والاسیکلوویر
والاسیکلوویر دارویی ضدویروسی از خانوادهٔ آنالوگهای نوکلئوزیدی است که در بدن به آسیکلوویر تبدیل میشود و از تکثیرِ ویروسهای خانوادهٔ تبخال جلوگیری میکند.
بیشتر برای درمانِ تبخالِ تناسلی، تبخالِ دهانی-لبی و زونا (هرپس زوستر) و نیز کاهشِ عودهای مکررِ تبخال تجویز میشود.
اثربخشیِ آن به شروعِ زودهنگامِ مصرف پس از بروزِ علائم بستگیِ زیادی دارد؛ در نارساییِ کلیوی و سالمندی نیاز به احتیاط و گاه تنظیمِ دوز دارد.
اگر علائم شدید یا گسترده باشد، سیستمِ ایمنیِ فرد ضعیف باشد، یا نشانههایی مانندِ کاهشِ محسوسِ ادرار یا گیجی ظاهر شود، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
والاسیکلوویر پیشدارویی است که در روده و کبد به مادهٔ فعالِ آسیکلوویر تبدیل میشود؛ همین ویژگی باعث میشود جذبِ آن در بدن بهتر از آسیکلوویرِ خوراکیِ معمولی باشد. آسیکلوویر از خانوادهٔ آنالوگهای نوکلئوزیدی است و در سلولهای آلوده به ویروسِ تبخال، پس از فعالشدن، جایگزینِ یکی از اجزای سازندهٔ مادهٔ ژنتیکیِ ویروس میشود و از تکمیلِ ساختِ آن جلوگیری میکند. این دارو در ردهٔ داروهای ضدویروسی جای دارد و عمدتاً بر ویروسهای خانوادهٔ هرپس، بهویژه ویروسِ هرپس سیمپلکس و ویروسِ آبلهمرغان-زونا، اثر میگذارد. هدفِ اصلیِ آن کوتاهکردنِ دورهٔ علائم، کاهشِ درد و شدتِ عفونت است، هرچند ویروس پس از عفونتِ اولیه در بدن باقی میماند و این دارو آن را کاملاً از بین نمیبرد.
موارد مصرف
- تبخالِ تناسلی (نوبتِ اول و عودها)
- تبخالِ دهانی-لبی (تبخالِ لب)
- زونا (هرپس زوستر)
- آبلهمرغان در کودکان
- درمانِ نگهدارنده برای کاهشِ دفعاتِ عودِ تبخالِ تناسلی
- کاهشِ خطرِ انتقالِ تبخالِ تناسلی به شریکِ جنسی
روش مصرف
والاسیکلوویر بهصورتِ قرصِ خوراکی مصرف میشود و میتوان آن را با یا بدونِ غذا خورد؛ نوشیدنِ آبِ کافی در طولِ روز نیز توصیه میشود. برای بهترین اثر، در عفونتهای حاد بهتر است مصرف از همان بروزِ نخستین نشانهها (مانندِ سوزش، خارش یا مورمورشدنِ پوست پیش از ظهورِ تاول) و در ساعاتِ منظمِ تعیینشده توسط پزشک شروع شود؛ حتی اگر علائم زودتر بهبود یابد، بهتر است دورهٔ درمان طبقِ دستورِ پزشک کامل شود. مقدار و طولِ دورهٔ مصرف را پزشک بر اساسِ نوعِ عفونت و عملکردِ کلیه تعیین میکند و نباید بدونِ مشورت تغییر کند؛ در درمانِ نگهدارندهٔ طولانیمدت نیز ادامه یا قطعِ دارو باید با هماهنگیِ پزشک باشد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تبخال دهانی ـ لبی (تبخال لب)
در نخستین احساس گزگز، خارش یا سوزش شروع شود؛ با یا بدون غذا مصرف میشود و این رژیم فقط برای ۱ روز است.
تبخال تناسلی؛ نخستین حمله
در بزرگسالان با ایمنی طبیعی؛ درمان هرچه زودتر و ترجیحاً در ۴۸ ساعت نخست علائم آغاز شود.
تبخال تناسلی عودکننده؛ درمان حملهٔ عود
مصرف را در نخستین نشانهٔ عود، ترجیحاً در ۲۴ ساعت نخست، آغاز کنید.
زونا
در بزرگسالان با ایمنی طبیعی؛ درمان هرچه زودتر و ترجیحاً در ۴۸ ساعت نخست شروع بثورات آغاز شود. درگیری چشم یا گوش نیازمند ارزیابی فوری است.
تبخال تناسلی عودکننده؛ درمان نگهدارنده برای کاهش دفعات عود
برای مصرف طولانیمدت؛ ادامهٔ درمان باید دستکم سالانه بازبینی شود.
کاهش خطر انتقال تبخال تناسلی به شریک جنسی
برای فرد مبتلا، نه شریک سالم؛ همراه با کاندوم و پرهیز از رابطه در زمان ضایعات مصرف شود، زیرا خطر انتقال کاملاً از بین نمیرود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به والاسیکلوویر، آسیکلوویر یا سایرِ اجزای دارو
- هرگونه بیماریِ کلیوی یا اختلال در عملکردِ کلیه
- ضعفِ سیستمِ ایمنی، مانندِ گیرندگانِ پیوندِ عضو یا افرادِ تحتِ شیمیدرمانی
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرفِ سایرِ داروها، بهویژه داروهای مؤثر بر کلیه یا سیستمِ ایمنی
- سالمندی یا سنِ بالا
عوارض احتمالی
- سردرد
- حالتِ تهوع
- دردِ شکم یا ناراحتیِ گوارشی
- سرگیجه
- خستگی یا بیحالی
- کاهشِ محسوسِ حجمِ ادرار، تورمِ غیرعادی یا سایرِ نشانههای اختلالِ کلیوی — در صورتِ بروز به پزشک اطلاع دهید.
- گیجی، لرزش، بیقراری یا توهم، بهویژه در سالمندان یا افرادِ دارای مشکلِ کلیوی — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک است.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — با اورژانس تماس بگیرید.
- کبودیِ غیرمعمول، خونریزی یا سایرِ نشانههای نادرِ اختلالِ خونی که در مصرفِ دوزهای بسیار بالا یا طولانیمدت گزارش شده — فوراً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
والاسیکلوویر معمولاً تداخلهای داروییِ محدودی دارد، اما مصرفِ همزمان با داروهای مؤثر بر کلیه یا سیستمِ ایمنی میتواند خطرِ عوارض را بیشتر کند. مصرفِ همزمان با برخی داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی مانندِ سیکلوسپورین یا تاکرولیموس، برخی داروهای شیمیدرمانی، یا سایرِ داروهای بالقوه آسیبرسان به کلیه ممکن است خطرِ اختلالِ کلیوی یا عوارضِ عصبی را افزایش دهد. سایمتیدین و پروبنسید نیز میتوانند سطحِ خونیِ دارو را تحتِ تأثیر قرار دهند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید تا خطرِ تداخل کاهش یابد.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود دربارهٔ مصرفِ والاسیکلوویر در بارداری، افزایشِ خطرِ قابلِتوجهی برای جنین نشان ندادهاند، اما تصمیمِ مصرف در دورانِ بارداری همواره باید توسطِ پزشک و بر پایهٔ سنجشِ فایده در برابرِ خطر گرفته شود. مادهٔ فعالِ این دارو در شیرِ مادر نیز ترشح میشود؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی باید تنها با نظر و صلاحدیدِ پزشک انجام گیرد.
نگهداری
والاسیکلوویر را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید؛ از نگهداریِ آن در حمام یا محیطهای مرطوب خودداری کنید. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و از مصرفِ داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1000 mg |
| قرص | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۷ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا والاسیکلوویر تبخال را کاملاً درمان و ریشهکن میکند؟
۰۲بهترین زمانِ شروعِ مصرفِ والاسیکلوویر چه زمانی است؟
۰۳آیا لازم است حتی در نبودِ علائم هم والاسیکلوویر مصرف شود؟
۰۴آیا والاسیکلوویر برای کلیهها خطرناک است؟
۰۵فرقِ والاسیکلوویر با آسیکلوویر چیست؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۷ برند از ۱۳ سازنده، در گروه J05AB11. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.