آناگرلاید هیدروکلراید
آناگرلاید هیدروکلراید دارویی کاهندهٔ پلاکت از گروه داروهای ضدسرطان است که تولید پلاکت در مغز استخوان را کم میکند. هدف آن کنترل پلاکتِ بیشازحد و کاهش خطر عوارض لختهای در برخی بیماریهای مغز استخوان است.
بیشتر برای ترومبوسیتمیِ اساسیِ پرخطر به کار میرود؛ بهویژه وقتی درمان قبلی کافی نبوده یا عوارض قابلتحملی نداشته است. در برخی اختلالات تکثیر سلولهای خونی نیز برای کاهش پلاکت بالا، با نظر متخصص خون استفاده میشود.
این دارو میتواند تپش قلب، اختلال ریتم قلب، احتباس مایعات و خونریزی ایجاد کند و به پایش منظم شمارش خون و گاهی نوار قلب نیاز دارد. قطع ناگهانی آن ممکن است پلاکت را سریع بالا ببرد و خطر لخته، از جمله سکتهٔ مغزی، را افزایش دهد.
اگر بیماری قلبی، کبدی یا کلیوی، سابقهٔ خونریزی یا غش دارید، یا آسپرین، داروی رقیقکنندهٔ خون یا داروی مؤثر بر ریتم قلب مصرف میکنید، پیش از شروع اطلاع دهید. تنگی نفس تازه، درد قفسهٔ سینه، غش، خونریزی غیرعادی یا نشانههای سکته نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آناگرلاید هیدروکلراید یک داروی خوراکی کاهندهٔ پلاکت از گروه داروهای ضدسرطان است که به شکل کپسول عرضه میشود. با کاهش بلوغ مگاکاریوسیتها، یعنی سلولهای بزرگ مغز استخوان که پلاکت میسازند، شمارش پلاکت را پایین میآورد. همچنین با مهار آنزیم فسفودیاستراز نوع ۳ میتواند بر ضربان قلب و رگها اثر بگذارد؛ به همین دلیل وضعیت قلب باید در نظر گرفته شود. هدف اصلی، کنترل پلاکتِ بالا در ترومبوسیتمیِ اساسی و برخی اختلالات تکثیر مغز استخوان است. این دارو در ایران ممکن است با نامهای تجاری ترومبورداکتین و آگریپلت نیز عرضه شود.
موارد مصرف
- کاهش شمارش پلاکت در ترومبوسیتمیِ اساسیِ پرخطر
- کاهش خطر عوارض لختهای مرتبط با پلاکتِ بالا در بیماران منتخب
- کنترل افزایش پلاکتِ مرتبط با برخی اختلالات تکثیر مغز استخوان، وقتی درمانهای دیگر کافی یا قابلتحمل نیستند
روش مصرف
کپسول را دقیقاً طبق نسخه و در زمانهای مشخص، با یک لیوان آب کامل ببلعید؛ آن را نجوید، خرد نکنید و محتویاتش را در مایع نریزید. مصرف همراه غذا، پس از غذا یا با معدهٔ خالی امکانپذیر است، اما بهتر است شیوه و زمان مصرف ثابت بماند. پزشک مقدار دارو را بر اساس شمارش پلاکت بهتدریج تنظیم میکند. اگر یک نوبت را فراموش کردید، برای جبران مقدار دوبرابر مصرف نکنید. آزمایش شمارش کامل سلولهای خون و بررسی کارکرد کبد، کلیه و املاح خون و در صورت نیاز نوار قلب، بخشی از پایش درمان است؛ قطع یا وقفهٔ خودسرانه، حتی پس از بهتر شدن آزمایش، میتواند خطرناک باشد. هنگام سرگیجه از رانندگی و کار با دستگاههای خطرناک خودداری کنید.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت به آناگرلاید یا هر یک از مواد تشکیلدهندهٔ کپسول.
- هر نوع بیماری قلبی، نارسایی قلب، ضربان نامنظم، سابقهٔ غش، طولانیشدن فاصلهٔ کیوتی در نوار قلب، یا پایین بودن پتاسیم و منیزیم.
- بیماری کبد یا کلیه، بهویژه اختلال متوسط یا شدید؛ در این شرایط ممکن است مصرف مناسب نباشد یا پایش و تنظیم ویژه لازم باشد.
- سابقهٔ خونریزی یا زخم گوارشی، عمل جراحی یا کار دندانپزشکی پیشرو، و مصرف آسپرین، داروهای ضدانعقاد، ضدپلاکت یا ضدالتهاب.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی؛ در سن باروری استفاده از روش جلوگیری مطمئن اهمیت دارد.
- در کودکان ایمنی و اثربخشی دارو بهخوبی مشخص نیست و سالمندان ممکن است به پایش قلبی دقیقتری نیاز داشته باشند.
عوارض احتمالی
- سردرد
- تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
- تهوع، اسهال یا درد شکم
- سرگیجه
- ضعف و خستگی
- ورم پاها یا دستها و احتباس مایعات
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تپش شدید یا نامنظم، تنگی نفس، تورم سریع پاها، سرگیجهٔ شدید یا غش: احتمال عارضهٔ قلبی یا اختلال ریتم وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی شدید یا غیرعادی، مدفوع سیاه، استفراغ خونی، خون در ادرار یا کبودی گسترده: میتواند نشانهٔ خونریزی مهم یا اختلال شمارش خون باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا بینایی، یا درد و تورم ناگهانی یک پا: احتمال سکته یا لخته مطرح است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس تازه یا پیشرونده، سرفهٔ خشک مداوم یا کبودی لبها: ممکن است به آسیب ریه یا افزایش فشار در رگهای ریه مربوط باشد؛ سریعاً ارزیابی پزشکی بگیرید و در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا دشواری تنفس: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب مداوم، گلودرد، رنگپریدگی یا خستگی شدید، زردی پوست و چشم، یا درد شدید و مداوم شکم همراه با استفراغ: میتواند نشانهٔ کاهش سلولهای خون، آسیب کبد یا التهاب لوزالمعده باشد؛ همان روز برای ارزیابی و آزمایش اقدام کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید. آناگرلاید در کنار آسپرین، وارفارین و دیگر داروهای ضدانعقاد، داروهای ضدپلاکت یا ضدالتهاب مانند ایبوپروفن میتواند خطر خونریزی را بیشتر کند؛ آسپرین را خودسرانه شروع یا قطع نکنید. همزمانی با داروهای طولانیکنندهٔ فاصلهٔ کیوتی در نوار قلب، از جمله برخی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و موکسیفلوکساسین، آمیودارون، هالوپریدول، متادون و بعضی داروهای ضدمالاریا، خطر اختلال ریتم را افزایش میدهد. داروهای قلبی مشابه از گروه مهارکنندهٔ فسفودیاستراز نوع ۳، مانند سیلوستازول و میلرینون، نیز ممکن است عوارض قلبی را تشدید کنند. سیپروفلوکساسین و فلووکسامین میتوانند سطح آناگرلاید را بالا ببرند. غذا جذب را کمی به تأخیر میاندازد ولی معمولاً اثر کلی را تغییر نمیدهد؛ الکل تداخل مستقیمِ ثابتشدهای ندارد، اما ممکن است سرگیجه، افت فشار یا تپش قلب را بدتر کند. اسهال یا اختلال گوارشی شدید نیز میتواند جذب قرصهای جلوگیری هورمونی را کاهش دهد.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ مصرف آناگرلاید در بارداری وجود ندارد و بهدلیل احتمال آسیب به جنین، معمولاً در بارداری توصیه نمیشود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا در طول درمان باردار شدید، دربارهٔ ادامه یا جایگزینی درمان با متخصص خون و متخصص زنان تصمیم بگیرید. مشخص نیست دارو یا فرآوردههای حاصل از آن وارد شیر انسان میشوند یا نه و خطر برای شیرخوار قابل رد نیست؛ در دوران درمان معمولاً شیردهی باید متوقف شود یا درمان با نظر پزشک تغییر کند.
نگهداری
کپسولها را معمولاً در دمای کمتر از ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، در بستهٔ اصلی و دور از نور و رطوبت نگه دارید؛ اگر روی جعبهٔ فرآوردهٔ شما دستور دیگری نوشته شده است، همان را رعایت کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پس از تاریخ انقضا یا در صورت آسیبدیدگی کپسول و بسته مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 1 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آناگرلاید برای هر نوع پلاکتِ بالا مناسب است؟
۰۲آیا میتوان آناگرلاید را همراه غذا مصرف کرد؟
۰۳آیا مصرف همزمان آناگرلاید و آسپرین مجاز است؟
۰۴چرا هنگام مصرف آناگرلاید آزمایش خون و گاهی نوار قلب لازم است؟
۰۵اگر یک نوبت آناگرلاید را فراموش کنم یا درمان قطع شود، چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه L01XX35. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.