سیلدنافیل
سیلدنافیل دارویی از گروه مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ است که با افزایش جریان خون به آلت تناسلی، در پاسخ به تحریک جنسی به دستیابی و حفظ نعوظ کمک میکند.
بیشترین کاربرد آن درمان اختلال نعوظ در مردان است؛ همین مادهٔ دارویی در برخی بیماران، طبق تشخیص پزشک، برای فشار خون شریان ریوی نیز تجویز میشود.
مصرف همزمان سیلدنافیل با هر داروی نیتراتدار قلبی (مانند نیتروگلیسیرین) بسیار خطرناک است و میتواند فشار خون را بهشدت و ناگهان پایین بیاورد.
اگر بیماری قلبی دارید، داروی نیتراتدار یا آلفا-بلاکر مصرف میکنید، نعوظ بیش از ۴ ساعت طول کشید، یا بیناییتان ناگهان تغییر کرد، حتماً و فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیلدنافیل دارویی خوراکی بهشکل قرص و از دستهٔ مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ است که در ایران، علاوه بر نام ژنریک، با نام برند «ویاگرا» نیز شناخته میشود. این دارو در پاسخ به تحریک جنسی طبیعی، با افزایش جریان خون به بافت آلت تناسلی، به دستیابی و حفظ نعوظ کمک میکند؛ بهطور دقیقتر، سیلدنافیل با مهار آنزیم فسفودیاستراز ۵، اثر یک مادهٔ پیامرسانِ طبیعیِ گشادکنندهٔ عروق را در بافت آلت طولانیتر میکند. نکتهٔ مهم این است که این دارو بهتنهایی و بدون تحریک جنسی، نعوظ ایجاد نمیکند. همین مادهٔ دارویی در کاربردی دیگر، برای درمان فشار خون شریان ریوی نیز به کار میرود تا با شلکردن عروق ریه، فشار واردشده بر قلب کاهش یابد. هدف اصلی درمان با سیلدنافیل، بهبود عملکرد جنسی در مردان مبتلا به اختلال نعوظ یا بهبود ظرفیت فعالیت بدنی در بیماران مبتلا به فشار خون شریان ریوی است.
موارد مصرف
- درمان اختلال نعوظ (ناتوانی جنسی) در مردان
- بهبود پاسخ نعوظی صرفاً در حضور تحریک جنسی طبیعی
- درمان فشار خون شریان ریوی برای بهبود توان فعالیت بدنی، طبق تشخیص و نظارت پزشک متخصص
روش مصرف
سیلدنافیل معمولاً پیش از فعالیت جنسی و بر حسب نیاز مصرف میشود، نه بهصورت روزانه و با برنامهٔ ثابت (مگر در کاربرد فشار خون شریان ریوی که پزشک ممکن است برنامهٔ منظمتری برای آن تجویز کند). در کاربرد اختلال نعوظ، این دارو معمولاً حداکثر یکبار در شبانهروز مصرف میشود، مگر آنکه پزشک دستور دیگری داده باشد. این دارو را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما خوردن آن همراه با غذای پرچرب و سنگین میتواند شروع اثرش را کندتر کند؛ اگر پاسخ سریعتری مدنظر است، مصرف آن با معدهٔ نسبتاً خالی یا غذای سبک منطقیتر است. نکتهٔ مهم اینکه سیلدنافیل بهتنهایی نعوظ ایجاد نمیکند و برای اثرگذاری به تحریک جنسی نیاز دارد. به تعداد و فاصلهٔ نوبتهای مصرفی که پزشک تعیین کرده پایبند باشید و بدون هماهنگی با او، دفعات مصرف را افزایش ندهید، چون این کار خطر عوارض را بالا میبرد. تعیین دقیق مقدار مصرف و شرایط خاص هر بیمار بر عهدهٔ پزشک است و باید دقیقاً طبق نسخه عمل شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اختلال نعوظ در مردان (ناتوانی جنسی)
اثر دارو فقط در حضور تحریک جنسی طبیعی ایجاد میشود. با یا بدون غذا قابل مصرف است، اما غذای پرچرب شروع اثر را به تأخیر میاندازد. با نیتراتها یا ریوسیگوات همزمان مصرف نشود.
پرفشاری شریان ریوی برای بهبود توان فعالیت بدنی
با یا بدون غذا مصرف میشود. در کودکان از دوز بالاتر از مقدار توصیهشده استفاده نشود و مصرف همزمان با نیتراتها یا ریوسیگوات ممنوع است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به سیلدنافیل یا سایر مهارکنندههای فسفودیاستراز ۵ حساسیت داشتهاید، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر هر نوع داروی نیتراتدار (مانند نیتروگلیسیرین برای درد قلبی) یا محرکهای گوانیلاتسیکلاز مانند ریوسیگوات مصرف میکنید، حتماً پیش از مصرف این دارو به پزشک بگویید؛ ترکیب آنها خطرناک است.
- سابقهٔ بیماری قلبی (مانند سکتهٔ قلبی اخیر، آنژین ناپایدار، نارسایی قلبی یا آریتمی) را با پزشک در میان بگذارید، چون فعالیت جنسی خودش فشار مضاعفی بر قلب وارد میکند.
- مصرف داروهای فشارخون، بهویژه گروه آلفا-بلاکر، و فهرست هر داروی دیگری که مصرف میکنید را به پزشک و داروساز بگویید.
- سابقهٔ بیماریهای چشمی (بهویژه کاهش ناگهانی بینایی در یک چشم)، مشکلات کبدی یا کلیوی، یا سابقهٔ نعوظ طولانی و دردناک را با پزشک مطرح کنید.
- اگر بیماریهایی مانند کمخونی داسیشکل، ناهنجاری آناتومیک آلت یا بیماری پیرونی دارید، پیش از مصرف پزشک را در جریان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- گرگرفتگی و برافروختگی پوست صورت
- سوءهاضمه یا ناراحتی خفیف معده
- گرفتگی بینی
- اختلال خفیف و گذرا در دید رنگها (مانند دیدنِ اشیا با تهرنگ مایل به آبی) یا حساسیت بیشتر به نور
- نعوظ طولانی و دردناک که بیش از ۴ ساعت ادامه یابد؛ این حالت یک اورژانس پزشکی است و باید فوراً با اورژانس تماس گرفت یا به پزشک مراجعه کرد، چون تأخیر میتواند به آسیب دائمی بافت آلت منجر شود.
- کاهش ناگهانی یا از دستدادن بینایی، بهویژه در یک چشم؛ در این حالت باید فوراً مصرف دارو را متوقف کرد و به پزشک یا چشمپزشک مراجعه کرد.
- کاهش ناگهانی شنوایی یا وزوز گوش؛ نیازمند مراجعهٔ سریع پزشکی است.
- علائم قلبی مانند درد قفسهٔ سینه، تپش قلب نامنظم، تنگینفس یا احساس ضعف شدید حین یا پس از فعالیت جنسی؛ در این حالت باید فعالیت را متوقف کرد و فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس؛ نیازمند مراجعهٔ فوری اورژانسی است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سیلدنافیل تداخلهای دارویی مهمی دارد که باید حتماً رعایت شوند. خطرناکترین آنها، مصرف همزمان با هر نوع دارو یا اسپریِ حاوی نیترات (مانند نیتروگلیسیرین که برای درد قفسهٔ سینهٔ قلبی استفاده میشود) یا با ریوسیگوات (داروی دیگر فشار خون ریوی) است؛ این ترکیبها میتوانند فشار خون را بهطور خطرناک و ناگهانی پایین بیاورند و اصلاً نباید انجام شوند. داروهای فشارخونِ گروه آلفا-بلاکر (که گاهی برای بزرگی خوشخیم پروستات هم تجویز میشوند) و سایر داروهای پایینآورندهٔ فشار خون نیز میتوانند در ترکیب با سیلدنافیل خطر افت فشار را افزایش دهند. برخی داروهای ضدقارچ، برخی آنتیبیوتیکهای ماکرولیدی و برخی داروهای ضدویروسی خاص میتوانند سطح سیلدنافیل را در خون بالا ببرند، درحالیکه داروهایی مانند ریفامپین ممکن است اثر آن را کم کنند. مصرف زیاد الکل هم میتواند اثربخشی دارو را کاهش دهد و خطر افت فشار و سرگیجه را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود را به پزشک و داروساز اطلاع دهید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
سیلدنافیل در کاربرد شناختهشدهٔ خود، یعنی درمان اختلال نعوظ، تنها برای مردان تجویز میشود و بنابراین بحث بارداری یا شیردهی در این کاربرد مطرح نیست. با این حال، همین مادهٔ دارویی گاهی برای فشار خون شریان ریوی در زنان نیز به کار میرود؛ در این شرایط نادر، از جمله در بارداری یا شیردهی، تصمیم دربارهٔ مصرف، ادامه یا قطع آن باید فقط با ارزیابی دقیق فایده و خطر توسط پزشک متخصص انجام شود و خوددرمانی در این موارد جایز نیست.
نگهداری
سیلدنافیل را در دمای اتاق و بهدور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس و دیدِ کودکان نگه دارید. پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید، داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و داروی اضافه یا تاریخگذشته را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
| قرص | 100 mg |
| قرص | 25 mg |
| قرص زیرزبانی سریعحل | 100 mg |
| قرص زیرزبانی سریعحل | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳۱ برند از ۲۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سیلدنافیل بدون تحریک جنسی هم باعث نعوظ میشود؟
۰۲آیا مصرف سیلدنافیل همراه با داروهای قلبیِ نیتراتدار خطرناک است؟
۰۳غذا چه تأثیری بر اثر سیلدنافیل دارد؟
۰۴آیا الکل با سیلدنافیل تداخل دارد؟
۰۵اگر نعوظ بیش از چند ساعت طول کشید چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳۱ برند از ۲۴ سازنده، در گروه G04BE03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.