بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

پتاسیم کلراید

Potassium Chloride
رده ATC A12BA01شکل قرص آهسته‌رهشدوز 600 mg، 500 mgبرند در ایران ۱۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پتاسیم کلراید نوعی مکملِ الکترولیتی از گروهِ داروهای گوارش و سوخت‌وساز است که کمبودِ پتاسیمِ بدن را جبران می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن پیشگیری و درمانِ افتِ پتاسیمِ خون (هیپوکالمی) است، به‌ویژه در کسانی که داروهای ادرارآورِ دفع‌کنندهٔ پتاسیم مصرف می‌کنند.

نکتهٔ ایمنی مهم

بالا رفتنِ بیش‌ازحدِ پتاسیمِ خون (هیپرکالمی) می‌تواند خطرناک باشد؛ به همین دلیل دوز و پایشِ این دارو باید دقیقاً طبقِ نظرِ پزشک انجام شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از مصرف، ضعفِ عضلانی، گزگزِ دست و پا، تپشِ نامنظمِ قلب یا دردِ شدیدِ معده احساس کردید، حتماً و بدونِ تأخیر با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Potassium
۰۲

معرفی دارو

پتاسیم کلراید ترکیبی از دو یونِ پتاسیم و کلر است که در گروهِ داروییِ مکمل‌های پتاسیم جای می‌گیرد. پتاسیم یکی از الکترولیت‌های اصلیِ بدن است و در عملکردِ طبیعیِ سلول‌های عصبی و عضلانی — از جمله عضلهٔ قلب — و در حفظِ تعادلِ اسید و بازِ بدن نقشِ اساسی دارد. این دارو زمانی تجویز می‌شود که سطحِ پتاسیمِ خون به دلایلِ مختلف، مانندِ مصرفِ برخی داروهای ادرارآور، اسهال و استفراغِ شدید یا رژیمِ غذاییِ ناکافی، پایین‌تر از حدِ طبیعی افتاده یا در معرضِ افتِ بیشتر باشد. شکل‌های آهسته‌رهشِ آن — کپسول و قرص — طوری طراحی شده‌اند که پتاسیم را به‌تدریج در طولِ روز آزاد کنند تا هم اثربخشیِ درمان حفظ شود و هم فشارِ ناگهانی به معده کاهش یابد.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری از کمبودِ پتاسیم در بیمارانی که داروهای ادرارآورِ دفع‌کنندهٔ پتاسیم مصرف می‌کنند
  • درمانِ هیپوکالمی (افتِ پتاسیمِ خون) تشخیص‌داده‌شده توسطِ پزشک
  • جبرانِ کمبودِ پتاسیم ناشی از اسهال یا استفراغِ شدید و طولانی‌مدت
  • پیشگیری از افتِ پتاسیم در بیمارانی که همزمان داروهای قلبیِ حساس به سطحِ پتاسیم، مانندِ دیگوکسین، مصرف می‌کنند
  • کمک به بازگرداندنِ تعادلِ پتاسیم در بیمارانی که دفعِ ادراریِ پتاسیمشان بیش از حدِ معمول است
۰۴

روش مصرف

این دارو معمولاً باید همراهِ غذا و با یک لیوانِ کاملِ آب میل شود تا احتمالِ تحریکِ معده و مری کاهش یابد؛ بهتر است پس از مصرف نیز بلافاصله دراز نکشید. کپسول یا قرصِ آهسته‌رهش را باید کامل و بدونِ خرد کردن، جویدن یا حل کردن در آب بلعید، مگر پزشک یا داروساز دستورِ دیگری داده باشد. دوز، تعدادِ نوبت‌های مصرف در روز و طولِ مدتِ درمان را فقط پزشک بر اساسِ سطحِ پتاسیمِ خونِ شما تعیین می‌کند و نباید بدونِ مشورت تغییر کند یا زودتر از موعدِ گفته‌شده قطع شود. اگر یک نوبت از مصرف فراموش شد، دربارهٔ نحوهٔ جبرانِ آن از پزشک یا داروساز بپرسید و هرگز برای جبران، دو نوبت را همزمان مصرف نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری از کمبود پتاسیم ناشی از مدرهای دفع‌کنندهٔ پتاسیم

بزرگسالانمعمولاً ۲۰ میلی‌اکی‌والان پتاسیم در شبانه‌روز، یک‌بار یا در دوزهای تقسیم‌شده؛ تا زمانی که عامل خطر ادامه دارد.
کودکانمعمولاً ۱ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در دوزهای تقسیم‌شده.

سطح پتاسیم باید به‌طور دوره‌ای بررسی شود. قرص یا کپسول آهسته‌رهش را همراه غذا و آب کافی، کامل ببلعید و خرد یا جویده نکنید.

درمان هیپوکالمی (افت پتاسیم خون)

بزرگسالانمعمولاً ۴۰ تا ۱۰۰ میلی‌اکی‌والان پتاسیم در شبانه‌روز، در ۲ تا ۵ نوبت تقسیم‌شده؛ درمان تا اصلاح سطح پتاسیم و کنترل علت ادامه می‌یابد.
کودکانمعمولاً ۲ تا ۴ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در چند نوبت تقسیم‌شده؛ هر نوبت حداکثر ۱ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم یا ۲۰ میلی‌اکی‌والان، هرکدام کمتر است.

در کمبود شدید، تداوم دفع یا ناتوانی در مصرف خوراکی، ارزیابی فوری و گاهی جایگزینی وریدی لازم است.

جبران کمبود پتاسیم ناشی از اسهال یا استفراغ شدید و طولانی‌مدت

بزرگسالانمعمولاً ۴۰ تا ۱۰۰ میلی‌اکی‌والان پتاسیم در شبانه‌روز، در ۲ تا ۵ نوبت تقسیم‌شده؛ تا اصلاح آزمایش و برطرف شدن علت ادامه می‌یابد.
کودکانمعمولاً ۲ تا ۴ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در چند نوبت تقسیم‌شده؛ هر نوبت حداکثر ۱ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم یا ۲۰ میلی‌اکی‌والان، هرکدام کمتر است.

جبران مایعات و درمان علت اسهال یا استفراغ نیز ضروری است؛ در استفراغ مداوم یا کم‌آبی شدید، مراجعهٔ فوری لازم است.

پیشگیری از افت پتاسیم هنگام مصرف داروهای قلبی حساس به سطح پتاسیم، مانند دیگوکسین

بزرگسالاناگر پزشک پیشگیری را لازم بداند، معمولاً ۲۰ میلی‌اکی‌والان پتاسیم در شبانه‌روز، یک‌بار یا در دوزهای تقسیم‌شده.
کودکانمعمولاً ۱ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در دوزهای تقسیم‌شده، فقط با پایش پزشکی.

در مصرف هم‌زمان دیگوکسین، سطح پتاسیم و عملکرد کلیه باید با دقت پایش شود؛ هم کمبود و هم افزایش پتاسیم می‌تواند آریتمی ایجاد کند.

جبران کمبود پتاسیم ناشی از دفع ادراری بیش از حد پتاسیم

بزرگسالانمعمولاً ۴۰ تا ۱۰۰ میلی‌اکی‌والان پتاسیم در شبانه‌روز، در ۲ تا ۵ نوبت تقسیم‌شده؛ مقدار و مدت درمان بر اساس آزمایش‌های پی‌درپی تنظیم می‌شود.
کودکانمعمولاً ۲ تا ۴ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در چند نوبت تقسیم‌شده؛ هر نوبت حداکثر ۱ میلی‌اکی‌والان به ازای هر کیلوگرم یا ۲۰ میلی‌اکی‌والان، هرکدام کمتر است.

علت دفع پتاسیم، وضعیت منیزیم و تعادل اسید ـ باز باید هم‌زمان ارزیابی و اصلاح شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت کمبود، سطح پتاسیم و منیزیم و عملکرد کلیه و کبد، توسط پزشک تعیین و با آزمایش‌های تکراری تنظیم می‌شود؛ در سالمندان و در نارسایی کلیه، کاهش ادرار یا سیروز کبدی معمولاً شروع با مقدار کمتر و پایش نزدیک‌تر لازم است. در افزایش پتاسیم خون یا مصرف داروهای نگه‌دارندهٔ پتاسیم، مصرف خودسرانه می‌تواند آریتمی خطرناک ایجاد کند. سقف روزانه و مقدار هر نوبت باید مطابق نسخه و برچسب همان فرآورده باشد؛ مقادیر بالا بر حسب میلی‌اکی‌والان پتاسیم بیان شده‌اند، نه صرفاً میلی‌گرم درج‌شده روی جعبه.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به پتاسیم کلراید یا هر یک از اجزای این دارو
  • بیماریِ کلیوی، نارساییِ کلیه یا هرگونه مشکل در دفعِ ادرار
  • مصرفِ داروهای ادرارآورِ نگه‌دارندهٔ پتاسیم، داروهای فشارِ خونِ ردهٔ ACE یا ARB، یا هر مکمل و جایگزینِ نمکِ حاویِ پتاسیمِ دیگر
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • سابقهٔ زخمِ معده، بیماری‌های گوارشی یا کندیِ حرکتِ رودهٔ باریک
  • کم‌آبیِ شدیدِ بدن یا بیماریِ آدیسونِ درمان‌نشده
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالتِ تهوع
  • دلِ‌درد یا ناراحتیِ خفیفِ معده
  • نفخ و گازِ معده
  • اسهالِ خفیف
  • آروغ‌زدن یا سوءهاضمهٔ خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • ضعفِ عضلانی، گزگزِ دست و پا و لب‌ها یا سنگینیِ غیرعادیِ اندام‌ها — نشانهٔ احتمالیِ بالارفتنِ پتاسیمِ خون است؛ در صورتِ بروز فوراً به پزشک مراجعه کنید
  • تپشِ نامنظم، آهسته یا ضعیفِ قلب همراه با گیجی یا ضعفِ شدید — نشانه‌ای جدی است و نیازِ فوری به مراقبتِ پزشکی دارد
  • دردِ شدید و مداومِ معده، استفراغِ خونی یا مدفوعِ سیاه و قیری‌رنگ — با اورژانس تماس بگیرید
  • تنگیِ نفس یا احساسِ سنگینیِ ناگهانی در قفسهٔ سینه — نیازمندِ مراجعهٔ فوری است
  • تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیر یا دشواری در تنفس (نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید) — فوراً به اورژانس مراجعه کنید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پتاسیم کلراید با داروهای ادرارآورِ نگه‌دارندهٔ پتاسیم (مانندِ اسپیرونولاکتون، آمیلوراید یا تریامترن)، مهارکننده‌های آنزیمِ تبدیل‌کنندهٔ آنژیوتانسین (ACE Inhibitor)، مسدودکننده‌های گیرندهٔ آنژیوتانسین (ARB) و برخی داروهای ضدالتهابیِ غیراستروئیدی (NSAID) تداخلِ مهم دارد؛ مصرفِ همزمانِ آن‌ها می‌تواند خطرِ بالا رفتنِ بیش‌ازحدِ پتاسیمِ خون را افزایش دهد. جایگزین‌های نمکِ رژیمیِ حاویِ پتاسیم نیز باید فقط با نظرِ پزشک و با احتیاط مصرف شوند. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و حتی جایگزین‌های نمکی که مصرف می‌کنید را به پزشک و داروسازِ خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

پتاسیم یکی از املاحِ طبیعیِ بدن است که در دورانِ بارداری و شیردهی نیز، در صورتِ نیازِ واقعی، قابلِ مصرف است. با این‌همه، تجویز، تعیینِ دوز و پایشِ سطحِ پتاسیمِ خون در این دوران باید حتماً توسطِ پزشک انجام شود و هرگز نباید بدونِ مشورتِ پزشک آغاز، تغییر یا قطع گردد.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را همیشه محکم بسته نگه دارید. آن را دور از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص آهسته‌رهش600 mg
قرص آهسته‌رهش500 mg
کپسول آهسته‌رهش600 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۱ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پلاس کالیم ریتارد PLUS KALIUM RETARD
200 TABLET, EXTENDED RELEASE in 1 BOTTLE in 1 BOX · 200 TABLET, EXTENDED RELEASE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
AMINO AG
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید POTASSIUM CHLORIDE
200 TABLET, EXTENDED RELEASE in 20 BLISTER PACK in 1 BOX · 40 TABLET, EXTENDED RELEASE in 4 BLISTER PACK in 1 BOX · 10 MILLIGRAM in 1 BLISTER PACK
AMINO AG
قرص آهسته‌رهش
آپو-کا APO-K
100 in 1 BOTTLE
Apotex
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید POTASSIUM CHLORIDE
100 in 1 BOTTLE
Apotex
قرص آهسته‌رهش
آپو-کا APO-K
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 1 BOTTLE in 1 BOX
Apotex Inc
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید ریتارد KCL-RETARD
10 in 1 BLISTER PACK
Astellas Pharma S.P.A.
قرص آهسته‌رهش
پتاسیون POTASION
60 CAPSULE, EXTENDED RELEASE in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
DESMA LABORATORIO FARMACEUTICO SL.
کپسول آهسته‌رهش
یورو کی EURO K
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 1 BOTTLE in 1 BOX
Euro-Pharm International Canada Inc
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید POTASSIUM CHLORIDE
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Jackson Laboratories Pvt. Ltd
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید POTASSIUM CHLORIDE
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 10 BLISTER PACK in 1 CARTON
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
قرص آهسته‌رهش
متو-کی METO-K
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
METPHARM BIOTECH PVT. LTD.
قرص آهسته‌رهش
اسلو کی SLOW K
100 TABLET, EXTENDED RELEASE in 100 BOTTLE in 1 BOX
Novartis Pharmaceuticals Australia Pty Ltd.
قرص آهسته‌رهش
ترتینوئین TRETINOIN (SEPIDAJ) BULK
دارو سازی سپیداج
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید POTASSIUM CHLORIDE
40 TABLET, EXTENDED RELEASE in 4 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی کوثر
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید 500م گ قرص POTASSIUM CHLORIDE SR 500MG TAB
پور سینا
قرص آهسته‌رهش
پتاسیم کلراید-پی اس® 500م گ قرص POTASSIUM CHLORIDE-PS® 500MG SR TAB
پور سینا
قرص آهسته‌رهش
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا نباید کپسول یا قرصِ پتاسیم کلراید را خرد یا جویده کنم؟
این شکل‌های دارویی آهسته‌رهش هستند و طوری طراحی شده‌اند که پتاسیم را به‌آرامی در طولِ روز آزاد کنند. خرد کردن یا جویدنِ آن‌ها می‌تواند باعثِ آزاد شدنِ ناگهانیِ مقدارِ زیادی پتاسیم و تحریکِ شدیدِ معده یا رودهٔ باریک شود. همیشه آن را کامل، با آبِ فراوان، بلعید.
۰۲آیا مصرفِ نمکِ رژیمی یا جایگزینِ نمک همراه با این دارو مشکلی دارد؟
بله، بسیاری از جایگزین‌های نمکِ رژیمی حاویِ پتاسیم هستند و مصرفِ همزمانِ آن‌ها با این دارو می‌تواند سطحِ پتاسیمِ خون را بیش‌ازحد بالا ببرد. پیش از استفاده از هرگونه جایگزینِ نمک، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
۰۳اگر پس از مصرفِ این دارو دلِ‌درد یا تهوعِ خفیف داشته باشم، باید نگران باشم؟
تهوعِ خفیف یا ناراحتیِ گوارشی از عوارضِ نسبتاً شایع و معمولاً بی‌خطرِ این دارو هستند که با مصرفِ همراهِ غذا کاهش می‌یابند. اما اگر دردِ شکمیِ شدید، استفراغِ خونی یا مدفوعِ سیاه دیدید، این نشانه‌ای جدی است و باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
۰۴آیا می‌توانم مصرفِ این دارو را خودم قطع کنم چون حالم بهتر شده؟
خیر، قطعِ خودسرانهٔ این دارو، به‌خصوص در کسانی که همزمان داروهای ادرارآور یا قلبی مصرف می‌کنند، می‌تواند سببِ افتِ دوبارهٔ پتاسیم شود. هرگونه تغییر یا قطعِ مصرف را همیشه پیش از انجام با پزشکِ خود در میان بگذارید.
۰۵چرا پزشک برایم آزمایشِ خون تجویز می‌کند در حالی که این دارو را مصرف می‌کنم؟
چون سطحِ پتاسیمِ خون باید همیشه در بازه‌ای ایمن باقی بماند، پزشک ممکن است به‌طورِ دوره‌ای آزمایشِ خون و گاهی نوارِ قلب درخواست کند تا از مناسب بودنِ دوز و ایمنیِ روندِ درمان مطمئن شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۱ برند از ۱۳ سازنده، در گروه A12BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.