نیتروگلیسیرین

نیتروگلیسیرین (Nitroglycerin) یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین داروهای گروه نیترات‌های آلی (Organic Nitrates) در درمان بیماری‌های قلبی‌عروقی است و در ایران با نام‌های تجاری گوناگونی از جمله نیترین، نیتروکارد و نیتروگلیسیرین عرضه می‌شود. این دارو در بدن به مونوکسید نیتروژن تبدیل می‌شود؛ ماده‌ای که باعث شل‌شدن عضلات صاف دیوارهٔ رگ‌ها می‌شود. نتیجهٔ این شل‌شدگی، گشادشدن سیاهرگ‌ها و تا حدی سرخرگ‌ها، کاهش بار کاری قلب و بهبود جریان خون در عروق کرونر است. برخلاف قرص زیرزبانی نیتروگلیسیرین که برای رفع سریع حملهٔ آنژین در همان لحظه به کار می‌رود، شکل پمادی آن با جذب آهسته و تدریجی از پوست، اثری طولانی‌تر برای پیشگیری از حملات آنژین صدری، به‌ویژه در طول شب، فراهم می‌کند.

این پماد را دقیقاً طبق مقدار و برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده است، با کاغذ مخصوص اندازه‌گیری که همراه بسته‌بندی دارو ارائه می‌شود، روی ناحیه‌ای تمیز، خشک و ترجیحاً کم‌مو از پوست (مانند قفسهٔ سینه، بازو یا ران) به‌صورت لایه‌ای نازک پخش کنید، بدون آنکه آن را به پوست بمالید. محل مصرف را در هر نوبت جابه‌جا کنید تا از تحریک پوستی پیشگیری شود و پیش از نوبت بعدی، باقی‌ماندهٔ پماد قبلی را با احتیاط پاک کنید. پزشک معمولاً بخشی از شبانه‌روز را «بدون پماد» تعیین می‌کند تا بدن نسبت به دارو تحمل دارویی پیدا نکند؛ این برنامه را بدون هماهنگی با پزشک تغییر ندهید. اگر این پماد برای پیشگیری منظم از آنژین مصرف می‌شود، قطع ناگهانی آن ممکن است حملات را تشدید کند، پس هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید طبق نظر پزشک انجام شود. پس از هر بار استفاده، دست‌های خود را کاملاً بشویید و از تماس پماد با چشم‌ها خودداری کنید.

مهم‌ترین و جدی‌ترین تداخل این پماد، مصرف هم‌زمان با داروهای درمان اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل، و نیز داروهای گروه محرک‌های گوانیلات‌سیکلاز (مانند ریوسیگوات) است؛ این ترکیب می‌تواند افت شدید و ناگهانی فشار خون ایجاد کند و باید کاملاً از آن پرهیز شود. نوشیدنی الکلی نیز افت فشار خون و سرگیجهٔ ناشی از این پماد را تشدید می‌کند. هم‌زمانی آن با سایر داروهای فشار خون یا گشادکننده‌های عروق نیز ممکن است افت فشار را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت، از جمله داروهای بدون نسخه و گیاهی، را به پزشک و داروساز بگو.