محلول رینگر
محلول رینگر یک مایع تزریقی وریدیِ حاوی سدیم، پتاسیم، کلسیم و کلرید است که برای جبران آب و املاح بدن بهکار میرود.
بیشتر در کمآبی یا از دسترفتن مایعات و الکترولیتها و گاهی برای تأمین موقت مایع در دورهٔ جراحی یا بستری استفاده میشود.
این محلول باید وریدی و با حجم و سرعت تعیینشده توسط کادر درمان مصرف شود؛ تزریق نامناسب میتواند باعث اضافهبار مایع یا اختلال سدیم، پتاسیم و کلسیم شود.
اگر بیماری قلبی، ریوی یا کلیوی، ورم، کاهش ادرار یا سابقهٔ افزایش پتاسیم یا کلسیم دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، گیجی شدید یا واکنش حساسیتی شدید نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
محلول رینگر یک محلول کریستالوئیدی تزریقی برای جایگزینی موقت آب و الکترولیتهای خارجسلولی است. سدیم، کلرید، مقدار کمی پتاسیم و کلسیم دارد و به حفظ حجم مایع بدن کمک میکند. محلول در بدن پخش میشود و میتواند حجم مایع خارجسلولی را موقتاً افزایش دهد، اما علت کمآبی یا خونریزی را درمان نمیکند و جایگزین خون نیست. مقدار و سرعت تزریق باید بر اساس وضعیت بیمار و پایش ادرار، علائم حیاتی و آزمایشهای لازم تعیین شود.
موارد مصرف
- جبران آب و الکترولیتهای ازدسترفته در کمآبی
- جایگزینی بخشی از مایع خارجسلولی در کاهش حجم مایعات بدن
- تأمین موقت مایع و املاح در دورهٔ جراحی یا بستری
- جبران مایعات ازدسترفته در برخی موارد استفراغ یا اسهال، پس از ارزیابی کادر درمان
روش مصرف
محلول رینگر فقط بهصورت تزریق وریدی و با تجویز و نظارت کادر درمان مصرف میشود. حجم، سرعت و مدت تزریق به سن، وزن، وضعیت بالینی، عملکرد قلب و کلیه و داروهای همزمان بستگی دارد و نباید خودسرانه تعیین شود. هنگام تزریق، محل ورود سوزن باید از نظر درد، قرمزی، تورم یا نشت بررسی شود. اگر تنگی نفس، ورم سریع یا ناراحتی غیرمعمول ایجاد شد، همان لحظه به پرستار اطلاع دهید.
پیش از مصرف بدانید
- بیماری قلبی یا ریوی، نارسایی کلیه، فشارخون بالا، بیماری شدید کبدی، ورم، آسیت یا کاهش ادرار را اطلاع دهید؛ این شرایط خطر تجمع مایع را بیشتر میکنند.
- اگر پتاسیم، سدیم یا کلسیم خونتان بالا یا پایین است، یا سابقهٔ سنگهای کلیوی حاوی کلسیم دارید، پیش از تزریق مطرح کنید.
- فهرست کامل داروها و مکملهایتان، بهویژه داروهای مؤثر بر پتاسیم، سدیم، کلسیم یا دفع آب را ارائه دهید.
- اگر سفتریاکسون دریافت میکنید، بهخصوص اگر بیمار نوزاد یا کودک کمسن است، حتماً به کادر درمان بگویید.
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی را به پزشک یا پرستار اطلاع دهید.
- اگر به اجزای محلول حساسیت دارید، یا کیسه آسیبدیده، کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات است، نباید استفاده شود.
عوارض احتمالی
- درد، سوزش یا ناراحتی در محل تزریق
- قرمزی، خارش یا التهاب محدود محل تزریق
- تورم یا حساسیت موضعی در محل ورود سرم
- تهوع یا سردرد خفیف و گذرا هنگام تزریق
- احساس گرگرفتگی یا ناراحتی موقت هنگام دریافت محلول
- تنگی نفس، خسخس، تورم صورت یا لبها، کهیر گسترده، سرگیجه شدید یا غش: تزریق را همان لحظه به کادر درمان اطلاع دهید؛ اگر خارج از مرکز درمانی رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس رو به افزایش، ورم دستوپا یا سراسر بدن، افزایش سریع وزن، سرفهٔ کفآلود یا درد قفسهٔ سینه میتواند نشانهٔ اضافهبار مایع باشد؛ فوراً به کادر درمان اطلاع دهید.
- ضعف شدید، تپش یا نامنظمی ضربان قلب، گیجی، خوابآلودگی شدید، تشنج، گزگز گسترده یا اسپاسم عضلانی میتواند با اختلال املاح همراه باشد؛ نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
- درد شدید، سفتی، تورم پیشرونده، رنگپریدگی یا سردی اندام در محل تزریق میتواند نشانهٔ نشت محلول به بافت باشد؛ همان لحظه تزریق را به پرستار اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بهدلیل داشتن پتاسیم، این محلول میتواند همراه با مکملها یا نمکهای پتاسیم، برخی داروهای فشارخون مانند مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین و مسدودکنندههای گیرندهٔ آنژیوتانسین، یا داروهای نگهدارندهٔ پتاسیم مانند اسپیرونولاکتون، خطر افزایش پتاسیم خون را بیشتر کند. برخی داروهای ادرارآور ممکن است خطر اختلال سدیم را افزایش دهند؛ داروهای تیازیدی و ویتامین د خطر افزایش کلسیم، و کورتونها خطر احتباس سدیم و مایع را بیشتر میکنند. محلول رینگر میتواند سطح لیتیوم را کاهش دهد و کلسیم آن در افراد مصرفکنندهٔ دیگوکسین خطر مسمومیت قلبی را بالا ببرد. بهعلت وجود کلسیم، نباید بدون بررسی سازگاری با داروهای تزریقی مخلوط شود، در نوزادان ۲۸ روزه یا کمتر همراه با سفتریاکسون داده شود، یا همزمان از همان مسیر با خون نگهداریشده تزریق شود. غذا با خود محلول تداخل مستقیمی ندارد؛ الکل نیز تداخل مستقیم شناختهشدهای ندارد، اما میتواند کمآبی را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، در صورت نیاز پزشکی انتظار نمیرود محلول رینگر خطر عمدهای برای جنین ایجاد کند، اما حجم و سرعت تزریق باید با وضعیت مادر تنظیم شود. در شیردهی نیز آسیب به شیرخوار از خود محلول انتظار نمیرود و معمولاً نیازی به قطع شیردهی نیست؛ بیماری زمینهای یا داروهای افزودهشده به محلول باید جداگانه بررسی شوند.
نگهداری
محلول را طبق دستور روی بستهبندی، معمولاً در دمای اتاق و دور از گرمای شدید، یخزدگی و دسترس کودکان نگهداری کنید. پیش از مصرف تاریخ انقضا، شفاف بودن محلول و سالم بودن کیسه و درپوش را بررسی کنید. کیسهٔ بازشده یا باقیمانده و محلولی را که مادهای به آن افزوده شده است برای نوبت بعد نگه ندارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۲۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا محلول رینگر همان رینگر لاکتات است؟
۰۲آیا محلول رینگر برای کمآبی ناشی از اسهال یا استفراغ مناسب است؟
۰۳آیا بیماران قلبی یا کلیوی میتوانند محلول رینگر دریافت کنند؟
۰۴آیا میتوان رینگر را همراه با سفتریاکسون یا خون تزریق کرد؟
۰۵آیا محلول رینگر پتاسیم پایین را درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۲۰ سازنده، در گروه B05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.