آتازاناویر

آتازاناویر داروی ضدویروسی از ردهٔ مهارکننده‌های پروتئاز است که در درمانِ ترکیبیِ عفونتِ اچ‌آی‌وی به‌کار می‌رود. این دارو با مهارِ آنزیمی به نامِ پروتئاز، از بلوغ و شکل‌گیریِ ذره‌های جدیدِ ویروس در بدن جلوگیری می‌کند و در نتیجه بارِ ویروسی را کاهش می‌دهد. آتازاناویر معمولاً به‌تنهایی مصرف نمی‌شود؛ همیشه بخشی از یک رژیمِ چندداروییِ ضدویروسی است و اغلب همراه با دوزِ پایینی از ریتوناویر یا کوبیسیستات تجویز می‌شود تا اثرِ آن در بدن پایدارتر و قوی‌تر بماند. هدفِ اصلیِ این درمان، کنترلِ طولانی‌مدتِ ویروس، حفظِ عملکردِ سیستمِ ایمنی و پیشگیری از پیشرفتِ بیماری است.

آتازاناویر باید همراه با غذا مصرف شود، چون مصرف آن با معدهٔ خالی جذبِ دارو را به‌شدت کاهش می‌دهد. بهتر است هر روز در ساعتی مشخص و ثابت مصرف شود تا سطحِ دارو در خون یکنواخت بماند. اگر این دارو همراه با ریتوناویر یا کوبیسیستات تجویز شده باشد، هر دو باید دقیقاً طبقِ برنامه و در کنارِ هم مصرف شوند. پایبندیِ کامل به برنامهٔ درمانی اهمیتِ زیادی دارد؛ فراموش‌کردنِ مکررِ نوبت‌های دارو یا قطعِ خودسرانهٔ آن می‌تواند به مقاومتِ ویروس در برابرِ درمان منجر شود، به همین دلیل حتی در صورتِ احساسِ بهبودی نباید بدونِ مشورت با پزشک مصرف را متوقف کرد. مقدارِ دقیق و زمان‌بندیِ مصرف را فقط پزشک یا داروسازِ معالج، بر اساسِ نسخه، تعیین می‌کند.

آتازاناویر برای جذبِ مناسب به محیطِ اسیدیِ معده نیاز دارد؛ به همین دلیل داروهای کاهندهٔ اسیدِ معده مانندِ مهارکننده‌های پمپِ پروتون، آنتی‌اسیدها و برخی داروهای ضدِ رفلاکس می‌توانند اثرِ آن را به‌شدت کم کنند و معمولاً باید با فاصلهٔ زمانیِ مشخص یا با احتیاطِ ویژه مصرف شوند. برخی داروهای قویِ محرکِ آنزیم‌های کبدی مانندِ ریفامپین، برخی داروهای ضدِ تشنج و گیاهِ داروییِ گل‌راعی نیز می‌توانند اثرِ آتازاناویر را به‌شدت کاهش دهند و معمولاً مصرفِ هم‌زمانِ آن‌ها توصیه نمی‌شود. برخی داروهای کاهندهٔ چربیِ خون، برخی آرام‌بخش‌ها و برخی داروهای قلبی نیز می‌توانند با آتازاناویر تداخل داشته باشند و نیاز به بررسیِ پزشک دارند. مصرفِ الکل نیز، با توجه به اثرِ این دارو بر کبد، بهتر است با احتیاط و طبقِ نظرِ پزشک باشد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفیِ خود را — حتی داروهای بدونِ نسخه — به پزشک و داروسازِ خود بگویید.