اوپاداسیتینیب
اوپاداسیتینیب دارویی خوراکی از گروه مهارکنندههای ژانوسکیناز و تعدیلکنندهٔ سیستم ایمنی است. با کمکردن پیامهای التهاب، به کنترل برخی بیماریهای التهابی کمک میکند.
بیشتر برای برخی انواع آرتریت، اگزمای آتوپیک، کولیت اولسراتیو و بیماری کرون تجویز میشود. انتخاب کاربرد به نوع بیماری و پاسخ به درمانهای قبلی بستگی دارد.
اوپاداسیتینیب میتواند خطر عفونتهای جدی، زونا، لختهٔ خون، مشکلات قلبیعروقی و برخی سرطانها را افزایش دهد. در تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه یا تورم ناگهانی پا، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پیش از شروع درمان، سابقهٔ عفونت، سل، هپاتیت، بیماری قلبی، لختهٔ خون، سرطان و همهٔ داروها و مکملها را اطلاع دهید. در تب، عفونت، راش تاولدار دردناک یا تماس با فرد مبتلا به عفونت جدی، سریع راهنمایی پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اوپاداسیتینیب یک داروی خوراکی مهارکنندهٔ ژانوسکیناز است که با کاهش فعالیت ژانوسکیناز ۱، پیامهای التهاب را در سلولهای ایمنی کم میکند. این دارو در گروه ضدسرطان و ایمنی طبقهبندی میشود، اما کاربرد معمولش کنترل بیماریهای التهابی مفصلی، پوستی و رودهای است و درمان مستقیم سرطان نیست. بهدلیل اثر بر سیستم ایمنی، پایش عفونت و آزمایشهای خون، چربی خون و کبد اهمیت دارد. فرآوردههای آن به شکل قرص آهستهرهش عرضه میشوند و در ایران با نامهایی مانند رینووک، دامونزیا، اوپاووک و نوپادا دیده میشوند.
موارد مصرف
- آرتریت روماتوئید فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان، پس از پاسخ ناکافی یا عدم تحمل درمانهای قبلی
- آرتریت پسوریاتیک فعال در بزرگسالان
- اسپوندیلوآرتریت محوری فعال، شامل اسپوندیلیت آنکیلوزان و نوع غیررادیوگرافیک، در بزرگسالان
- درماتیت آتوپیک متوسط تا شدید در بزرگسالان و برخی نوجوانان واجد شرایط درمان سیستمیک
- کولیت اولسراتیو فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان
- بیماری کرون فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان
روش مصرف
قرص آهستهرهش را طبق نسخه و در زمان ثابتی از روز، با یا بدون غذا و همراه آب مصرف کنید؛ قرص باید کامل بلعیده شود و نباید جویده، خرد یا نصف شود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، طبق بروشور همان فرآورده یا دستور پزشک و داروساز عمل کنید و برای جبران، مقدار مصرف را دو برابر نکنید. حتی با بهترشدن علائم، درمان را خودسرانه قطع نکنید؛ مقدار و مدت درمان بر اساس نوع بیماری، پاسخ بدن و نتایج آزمایشها تعیین میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اوپاداسیتینیب یا مواد تشکیلدهندهٔ قرص حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- اگر عفونت فعال یا مکرر، سل، تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل، هپاتیت ب، هپاتیت ث یا سابقهٔ زونا دارید، پیش از شروع درمان بگویید؛ ممکن است آزمایشهای لازم انجام شود.
- سابقهٔ بیماری قلبی، سکته، لختهٔ خون، سرطان، مصرف فعلی یا طولانیمدت سیگار، دیابت یا سن ۶۵ سال و بیشتر را اطلاع دهید؛ در این شرایط انتخاب دارو باید با دقت بیشتری انجام شود.
- بیماری کبدی یا کلیوی، کمخونی یا کاهش سلولهای خون، درد شکمی نامشخص، دیورتیکولیت یا زخم معده و روده را مطرح کنید؛ آزمایش خون و بررسی کبد و چربی خون ممکن است لازم باشد.
- فهرست داروهای زیستی، داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی، داروهای ضدالتهاب، کورتونها، مکملها و واکسنهای اخیر یا برنامهریزیشده را ارائه دهید؛ واکسنهای زنده در طول درمان مناسب نیستند.
- اگر باردار یا شیرده هستید، قصد بارداری دارید، یا دارو برای کودک و نوجوان در نظر گرفته شده است، پیش از مصرف اطلاع دهید؛ کاربرد این دارو در کودکان به بیماری، سن و شرایط فرد بستگی دارد.
عوارض احتمالی
- عفونت بینی و گلو یا علائم سرماخوردگی
- آکنه
- تهوع یا درد شکم
- سردرد
- سرفه یا تب
- افزایش چربی خون، آنزیمهای کبدی یا تغییر شمارش سلولهای خون در آزمایشها
- تب پایدار، لرز، خستگی شدید، سرفهٔ مداوم، تنگی نفس، سوزش ادرار یا راش تاولدار و دردناک میتواند نشانهٔ عفونت جدی باشد؛ سریع با پزشک تماس بگیرید و در تنگی نفس یا بدحالی شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم، قرمزی یا درد ناگهانی یک پا یا بازو، تنگی نفس ناگهانی یا درد قفسهٔ سینه و قسمت بالای کمر میتواند نشانهٔ لخته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- فشار یا درد شدید قفسهٔ سینه، ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، افتادگی صورت یا اختلال گفتار میتواند نشانهٔ مشکل قلبی یا سکته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کهیر گسترده، تورم لب، زبان یا گلو، خسخس سینه یا دشواری تنفس میتواند واکنش حساسیتی شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، بهویژه همراه با تب، تهوع، استفراغ یا خونریزی گوارشی، میتواند نشانهٔ آسیب جدی روده باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، کبودی یا خونریزی غیرعادی، یا تغییر ناگهانی دید را جدی بگیرید و سریع برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ مانند ایتراکونازول، پوساکونازول، وریکونازول و کتوکونازول و برخی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین میتوانند مقدار اوپاداسیتینیب و خطر عوارض آن را افزایش دهند؛ ریفامپیسین و برخی داروهای ضدتشنج مانند فنیتوئین ممکن است اثر دارو را کم کنند. مصرف همزمان با داروهای زیستی یا سرکوبکنندههای قوی ایمنی مانند آزاتیوپرین، مرکاپتوپورین، سیکلوسپورین و تاکرولیموس معمولاً مناسب نیست مگر با برنامهٔ متخصص. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و کورتونها، بهویژه در بیماران مبتلا به بیماریهای روده، ممکن است خطر عوارض گوارشی جدی را بیشتر کنند. گریپفروت و آب گریپفروت مصرف نکنید؛ تداخل مستقیم مشخصی با الکل شناخته نشده، اما مصرف زیاد الکل در صورت بیماری یا آزمایش غیرطبیعی کبد مناسب نیست. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اوپاداسیتینیب در بارداری نباید مصرف شود و ممکن است به جنین آسیب برساند. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از شروع درمان اطلاع دهید؛ در صورت بارداری هنگام درمان، فوراً به پزشک خبر دهید. در سن باروری، استفاده از روش پیشگیری مطمئن در طول درمان و حداقل تا ۴ هفته پس از آخرین نوبت توصیه میشود. شیردهی در طول مصرف توصیه نمیشود و زمان ازسرگیری آن باید با پزشک تعیین شود.
نگهداری
قرص را در بستهٔ اصلی، در دمای اتاق و طبق برچسب همان برند، معمولاً کمتر از ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، دور از رطوبت، گرما و نور مستقیم نگه دارید. درِ قوطی را پس از هر بار مصرف محکم ببندید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید. داروی تاریخگذشته یا قرصی را که بستهبندی آن آسیب دیده است مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص آهستهرهش | 15 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اوپاداسیتینیب کورتون است؟
۰۲آیا اوپاداسیتینیب را میتوان همراه متوترکسات مصرف کرد؟
۰۳آیا اوپاداسیتینیب با غذا یا گریپفروت تداخل دارد؟
۰۴اگر هنگام مصرف اوپاداسیتینیب تب یا زونا گرفتم چه کنم؟
۰۵آیا قرص اوپاداسیتینیب را میتوان نصف یا خرد کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه L04AF03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.