بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

ریفاپنتین

Rifapentine
رده ATC J04AB05شکل قرصدوز 150 mgبرند در ایران ۲
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ریفاپنتین آنتی‌بیوتیکی از خانوادهٔ ریفامایسین‌هاست که ویژهٔ درمان و پیشگیریِ سل طراحی شده است.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای درمانِ سلِ ریویِ فعال (همراه با داروهای دیگر) و نیز پیشگیری از سل در افرادی با عفونتِ نهفتهٔ سل به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

ریفاپنتین باید همیشه همراه با سایر داروهای ضدسل و طبقِ برنامهٔ دقیقِ پزشک مصرف شود؛ مصرفِ ناقص یا نامنظم می‌تواند به مقاومتِ داروییِ باکتریِ سل بینجامد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورتِ زردیِ پوست یا چشم، خستگیِ شدید، بثوراتِ پوستیِ گسترده یا هر نشانه‌ای از واکنشِ آلرژیکِ شدید، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Rifapentine
۰۲

معرفی دارو

ریفاپنتین آنتی‌بیوتیکیِ خوراکی (به‌صورتِ قرص) از خانوادهٔ ریفامایسین‌ها (Rifamycin) است که ویژهٔ درمان و پیشگیریِ سل به کار می‌رود. این دارو با مهارِ آنزیمی که باکتریِ عاملِ سل برای رشد و تکثیر به آن نیاز دارد، از گسترشِ عفونت جلوگیری می‌کند. ریفاپنتین تقریباً همیشه همراه با یک یا چند داروی ضدسلِ دیگر مانند ایزونیازید تجویز می‌شود، زیرا مصرفِ تنهای آن می‌تواند به مقاومتِ داروییِ باکتری بینجامد. نیمه‌عمرِ نسبتاً طولانیِ این دارو اجازه می‌دهد در برخی رژیم‌های درمانی یا پیشگیری، به‌جای مصرفِ روزانه، برنامهٔ هفتگی تجویز شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ سلِ ریویِ فعال، به‌عنوانِ بخشی از یک رژیمِ ترکیبیِ چند دارویی
  • درمانِ عفونتِ نهفتهٔ سل برای پیشگیری از فعال‌شدنِ بیماری در آینده
  • مصرف در رژیم‌های کوتاه‌ترِ هفتگیِ پیشگیری از سل، به‌جای دوره‌های طولانیِ چندماهه
۰۴

روش مصرف

ریفاپنتین تقریباً همیشه باید همراه با سایر داروهای ضدسل و طبقِ برنامهٔ زمانیِ دقیقی که پزشک تعیین می‌کند (روزانه یا هفتگی) مصرف شود؛ هرگز آن را به‌تنهایی یا بر اساسِ صلاحدیدِ خود شروع یا قطع نکنید. طبقِ نظرِ پزشک یا داروساز، معمولاً می‌توان این دارو را همراه با غذا مصرف کرد تا تحملِ گوارشی بهتر شود. پایبندیِ کامل به دورهٔ درمان، حتی اگر حالِ بیمار زودتر بهتر شود، برای جلوگیری از مقاومتِ داروییِ باکتریِ سل و بازگشتِ بیماری بسیار مهم است. زمانِ دقیقِ هر نوبتِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ نوعِ بیماری و شرایطِ شما مشخص می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سل ریوی فعالِ حساس به دارو

بزرگسالانفاز اولیه: ۶۰۰ میلی‌گرم دو بار در هفته به مدت ۲ ماه، با فاصلهٔ حداقل ۷۲ ساعت بین دو نوبت؛ سپس فاز ادامه: ۶۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در هفته به مدت ۴ ماه، همراه سایر داروهای ضدسل.
کودکاننوجوانان ۱۲ سال و بیشتر: همان رژیم بزرگسالان. برای کودکان کمتر از ۱۲ سال، دوز استاندارد تأییدشده برای سل فعال مشخص نشده است.

با غذا و تحت نظارت مستقیم مصرف شود؛ همیشه همراه سایر داروهای ضدسل و بر پایهٔ حساسیت میکروب باشد و تک‌درمانی ممنوع است. در افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی، فاز ادامهٔ هفتگی همراه ایزونیازید نباید به‌کار رود.

عفونت نهفتهٔ سل برای پیشگیری از فعال‌شدن بیماری؛ رژیم کوتاه هفتگی

بزرگسالانهمراه ایزونیازید، یک‌بار در هفته به مدت ۱۲ هفته؛ دوز ریفاپنتین بر اساس وزن: ۱۰ تا ۱۴ کیلوگرم ۳۰۰ میلی‌گرم، ۱۴٫۱ تا ۲۵ کیلوگرم ۴۵۰ میلی‌گرم، ۲۵٫۱ تا ۳۲ کیلوگرم ۶۰۰ میلی‌گرم، ۳۲٫۱ تا ۵۰ کیلوگرم ۷۵۰ میلی‌گرم، و بیش از ۵۰ کیلوگرم ۹۰۰ میلی‌گرم.
کودکاناز ۲ سالگی و با وزن ۱۰ کیلوگرم یا بیشتر: همراه ایزونیازید، یک‌بار در هفته به مدت ۱۲ هفته؛ ریفاپنتین طبق همین جدول وزنی. دوز ایزونیازید در ۲ تا ۱۱ سالگی ۲۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم و از ۱۲ سالگی ۱۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم است؛ حداکثر ۹۰۰ میلی‌گرم در هر نوبت.

با غذا مصرف شود و پیش از شروع، سل فعال حتماً رد شود. در بارداری یا قصد بارداری طی دوره، این رژیم معمولاً توصیه نمی‌شود.

تنظیم دوز: در سالمندان معمولاً کاهش دوز لازم نیست؛ در نارسایی کلیه دادهٔ کافی برای تعیین تنظیم دوز وجود ندارد و در بیماری کبدی یا افزایش آنزیم‌های کبدی، مصرف فقط با احتیاط و پایش منظم کبد انجام شود. حداکثر دوز ریفاپنتین در درمان عفونت نهفته ۹۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در هفته است؛ دوز نهایی بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد با نظر پزشک تعیین می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به ریفاپنتین یا سایر ریفامایسین‌ها (مانند ریفامپین و ریفابوتین)
  • بیماریِ کبدی یا سابقهٔ اختلال در عملکردِ کبد
  • ابتلا به ویروسِ نقصِ ایمنیِ انسانی (HIV) یا هر نوع نقصِ سیستمِ ایمنی
  • بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
  • مصرفِ هرگونه داروی دیگر، به‌ویژه قرصِ ضدبارداری، داروهای رقیق‌کنندهٔ خون یا داروهای ضدویروسی
  • استفاده از لنزِ تماسیِ نرم، چون این دارو می‌تواند ترشحاتِ بدن را رنگی کند
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع، استفراغ یا کاهشِ اشتها
  • سردرد و سرگیجه
  • دردِ مفاصل
  • تغییرِ رنگِ ادرار، عرق، اشک یا بزاق به نارنجی یا قرمزِ روشن (بی‌خطر، اما ممکن است لنزِ تماسیِ نرم را به‌طور دائم رنگی کند)
  • علائمِ شبه‌آنفلوانزا مانند تب و دردِ عضلانی، به‌ویژه در برنامه‌های مصرفِ هفتگی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره (متفاوت از تغییرِ رنگِ معمولِ ادرار)، خستگیِ شدید یا دردِ شکم — می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد؛ در این صورت سریع به پزشک مراجعه کنید
  • بثوراتِ پوستیِ گسترده، تاول یا پوسته‌پوسته‌شدنِ پوست — نیازمند قطعِ دارو زیرِ نظرِ پزشک و مراجعهٔ فوری است
  • تورمِ صورت یا گلو، خس‌خسِ سینه یا دشواری در تنفس — نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، یا تبِ بالا و نشانه‌های عفونتِ جدید — باید هرچه زودتر توسطِ پزشک بررسی شود

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

ریفاپنتین یکی از قوی‌ترین القاکننده‌های آنزیم‌های کبدی است و می‌تواند اثرِ بسیاری از داروهای دیگر را کم کند؛ از جمله قرص‌های ضدبارداریِ هورمونی (که ممکن است اثرِ پیشگیری‌کنندگی‌شان کاهش یابد و نیاز به روشِ جایگزین باشد)، داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین، برخی داروهای ضدویروسی، داروهای ضدقارچ، کورتیکواستروئیدها و برخی داروهای قلبی. مصرفِ هم‌زمان با الکل نیز می‌تواند فشار روی کبد را بیشتر کند. همیشه فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ خود را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ ریفاپنتین در بارداری در دسترس است و تصمیم برای درمانِ سل در این دوران باید با هماهنگیِ پزشکِ متخصص و بر اساسِ توازنِ سود و خطر گرفته شود، زیرا سلِ درمان‌نشده خود خطرِ جدی برای مادر و جنین دارد. این دارو در شیرِ مادر نیز ترشح می‌شود؛ در دورانِ شیردهی حتماً با پزشک مشورت کنید تا بر اساسِ شرایطِ شما تصمیم‌گیری شود.

۱۰

نگهداری

قرص‌ها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید و از دسترسِ کودکان دور نگه دارید. پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید، نه در زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص150 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۲ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ریفاپنتین RIFAPENTINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Adit Lifesciences
قرص
ریفاپنتین RIFAPENTINE
24 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
J.Duncan Healthcare Pvt. Ltd
قرص
پریفتین PRIFTIN
24 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
SANOFI
قرص
ریفاپنتین RIFAPENTINE
24 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
SANOFI
قرص
پریفتین PRIFTIN
24 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Sanofi
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا رنگِ ادرار یا عرقم بعد از مصرفِ ریفاپنتین نارنجی می‌شود؟
این تغییرِ رنگ اثری شناخته‌شده و بی‌خطرِ ریفاپنتین است. با این حال اگر از لنزِ تماسیِ نرم استفاده می‌کنید، ممکن است رنگِ آن دائمی شود؛ در دورانِ درمان بهتر است به‌جای لنز از عینک استفاده کنید.
۰۲آیا می‌توانم ریفاپنتین را به‌تنهایی و بدونِ داروی دیگر مصرف کنم؟
خیر. ریفاپنتین تقریباً همیشه همراه با یک یا چند داروی ضدسلِ دیگر تجویز می‌شود. مصرفِ تنهای آن می‌تواند به مقاومتِ باکتریِ سل در برابرِ دارو بینجامد و درمان را بی‌اثر کند.
۰۳آیا مصرفِ قرصِ ضدبارداری همراه با این دارو مشکلی ایجاد می‌کند؟
بله، ریفاپنتین می‌تواند اثرِ پیشگیری‌کنندگیِ قرص‌های ضدبارداریِ هورمونی را کم کند. در دورانِ مصرفِ این دارو، دربارهٔ روشِ جایگزینِ پیشگیری از بارداری با پزشکِ خود مشورت کنید.
۰۴چرا این دارو گاهی فقط هفته‌ای یک یا دو بار تجویز می‌شود، نه هر روز؟
ریفاپنتین در بدن دیرتر از داروهای مشابه از بین می‌رود، به همین دلیل در برخی رژیم‌های درمانی یا پیشگیری، پزشک می‌تواند برنامهٔ مصرفِ هفتگی به‌جای روزانه تجویز کند. این برنامه باید دقیقاً طبقِ نسخه رعایت شود.
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ این دارو را فراموش کنم، چه باید بکنم؟
چون برنامهٔ مصرفِ این دارو دقیق و برای اثربخشیِ درمان حیاتی است، در صورتِ فراموشیِ یک نوبت با پزشک یا داروسازِ خود تماس بگیرید تا بهترین راهِ جبران را بر اساسِ برنامهٔ درمانیِ شما مشخص کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۲ برند از ۴ سازنده، در گروه J04AB05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.