آزیترومایسین چشمی
آزیترومایسین چشمی قطرهای آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ ماکرولیدها (Macrolide) است که بهصورتِ موضعی روی سطحِ چشم اثر میکند و رشدِ باکتریِ عاملِ عفونت را متوقف میسازد.
این قطره بیشتر برای درمانِ التهابِ باکتریاییِ ملتحمهٔ چشم (چشمِ صورتیِ باکتریایی) در بزرگسالان و کودکان تجویز میشود.
این دارو فقط برای چکاندن در چشم ساخته شده و نباید خورده یا وارد بینی و دهان شود؛ در طولِ درمان بهتر است بهجایِ لنزِ تماسی از عینک استفاده کنید.
اگر پس از چند روز مصرفِ منظم بهبودی حس نکردید یا نشانهها بدتر شدند، با پزشک مشورت کنید. در صورتِ بروزِ علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت یا دشواری در تنفس، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آزیترومایسین چشمی قطرهٔ آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ ماکرولیدها است که بهجایِ اثر بر کلِ بدن، فقط بهصورتِ موضعی روی سطحِ چشم عمل میکند. این دارو با اتصال به بخشی از ریبوزومِ باکتری، از ساختِ پروتئینهای لازم برای رشد و تکثیرِ آن جلوگیری میکند و به این ترتیب عفونتِ باکتریایی را مهار میسازد. هدفِ اصلیِ این قطره، ازبینبردنِ باکتریِ مسئولِ التهابِ سطحِ چشم و کاهشِ نشانههایی مانندِ قرمزی و ترشح است. آزیترومایسین چشمی در ایران با نامِ تجاریِ آزیترکس عرضه میشود و کاملاً با آزیترومایسینِ خوراکی یا تزریقی که برای عفونتهای تنفسی و گلو به کار میرود متفاوت است، چون جذبِ این فرآوردهٔ چشمی به گردشِ خون بسیار ناچیز است.
موارد مصرف
- درمانِ التهابِ باکتریاییِ حادِ ملتحمهٔ چشم (چشمِ صورتیِ باکتریایی) در بزرگسالان و کودکان
- کنترلِ عفونتهای سطحیِ چشم ناشی از باکتریهای حساس به آزیترومایسین
- کاهشِ قرمزی، ترشحِ چرکی و تحریکِ چشم ناشی از این عفونت
- کوتاهکردنِ دورهٔ بیماری و کمک به کاهشِ احتمالِ سرایتِ عفونت به چشمِ دیگر یا اطرافیان، در کنارِ رعایتِ بهداشتِ فردی
روش مصرف
این قطره باید دقیقاً طبقِ زمانبندیای که پزشک تعیین میکند در چشمِ آلوده چکانده شود؛ تعدادِ نوبتها در روز و طولِ دورهٔ درمان را از روی نسخهٔ پزشک رعایت کنید، نه از حافظه یا تجربهٔ قبلی. پیش از هر بار مصرف دستهایتان را بشویید و نوکِ قطرهچکان را به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری نزنید تا دارو آلوده نشود. اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، بهتر است در دورانِ عفونتِ چشم آن را کنار بگذارید و دربارهٔ زمانِ مناسب برایِ بازگشت به لنز با پزشک یا داروساز مشورت کنید. اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بینِ چکاندنِ آنها چند دقیقه فاصله بیندازید. حتی اگر پس از چند روز نشانهها بهتر شد، دورهٔ درمانِ تجویزشده را کامل کنید، زیرا قطعِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت بینجامد؛ در صورتِ فراموشیِ یک نوبت، طبقِ راهنماییِ داروساز یا برچسبِ دارو عمل کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب باکتریایی حاد ملتحمهٔ چشم (چشم صورتی باکتریایی)
دورهٔ درمان ۷ روز کامل شود. هنگام وجود علائم و تا پایان درمان از لنز تماسی استفاده نشود و نوک قطرهچکان با چشم یا پوست تماس پیدا نکند.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت یا واکنشِ آلرژیکِ قبلی به آزیترومایسین یا سایرِ آنتیبیوتیکهای ماکرولیدی مانندِ اریترومایسین و کلاریترومایسین را به پزشک بگویید.
- اگر به عفونتِ چشمیِ دیگری مبتلا هستید یا بیماریِ زمینهایِ چشمی دارید، پیش از شروعِ این قطره پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، این موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
- فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی را که مصرف میکنید به پزشک یا داروساز نشان دهید.
- در صورتِ بارداری، برنامهریزی برایِ بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر این قطره برایِ کودکِ خردسال تجویز شده، دقیقاً طبقِ راهنماییِ پزشکِ کودکان یا چشمپزشک مصرف را انجام دهید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا احساسِ خفیفِ داغی، بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- قرمزی و تحریکِ خفیفِ چشم
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا خارش در چشم
- تاریِ موقتِ دید، بلافاصله پس از مصرف
- آبریزش یا ترشحِ خفیفِ چشم
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، پلک یا لب، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ شدیدِ چشم، کاهشِ ناگهانیِ دید یا حساسیتِ شدید به نور؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- افزایشِ قرمزی، تورمِ پلک یا غلیظترشدنِ ترشحِ چشم با گذشتِ زمان، که میتواند نشانهٔ بدترشدنِ عفونت باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
- نبودِ بهبودی پس از چند روز مصرفِ منظم؛ این موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا دارو یا تشخیص بازبینی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که آزیترومایسینِ چشمی بهصورتِ موضعی و در مقدارِ بسیار اندکی مصرف میشود، جذبِ آن به کلِ بدن ناچیز است و تداخلِ داروییِ مهمی با داروهای خوراکی یا تزریقی برایش شناخته نشده است. نکتهٔ مهمتر، تداخلِ موضعی با سایرِ قطرهها یا پمادهای چشمی است؛ اگر همزمان از محصولِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بینِ مصرفِ آنها فاصلهٔ زمانیِ کافی بگذارید تا اثرِ یکدیگر را کم نکنند. با اینهمه، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه احتیاطِ لازم بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذبِ سیستمیکِ آزیترومایسینِ چشمی بسیار اندک است، اما دادههای کافی دربارهٔ اثرِ آن بر بارداری و شیردهی در انسان محدود است. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ این قطره با پزشک مشورت کنید تا با در نظر گرفتنِ شرایطِ شما و شدتِ عفونت تصمیمگیری شود. بسیاری از پزشکان با توجه به جذبِ ناچیزِ این دارو به گردشِ خون، آن را در صورتِ نیازِ بالینی گزینهای قابلِ ملاحظه میدانند، اما تصمیمِ نهایی همیشه بر عهدهٔ پزشک است.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید، مگر آنکه روی برچسبِ دارو دستورِ دیگری نوشته شده باشد. درِ بطری را همیشه پس از مصرف محکم ببندید و از تماسِ نوکِ آن با هر سطحی خودداری کنید. این قطره معمولاً مدتِ محدودی پس از بازشدن قابلِ مصرف است؛ طبقِ راهنماییِ داروساز یا دستورِ رویِ جعبه، حتی اگر دارو تمام نشده باشد، بطریِ بازشده را در زمانِ مقرر دور بریزید. دارو را دور از دیدِ و دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قطرهٔ چشمی با آزیترومایسینِ خوراکی که برای گلودرد یا عفونتِ تنفسی مصرف میشود فرق دارد؟
۰۲چند روز طول میکشد تا این قطره اثر کند؟
۰۳آیا در دورانِ مصرفِ این قطره میتوان از لنزِ تماسی استفاده کرد؟
۰۴اگر بلافاصله پس از چکاندنِ قطره دیدم موقتاً تار شد، نگرانکننده است؟
۰۵آیا مصرفِ این قطره بهتنهایی از سرایتِ عفونت به چشمِ دیگر یا اطرافیان جلوگیری میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه S01AA26. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.