ریوسیگوات
ریوسیگوات دارویی از خانوادهٔ محرکهای گوانیلاتسیکلاز محلول است که با شلکردن عروق خونی ریه، فشار داخل آنها را پایین میآورد.
این دارو عمدتاً برای درمان فشار خون شریانی ریوی و فشار خون ریوی ناشی از لختههای مزمن در ریه تجویز میشود.
این دارو هرگز نباید همراه داروهای تقویت نعوظ مانند سیلدنافیل و تادالافیل یا هر نوع نیترات مصرف شود، چون افت خطرناک فشار خون رخ میدهد.
در صورت سرگیجهٔ شدید، غش، خلط خونی، خونریزی غیرعادی یا احتمال بارداری، باید بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس گرفت.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ریوسیگوات از دستهٔ داروهای محرک گوانیلاتسیکلاز محلول (Soluble Guanylate Cyclase Stimulator) است که در گروه درمانی قلب و عروق قرار میگیرد. این دارو با دو مکانیسم بر آنزیم گوانیلاتسیکلاز اثر میگذارد: هم آن را نسبت به مونوکسید نیتروژن طبیعی بدن حساستر میکند و هم مستقل از آن، مستقیماً همان آنزیم را فعال میسازد. نتیجهٔ این دو اثر، افزایش مادهٔ پیامرسان داخلسلولی است که باعث شلشدن عضلات دیوارهٔ عروق ریه، کاهش مقاومت عروقی و در نهایت کاهش فشار خون شریان ریوی میشود. هدف اصلی درمان با ریوسیگوات، بهبود توان جسمی بیمار، کاهش تنگی نفس و کند کردن روند پیشرفت بیماری است، نه درمان قطعی علت زمینهای فشار خون ریوی.
موارد مصرف
- درمان فشار خون شریانی ریوی در بزرگسالان
- درمان فشار خون ریوی ناشی از ترومبوآمبولی مزمن که با جراحی قابل رفع نیست
- درمان فشار خون ریوی باقیمانده یا عودکننده پس از جراحی برداشتن لختهٔ ریوی
- کمک به افزایش توان فعالیت بدنی و کاهش تنگی نفس در این بیماران
روش مصرف
ریوسیگوات را طبق برنامهای که پزشک تعیین میکند مصرف کنید؛ درمان معمولاً با دوز کم آغاز و بهتدریج افزایش مییابد تا خطر افت فشار خون در روزهای نخست کمتر شود. قرص را میتوان با یا بدون غذا خورد، اما بهتر است هر روز مصرف آن را نسبت به وعدههای غذایی یکسان نگه دارید تا اثر دارو در بدن پایدار بماند. اگر سیگار میکشید یا اخیراً سیگار را ترک کردهاید، حتماً به پزشک بگویید، زیرا سیگار میتواند اثر دارو را تغییر دهد و ممکن است نیاز به بازبینی دوز باشد. مصرف این دارو را بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید و برنامهٔ منظم مصرف روزانه را طبق نظر او رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فشار خون شریانی ریوی در بزرگسالان
با یا بدون غذا مصرف شود؛ در بارداری ممنوع است و همزمان با نیتراتها یا مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ مصرف نشود.
فشار خون ریوی ترومبوآمبولیک مزمنِ غیرقابل جراحی یا باقیمانده و عودکننده پس از جراحی خارج کردن لخته
با یا بدون غذا مصرف شود؛ در بارداری ممنوع است و همزمان با نیتراتها یا مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- بارداری، احتمال بارداری، یا قصد بارداری در آینده — این دارو برای جنین خطرناک است
- شیردهی
- مصرف داروهای تقویت نعوظ مانند سیلدنافیل یا تادالافیل، یا هر نوع نیترات
- بیماری کبدی یا کلیوی، بهویژه اگر شدید باشد
- فشار خون پایین یا مصرف داروهای کاهندهٔ فشار خون
- سابقهٔ خونریزی، خلط خونی، اختلالات انعقادی، یا مصرف سیگار
عوارض احتمالی
- سردرد
- سرگیجه
- سوءهاضمه و ناراحتی معده
- تهوع، اسهال یا استفراغ خفیف
- ورم خفیف دست و پا
- احتقان بینی یا علائم شبیه سرماخوردگی
- افت شدید فشار خون همراه با سرگیجهٔ شدید، سیاهی رفتن چشم یا غش — در این حالت بنشینید یا دراز بکشید و در اولین فرصت با پزشک تماس بگیرید
- سرفهٔ همراه با خون یا خلط خونی — در صورت بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- خونریزی غیرعادی از بینی، لثه، ادرار یا مدفوع خونی — در این موارد سریع به پزشک اطلاع دهید
- نشانههای کمخونی مانند رنگپریدگی شدید، خستگی غیرعادی یا تنگی نفس فزاینده — این علائم را با پزشک در میان بگذارید
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو یا مشکل در تنفس — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ریوسیگوات هرگز نباید همراه داروهای مهارکنندهٔ فسفودیاستراز نوع ۵ (مانند سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل) یا نیتراتها و داروهای آزادکنندهٔ نیتریکاکساید مصرف شود، چون خطر افت شدید و خطرناک فشار خون بهشدت بالا میرود. مصرف همزمان با سایر داروهای کاهندهٔ فشار خون نیز میتواند این افت فشار را تشدید کند. برخی داروها مانند ضدقارچهای آزولی یا برخی مهارکنندههای آنزیمی خاص میتوانند غلظت خونی ریوسیگوات را بالا ببرند، در حالی که داروهایی مانند ریفامپین یا برخی داروهای ضدتشنج اثر آن را کاهش میدهند. داروهای ضداسید معده نیز ممکن است جذب دارو را کم کنند، و سیگار کشیدن غلظت خونی آن را پایین میآورد. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از این تداخلها پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ریوسیگوات در بارداری قطعاً ممنوع است، زیرا در مطالعات حیوانی باعث آسیب جدی به جنین شده است؛ زنانی که امکان بارداری دارند باید پیش و در طول درمان از روش پیشگیری مطمئن استفاده کنند و در صورت مشکوکشدن به بارداری، بیدرنگ به پزشک اطلاع دهند. دربارهٔ ایمنی این دارو در دوران شیردهی اطلاعات کافی وجود ندارد، بنابراین مصرف آن معمولاً در این دوره توصیه نمیشود و تصمیم نهایی دربارهٔ ادامه یا قطع شیردهی باید با نظر پزشک گرفته شود.
نگهداری
ریوسیگوات را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید و در بستهٔ اصلی خود، با در کاملاً بسته، نگه دارید. آن را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبق روش صحیح دفع دارو از بین ببرید و در سطل زبالهٔ خانگی معمولی نریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
| قرص | 2 mg |
| قرص | 0.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرف ریوسیگوات همراه قرصهای تقویت نعوظ مانند سیلدنافیل بیخطر است؟
۰۲چرا سیگار کشیدن روی اثر این دارو تأثیر میگذارد؟
۰۳اگر یک نوبت از مصرف دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴چرا در ابتدای درمان مرتب فشار خونم را کنترل میکنند؟
۰۵اگر در دوران مصرف این دارو باردار شوم چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۳ سازنده، در گروه C02KX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.