بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

آتازاناویر/ریتوناویر

Atazanavir + Ritonavir
رده ATC J05شکل قرصدوز ATAZANAVIR 300 mg/RITONAVIR 100 mgبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آتازاناویر/ریتوناویر ترکیبی از داروهای ضدویروس و مهارکنندهٔ پروتئاز است. آتازاناویر تکثیر اچ‌آی‌وی را مهار می‌کند و ریتوناویر با کندکردن تجزیهٔ آن، مقدار مؤثر آتازاناویر را افزایش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

برای درمان عفونت اچ‌آی‌وی همراه با سایر داروهای ضدویروس و کاهش بار ویروسی به‌کار می‌رود. این ترکیب به‌تنهایی جایگزین رژیم کامل درمانی نیست.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو تداخل‌های مهم و فراوان دارد، به‌خصوص با داروهای کاهش‌دهندهٔ اسید معده و بعضی داروهای قلبی. زردی همراه با ادرار تیره، غش، ضربان نامنظم یا تاول و پوسته‌ریزی پوست نیازمند اقدام فوری است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر بیماری کبدی یا کلیوی، سابقهٔ سنگ کلیه یا اختلال ضربان قلب دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، مصرف تنوفوویر یا شروع هر داروی جدید نیز نیاز به بررسی دارد.

۰۱

مواد مؤثره

این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):

۰۲

معرفی دارو

آتازاناویر/ریتوناویر درمانی ضدویروس برای کنترل عفونت اچ‌آی‌وی است و در گروه مهارکننده‌های پروتئاز قرار می‌گیرد. آتازاناویر آنزیم لازم برای پردازش پروتئین‌های ویروس را مهار می‌کند و ریتوناویر تجزیهٔ آتازاناویر را کند می‌کند تا اثر آن پایدارتر بماند. این ترکیب تکثیر ویروس را کم می‌کند، اما ویروس را از بدن ریشه‌کن نمی‌کند و معمولاً باید همراه داروهای ضدویروس دیگر مصرف شود. پایبندی منظم به رژیم درمانی برای حفظ کنترل ویروس و کاهش خطر مقاومت دارویی اهمیت دارد.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان عفونت اچ‌آی‌وی همراه با سایر داروهای ضدویروس
  • کاهش بار ویروسی و کمک به حفظ یا بهبود شمارش سلول‌های دفاعی
  • بخشی از رژیم‌های انتخاب‌شدهٔ درمانی در افراد دارای سابقهٔ مصرف داروهای ضدویروس، بر اساس نظر متخصص و نتیجهٔ آزمایش‌ها
۰۴

روش مصرف

مقدار و مدت درمان را دقیقاً طبق نسخه و بروشور همان فرآورده رعایت کنید. این ترکیب معمولاً همراه غذا مصرف می‌شود؛ مصرف در زمان ثابت و پایبندی به همهٔ داروهای همراه، اثر درمان را بهتر حفظ می‌کند. قرص را طبق دستور با آب مصرف کنید و برای جبران نوبت فراموش‌شده مقدار اضافی نخورید؛ اگر زمان نوبت بعد نزدیک است، دربارهٔ نوبت جاافتاده از داروساز راهنمایی بگیرید. درمان را حتی با بهترشدن حالتان خودسرانه قطع یا با داروی دیگری جایگزین نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

عفونت اچ‌آی‌وی-۱ همراه با سایر داروهای ضدویروس

بزرگسالانیک قرص حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم آتازاناویر و ۱۰۰ میلی‌گرم ریتوناویر، خوراکی، روزی یک‌بار همراه غذا؛ باید همراه با سایر داروهای ضدویروس و طبق نظر متخصص مصرف شود.
کودکانکودکان و نوجوانان ۶ ساله و بزرگ‌تر با وزن حداقل ۳۵ کیلوگرم: یک قرص حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم آتازاناویر و ۱۰۰ میلی‌گرم ریتوناویر، روزی یک‌بار همراه غذا.

قرص را هر روز در زمان ثابت و همراه غذا کامل ببلعید؛ آن را نجوید، نصف یا خرد نکنید. این شکل دارویی برای کودکان کمتر از ۶ سال یا با وزن کمتر از ۳۵ کیلوگرم مناسب نیست.

عفونت اچ‌آی‌وی-۱ در افراد دارای سابقهٔ مصرف داروهای ضدویروسی

بزرگسالانیک قرص حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم آتازاناویر و ۱۰۰ میلی‌گرم ریتوناویر، خوراکی، روزی یک‌بار همراه غذا و در کنار سایر داروهای ضدویروس.
کودکانکودکان و نوجوانان ۶ ساله و بزرگ‌تر با وزن حداقل ۳۵ کیلوگرم: یک قرص حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم آتازاناویر و ۱۰۰ میلی‌گرم ریتوناویر، روزی یک‌بار همراه غذا.

انتخاب این رژیم باید با توجه به سابقهٔ درمان و نتایج آزمون مقاومت ویروسی، به‌ویژه مقاومت مرتبط با مهارکننده‌های پروتئاز، توسط متخصص انجام شود.

تنظیم دوز: این اطلاعات نسخه نیست؛ پزشک یا متخصص عفونی دوز و رژیم دقیق را بر پایهٔ وضعیت بالینی، سابقهٔ درمان، نتایج مقاومت، عملکرد کلیه و کبد و داروهای هم‌زمان تعیین می‌کند. در نارسایی کلیه معمولاً تنظیم دوز لازم نیست؛ بااین‌حال این فرآورده در بیماران دارای سابقهٔ درمان ضدویروسی و بیماری کلیوی مرحلهٔ نهایی تحت همودیالیز نباید مصرف شود. مصرف آن در هر درجه‌ای از نارسایی کبدی توصیه نمی‌شود. به‌دلیل تداخل‌های متعدد، به‌ویژه با داروهای کاهندهٔ اسیدیتهٔ معده و برخی داروهای ضدویروس، بررسی دقیق داروهای هم‌زمان ضروری است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به آتازاناویر، ریتوناویر یا داروهای مشابه، یا سابقهٔ بثورات شدید پوستی را بگویید.
  • بیماری کبد، هپاتیت، زردی، افزایش آنزیم‌های کبدی یا نارسایی کبدی دارید، اطلاع دهید؛ در نارسایی شدید کبدی این ترکیب ممکن است مناسب نباشد.
  • بیماری کلیه یا سابقهٔ سنگ کلیه و سنگ صفرا دارید، مطرح کنید؛ مصرف هم‌زمان برخی داروهای اچ‌آی‌وی می‌تواند نیاز به پایش کلیه را بیشتر کند.
  • اختلال ضربان یا هدایت قلب، ضربان آهسته، غش بی‌دلیل یا سابقهٔ نوار قلب غیرطبیعی دارید، پیش از شروع درمان بگویید.
  • فهرست کامل داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه، داروهای ضداسید و کاهندهٔ اسید معده، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی را ارائه کنید؛ به‌ویژه فرآورده‌های حاوی علف چای اهمیت دارند.
  • در بارداری، قصد بارداری، شیردهی، کودکی، سالمندی یا هموفیلی، پیش از شروع درمان اطلاع دهید؛ انتخاب رژیم و پایش در این شرایط اختصاصی است.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع یا ناراحتی معده
  • اسهال
  • سردرد یا سرگیجه
  • خستگی
  • بثورات پوستی خفیف
  • افزایش بیلی‌روبین خون و زردی خفیف چشم یا پوست، که ممکن است بدون آسیب جدی کبدی رخ دهد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تاول یا پوسته‌ریزی پوست، زخم دهان، قرمزی چشم، تورم صورت یا گلو یا تنگی نفس: دارو را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید؛ این می‌تواند واکنش پوستی یا آلرژیک شدید باشد.
  • تپش قلب، ضربان نامنظم، سرگیجهٔ شدید یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید، چون اختلال هدایت یا ریتم قلب ممکن است رخ دهد.
  • زردی شدید، ادرار تیره، مدفوع روشن، خارش منتشر، بی‌اشتهایی پایدار یا درد سمت راست بالای شکم: برای بررسی کبد و صفرا سریعاً مراجعه کنید.
  • درد شدید پهلو یا کمر، خون در ادرار، درد هنگام ادرار یا کاهش ادرار: سریعاً ارزیابی پزشکی لازم است، چون سنگ یا آسیب کلیه ممکن است مطرح باشد.
  • درد شدید بالای شکم، تب، تهوع یا استفراغ مداوم، به‌ویژه همراه زردی: سریعاً مراجعه کنید تا عوارض کیسهٔ صفرا یا لوزالمعده بررسی شود.
  • تشنگی شدید، ادرار زیاد، ضعف یا خواب‌آلودگی غیرمعمول: در اسرع وقت برای بررسی افزایش شدید قند خون اقدام کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

ریتوناویر آنزیم‌های کبدیِ تجزیه‌کنندهٔ بسیاری از داروها را مهار می‌کند؛ بنابراین مقدار برخی داروها بالا می‌رود و خطر عارضه بیشتر می‌شود. ضداسیدها، داروهای کاهش‌دهندهٔ اسید معده مانند امپرازول و فاموتیدین و فرآورده‌های بافری می‌توانند جذب آتازاناویر را کم کنند و باید از نظر فاصلهٔ مصرف یا جایگزین بررسی شوند. تنوفوویر می‌تواند مقدار آتازاناویر را کاهش دهد و همراهی آن به پایش کلیه و تنظیم رژیم نیاز داشته باشد. برخی داروهای ضدآریتمی و قلبی، داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش، داروهای ضدتشنج، داروهای اختلال نعوظ، بعضی استاتین‌ها، داروهای پیوند و برخی کورتون‌های استنشاقی ممکن است با این ترکیب خطرناک باشند؛ علف چای و ریفامپین نیز می‌توانند اثر درمان را کم کنند. در بیماری کبدی یا هپاتیت، الکل می‌تواند فشار بیشتری بر کبد وارد کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید و قبل از شروع هر داروی جدید، تداخل آن را بررسی کنید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

در بارداری، این ترکیب ممکن است با تشخیص متخصص ادامه یابد، اما مقدار داروی مؤثر و برخی تداخل‌ها در طول بارداری تغییر می‌کند و پایش بیشتری لازم است. برنامهٔ درمانی را خودسرانه قطع نکنید. مقدار آتازاناویر و ریتوناویر در شیر مادر کم است، اما چون خود اچ‌آی‌وی می‌تواند از شیر منتقل شود، تصمیم دربارهٔ شیردهی یا تغذیهٔ جایگزین باید با تیم درمان و مطابق شرایط بهداشتی محل انجام شود.

۱۰

نگهداری

قرص را در بسته‌بندی اصلی، در دمای اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید؛ آن را در حمام یا خودروی گرم نگذارید. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از پایان تاریخ انقضا یا آسیب‌دیدن بسته‌بندی مصرف نکنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص300 mg / 100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آتازاناوير/ریتوناویر ATAZANVIR/RITONAVIR
60 in 1 BOTTLE
Bharat Parenterals Ltd.
قرص
آتازور-آر ATAZOR-R
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Emcure
قرص
آتازاناوير/ریتوناویر ATAZANVIR/RITONAVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Emcure Pharmaceuticals Ltd.
قرص
آتازاناوير/ریتوناویر ATAZANVIR/RITONAVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Hetero
قرص
ویراتاز آر VIRATAZ-R
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Hetero
قرص
آتازاناوير/ریتوناویر ATAZANVIR/RITONAVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
قرص
آتازاناوير/ریتوناویر ATAZANVIR/RITONAVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Macleods Pharmaceuticals Limited
قرص
آتازاناویر -آر ATAZANAVIR-R
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Mylan Laboratories Ltd
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا ریتوناویر در کنار آتازاناویر قرار گرفته است؟
ریتوناویر در این ترکیب بیشتر نقش تقویت‌کننده دارد؛ تجزیهٔ آتازاناویر را کند می‌کند و سطح مؤثر آن را پایدارتر نگه می‌دارد. حذف یا جابه‌جایی آن بدون هماهنگی می‌تواند اثر رژیم درمانی را کم کند.
۰۲آیا این قرص به‌تنهایی درمان کامل اچ‌آی‌وی است؟
خیر. آتازاناویر/ریتوناویر معمولاً بخشی از درمان چنددارویی اچ‌آی‌وی است و مصرف ناقص می‌تواند خطر شکست درمان و مقاوم‌شدن ویروس را افزایش دهد. داروهای همراه را طبق رژیم تجویزشده ادامه دهید.
۰۳چرا هنگام مصرف این دارو پوست یا چشمم زرد شده است؟
آتازاناویر می‌تواند بیلی‌روبین خون را بالا ببرد و زردی ایجاد کند؛ این حالت همیشه به معنی آسیب کبدی نیست. اگر زردی شدید شد یا با ادرار تیره، مدفوع روشن، خارش، درد شکم یا بی‌حالی همراه بود، سریعاً بررسی پزشکی لازم است.
۰۴آیا می‌توانم برای سوزش معده امپرازول یا داروی ضداسید مصرف کنم؟
خودسرانه شروع نکنید؛ افزایش اسید معده می‌تواند جذب آتازاناویر را کم کند و بعضی فرآورده‌ها با آن ناسازگارند. نوع دارو، زمان مصرف و فاصلهٔ مناسب باید پیش از مصرف بررسی شود.
۰۵اگر یک نوبت را فراموش کنم چه کار کنم؟
به‌محض یادآوری، فاصلهٔ آن تا نوبت بعدی را در نظر بگیرید و برای جبران مقدار اضافی نخورید. اگر نوبت بعد نزدیک است یا فراموشی تکرار می‌شود، از داروساز دربارهٔ ادامهٔ برنامه راهنمایی بگیرید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۷ سازنده، در گروه J05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.