اسپیرونولاکتون

اسپیرونولاکتون (Spironolactone) از دستهٔ دیورتیک‌های نگهدارندهٔ پتاسیم و به‌طور دقیق‌تر، آنتاگونیست‌های گیرندهٔ آلدوسترون است. این دارو با مسدود کردن اثر هورمون آلدوسترون در کلیه، دفع سدیم و آب را از بدن افزایش می‌دهد، اما برخلاف بسیاری از دیورتیک‌های دیگر، باعث دفع پتاسیم نمی‌شود. به همین دلیل، معمولاً برای کنترل فشار خون، کاهش ادم و حمایت از عملکرد قلب در نارسایی قلبی به کار می‌رود. اسپیرونولاکتون همچنین اثر ضدآندروژنی دارد و از همین ویژگی، در برخی موارد پوستی و هورمونی نیز استفاده می‌شود. در ایران این دارو با نام ژنریک و نام‌های تجاری گوناگون از جمله اسلاکتون در دسترس است.

اسپیرونولاکتون را طبق دستور دقیق پزشک و در ساعت‌های مشخصی از روز مصرف کنید تا اثر آن پایدار بماند. معمولاً توصیه می‌شود آن را همراه غذا میل کنید تا جذب بهتر شود و احتمال ناراحتی معده کمتر شود، مگر آنکه پزشک روش دیگری را مشخص کرده باشد. مقدار و دفعات مصرف کاملاً بسته به نوع بیماری، سن و پاسخ بدن هر فرد تعیین می‌شود و فقط باید طبق نسخهٔ پزشک باشد. به‌ویژه در نارسایی قلبی یا ادم، مصرف دارو را ناگهان و بدون مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا ممکن است علائم بازگردد یا تشدید شود. اگر مصرف یک نوبت را فراموش کردید، دربارهٔ نحوهٔ جبران آن از پزشک یا داروساز خود بپرسید.

اسپیرونولاکتون با برخی داروها و مکمل‌ها تداخل مهم دارد. مصرف هم‌زمان با مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE inhibitors)، مسدودکننده‌های گیرندهٔ آنژیوتانسین (ARBs)، مکمل‌های پتاسیم یا جایگزین‌های نمکِ حاوی پتاسیم، خطر بالا رفتن پتاسیم خون را بیشتر می‌کند. برخی آنتی‌بیوتیک‌های حاویِ تری‌متوپریم (مانند کوتریموکسازول یا سپترین) نیز در صورت مصرف هم‌زمان، به‌ویژه در سالمندان یا افراد مبتلا به بیماری کلیوی، همین خطر را افزایش می‌دهند. داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی (NSAIDs) نیز می‌توانند اثر این دارو را کم کنند و فشار وارد بر کلیه را افزایش دهند. اسپیرونولاکتون ممکن است با لیتیوم و برخی داروهای قلبی مانند دیگوکسین نیز تداخل داشته باشد. الکل می‌تواند احتمال سرگیجه و افت فشار خون را بیشتر کند. به همین دلیل، فهرست کاملِ داروها و مکمل‌های مصرفی خود، حتی داروهای گیاهی یا بدون نسخه، را به پزشک و داروساز اطلاع دهید.