احتمالِ متهموگلوبینمی بیشتر است. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ موضعیِ دیگری که مصرف می‌کنید را به پزشک و داروساز بگویید تا از تداخل‌های احتمالی جلوگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ جامعی دربارهٔ مصرفِ بنزوکائینِ موضعی در بارداری و شیردهی در دسترس نیست، اما به دلیلِ جذبِ سیستمیکِ اندک در مصرفِ محدود و کوتاه‌مدت، معمولاً کم‌خطر تلقی می‌شود. با این حال مصرفِ آن در این دوران، به‌ویژه روی سطحِ وسیع یا برای مدتِ طولانی، باید فقط با نظرِ پزشک باشد.

۱۰

نگهداری

این پماد را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید. درِ تیوپ را پس از هر بار مصرف محکم ببندید و آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و در صورتِ گذشتنِ آن یا تغییرِ رنگ و بو، داروی باقی‌مانده را دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
پماد5 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
انستیک® 5% پماد ANESTIC® 5% OINT
دارو سازی تهران دارو
پماد
بنزوکائین 5 % پماد BENZOCAINE 5% 30G OINT
دارو سازی تهران دارو
پماد
بنزوکائین-آر® 5 % پماد BENZOCAINE-AR® 5% 30G OINT
داروسازی ابوریحان
پماد
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا بنزوکائین را می‌توان روی زخمِ باز یا بریدگیِ عمیق استفاده کرد؟
نه؛ این پماد فقط برای زخم‌ها و آسیب‌های سطحیِ پوست ساخته شده و نباید روی بریدگیِ عمیق، سوختگیِ شدید یا پوستِ عفونی مصرف شود. برای چنین آسیب‌هایی حتماً به پزشک مراجعه کنید.
۰۲چه مدت طول می‌کشد تا اثرِ بی‌حس‌کنندگیِ این پماد شروع شود؟
اثرِ بی‌حس‌کنندگیِ بنزوکائین معمولاً سریع و در چند دقیقه آغاز می‌شود، اما مدتِ دقیقِ آن به ناحیه و شدتِ آسیب بستگی دارد. اگر پس از چند بار مصرف، درد یا خارش برطرف نشد، به پزشک مراجعه کنید.
۰۳آیا مصرفِ طولانی‌مدتِ این پماد بی‌خطر است؟
نه؛ این دارو برای مصرفِ کوتاه‌مدت و علائمِ گذرا طراحی شده است. مصرفِ طولانی یا روی سطحِ وسیعی از پوست می‌تواند خطرِ جذبِ سیستمیک و عوارضِ نادر اما جدیِ متهموگلوبینمی را افزایش دهد.
۰۴آیا این پماد برای کودکان بی‌خطر است؟
مصرفِ آن در کودکانِ خردسال باید فقط با تأیید و راهنماییِ پزشک باشد، چون حساسیتِ آن‌ها به عوارضِ نادرِ این دارو بیشتر است. بدونِ مشورتِ پزشک آن را برای کودکان به‌کار نبرید.
۰۵اگر بعد از مصرف پوست سوزش یا قرمزیِ بیشتری پیدا کرد چه باید کرد؟
مصرف را فوراً قطع کنید و ناحیه را با آبِ خنک بشویید. اگر علائم ادامه یافت یا شدیدتر شد، به پزشک مراجعه کنید، چون این می‌تواند نشانهٔ حساسیت یا واکنشِ آلرژیک باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه D04AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.