بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · هورمون‌های سیستمیک

پروپیل‌تیواوراسیل

Propylthiouracil
رده ATC H03BA02شکل قرصدوز 50 mgبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پروپیل‌تیواوراسیل دارویی ضدتیروئید از خانوادهٔ تیوآمیدهاست که با کاهشِ ساختِ هورمون‌های تیروئید، فعالیتِ تیروئیدِ پرکار را کنترل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمانِ پرکاریِ تیروئید ناشی از بیماریِ گریوز، به‌ویژه در سه‌ماههٔ اولِ بارداری، و نیز در بحرانِ تیروئیدی و پیش از جراحیِ تیروئید تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو در مواردِ نادر می‌تواند به کبد آسیب برساند یا شمارِ گلبول‌های سفیدِ خون را به‌شدت کاهش دهد؛ هر نشانهٔ زردی، خستگیِ شدید یا تبِ ناگهانی باید فوراً به پزشک گزارش شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تب، گلودردِ شدید، زخمِ دهانی، زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ غیرعادی رخ داد، یا پیش از هر تغییری در دوز یا قطعِ دارو، حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Propylthiouracil
۰۲

معرفی دارو

پروپیل‌تیواوراسیل از دستهٔ داروهای ضدتیروئیدِ تیوآمیدی است که برای کنترلِ پرکاریِ تیروئید به‌کار می‌رود. این دارو با مهارِ آنزیمِ پراکسیدازِ تیروئید، از ساختِ هورمون‌های تیروئید در غدهٔ تیروئید جلوگیری می‌کند و برخلافِ بیشترِ داروهای هم‌رده، تبدیلِ هورمونِ تیروکسین به شکلِ فعال‌ترِ آن یعنی تری‌یدوتیرونین را نیز در بدن کاهش می‌دهد. به همین دلیل اثرش نسبتاً سریع است و در شرایطِ حاد مانندِ بحرانِ تیروئیدی نیز کاربرد دارد. هدفِ اصلیِ درمان، رساندنِ سطحِ هورمون‌های تیروئید به محدودهٔ طبیعی و کاهشِ علائمی مانندِ تپشِ قلب، لرزش و کاهشِ وزنِ ناخواسته است. مصرفِ آن همیشه تحتِ نظرِ پزشکِ متخصصِ غدد و با پایشِ منظمِ آزمایش‌ها انجام می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ پرکاریِ تیروئید ناشی از بیماریِ گریوز
  • کنترلِ فوریِ پرکاریِ شدیدِ تیروئید در بحرانِ تیروئیدی (توفانِ تیروئیدی)
  • آماده‌سازیِ بیمار پیش از جراحیِ تیروئید یا درمان با یدِ رادیواکتیو
  • درمانِ پرکاریِ تیروئید در سه‌ماههٔ اولِ بارداری، به‌عنوانِ گزینهٔ ترجیحی نسبت به داروهای هم‌رده
  • ادامهٔ درمانِ دارویی در بیمارانی که واکنشِ نامناسب به سایرِ داروهای ضدتیروئید داشته‌اند
۰۴

روش مصرف

این دارو را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک و در ساعت‌های مشخص‌شده مصرف کنید؛ مصرفِ هم‌زمان با غذا می‌تواند ناراحتیِ گوارشی را کم کند. برای اثربخشیِ درمان، پایبندیِ روزانه و منظم اهمیتِ زیادی دارد و نباید بدونِ هماهنگی با پزشک، دارو را قطع کنید یا دوزِ آن را تغییر دهید، چون ممکن است پرکاریِ تیروئید بازگردد یا تشدید شود. پاسخ به درمان و بهبودِ نتایجِ آزمایش‌ها معمولاً به‌تدریج ظاهر می‌شود و پزشک بر اساسِ آزمایش‌های دوره‌ایِ عملکردِ تیروئید، کبد و شمارشِ خون، دوز را تنظیم می‌کند؛ از دست ندادنِ نوبت‌های آزمایش و ویزیت به همان اندازهٔ مصرفِ منظمِ دارو اهمیت دارد.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پرکاری تیروئید ناشی از بیماری گریوز

بزرگسالانشروع معمول: ۱۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۸ ساعت، در مجموع ۳۰۰ میلی‌گرم در روز. در پرکاری شدید ممکن است تا ۴۰۰ میلی‌گرم در روز افزایش یابد؛ پس از کنترل، دوز نگهدارنده معمولاً ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌گرم در روز در نوبت‌های تقسیم‌شده است.

با یا بدون غذا قابل مصرف است، اما نوبت‌ها باید منظم باشند؛ در بزرگسالان معمولاً زمانی به‌کار می‌رود که گزینه‌های دیگر مناسب نباشند یا تحمل نشوند.

بحران تیروئیدی (توفان تیروئیدی)

بزرگسالاندوز بارگیری ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم، سپس ۲۵۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت.
کودکان۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، در ۳ تا ۴ نوبت؛ فقط در بحران واقعی و با تجویز فوق‌تخصص کودکان در بیمارستان.

این اورژانس تهدیدکنندهٔ حیات است؛ رژیم فقط در بیمارستان یا بخش مراقبت ویژه و همراه درمان‌های لازم بحران تیروئیدی اجرا می‌شود.

آماده‌سازی پیش از جراحی تیروئید یا درمان با ید رادیواکتیو

بزرگسالانمعمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت تا کنترل پرکاری و رسیدن به وضعیت مناسب برای عمل یا درمان؛ سپس زمان قطع یا کاهش دوز با نظر پزشک تعیین می‌شود.

برای جراحی تا کنترل پرکاری ادامه می‌یابد؛ پیش از ید رادیواکتیو معمولاً باید قطع شود، زیرا می‌تواند اثر درمان را کاهش دهد و زمان دقیق قطع یا شروع مجدد را پزشک تعیین می‌کند.

پرکاری تیروئید در سه‌ماههٔ اول بارداری

بزرگسالانمعمولاً ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت، در مجموع ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم در روز؛ در پرکاری شدید ممکن است تا ۱۵۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت نیاز باشد، اما باید به کمترین دوز مؤثر کاهش یابد.

کمترین دوز مؤثر باید با پایش نزدیک هورمون‌های تیروئید انتخاب شود؛ پس از پایان سه‌ماههٔ اول معمولاً تغییر به متی‌مازول بررسی می‌شود.

ادامهٔ درمان دارویی در پرکاری تیروئید پس از واکنش نامناسب به سایر داروهای ضدتیروئید

بزرگسالانپس از کنترل پرکاری: ۵۰ میلی‌گرم هر ۸ تا ۱۲ ساعت، در مجموع ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌گرم در روز. اگر پرکاری هنوز کنترل نشده باشد، پزشک ممکن است موقتاً رژیم شروع ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت را به‌کار ببرد.

فقط در صورت نامناسب بودن گزینه‌های دیگر؛ زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خارش، درد قسمت راست بالای شکم، تب یا گلودرد نیازمند قطع دارو و ارزیابی فوری است.

تنظیم دوز: دوز دقیق در همهٔ کاربردها باید بر اساس سن، وزن، شدت بیماری، آزمایش‌های هورمون تیروئید و عملکرد کلیه و کبد، توسط پزشک تعیین شود. در سالمندان و نارسایی کلیه، انتخاب دوز باید محتاطانه و فردی باشد؛ در بیماری یا آسیب کبدی، به‌دلیل خطر نارسایی شدید کبدی، مصرف فقط با نظر متخصص و گاهی اجتناب از دارو لازم است. حداکثر روزانهٔ ثابتی برای همهٔ کاربردها وجود ندارد و دوزهای بالا فقط در بحران تیروئیدی و محیط بیمارستانی به‌کار می‌رود؛ در کودکان نیز مصرف معمول توصیه نمی‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه سابقهٔ بیماریِ کبدی یا اختلال در آزمایش‌های کبدی را به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ کاهشِ گلبول‌های سفید یا سایرِ اختلالاتِ خونی را حتماً مطرح کنید.
  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به پروپیل‌تیواوراسیل یا داروهای ضدتیروئیدِ مشابه را اطلاع دهید.
  • اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پزشک را در جریان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌ها، به‌ویژه داروهای رقیق‌کنندهٔ خون، را با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر قرار است جراحی یا اقدامِ دندان‌پزشکی داشته باشید، مصرفِ این دارو را از پیش به تیمِ درمانی اطلاع دهید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • کهیر یا خارشِ خفیفِ پوستی
  • حالتِ تهوع یا ناراحتیِ خفیفِ معده
  • دردِ مفاصل
  • سردرد
  • تغییر در حسِ چشایی
  • ریزشِ خفیفِ مو
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب، گلودردِ شدید، زخمِ دهانی یا هر نشانهٔ عفونتِ ناگهانی — می‌تواند نشانهٔ کاهشِ شدیدِ گلبول‌های سفیدِ خون (آگرانولوسیتوز) باشد؛ مصرفِ دارو را متوقف کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
  • زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره، مدفوعِ کم‌رنگ، خستگیِ شدید یا دردِ مداومِ شکم — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ کبدی است؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
  • بثوراتِ گستردهٔ پوستی، تورمِ صورت یا گلو، یا دشواریِ تنفس — نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • دردِ مفاصل همراه با خونِ ادرار، تورمِ غیرعادی یا بثوراتِ پوستیِ جدید — می‌تواند نشانهٔ نادرِ التهابِ عروقی باشد؛ آن را در اولین فرصت به پزشک گزارش دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

با تغییرِ عملکردِ تیروئید در طولِ درمان، حساسیتِ بدن به داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانندِ وارفارین نیز تغییر می‌کند و پزشک ممکن است دوزِ این داروها را بازبینی و آزمایش‌های انعقادی را دقیق‌تر پیگیری کند. به همین ترتیب، با بهبودِ پرکاریِ تیروئید، نیازِ بدن به داروهایی مانندِ دیگوکسین، تئوفیلین یا بتابلوکرها هم ممکن است تغییر کند و پزشک آن‌ها را بازبینی می‌کند. مصرفِ هم‌زمان با داروهای دیگری که می‌توانند شمارِ گلبول‌های سفیدِ خون را کاهش دهند نیز باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

در سه‌ماههٔ اولِ بارداری، پروپیل‌تیواوراسیل به‌دلیلِ خطرِ کمترِ ناهنجاریِ جنینی نسبت به داروهای هم‌رده، معمولاً گزینهٔ ترجیحی برای کنترلِ پرکاریِ تیروئید است، هرچند از جفت عبور می‌کند و باید با کمترین دوزِ مؤثر و زیرِ نظرِ پزشکِ متخصص مصرف شود. پس از سه‌ماههٔ اول، پزشک ممکن است به‌دلیلِ خطرِ نادرِ آسیبِ کبدی، تغییرِ داروی ضدتیروئید را در نظر بگیرد. این دارو به مقدارِ کم در شیرِ مادر ترشح می‌شود و تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی باید با مشورتِ پزشک و پایشِ دوره‌ایِ نوزاد انجام شود.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه‌داری کنید. آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا مصرف‌نشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص50 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پرواوراسیل PROURACIL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
9M India Limited
قرص
پروپیسیل PROPYCIL
5 BLISTER PACK in 1 BOX
Recordati
قرص
پرواوراسیل PROURACIL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران هورمون
قرص
پرواوراسیل 50 میلی گرم PROURACIL 50MG
ایران هورمون
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چه فرقی بین پروپیل‌تیواوراسیل و داروهای ضدتیروئیدِ دیگر مانندِ متی‌مازول وجود دارد؟
هر دو دارو از خانوادهٔ ضدتیروئیدها هستند و ساختِ هورمونِ تیروئید را کم می‌کنند، اما پروپیل‌تیواوراسیل علاوه‌براین از تبدیلِ هورمونِ تیروئید به شکلِ فعال‌ترش نیز می‌کاهد و اثرش کمی سریع‌تر ظاهر می‌شود. انتخاب بینِ این دو به شرایطی مانندِ بارداری، سابقهٔ کبدی و پاسخِ فرد به درمان بستگی دارد و باید توسطِ پزشک تعیین شود.
۰۲چرا گاهی درمان با پروپیل‌تیواوراسیل شروع می‌شود اما بعد به داروی دیگری تغییر می‌کند؟
در برخی شرایط، مانندِ عبور از سه‌ماههٔ اولِ بارداری یا نگرانی از عوارضِ کبدی در مصرفِ طولانی‌تر، پزشک ممکن است درمان را به داروی ضدتیروئیدِ دیگری تغییر دهد. این تصمیم کاملاً بر اساسِ شرایطِ بالینیِ هر بیمار گرفته می‌شود و نباید بدونِ نظرِ پزشک انجام شود.
۰۳با شروعِ این دارو چه‌قدر طول می‌کشد علائمِ پرکاریِ تیروئید بهتر شود؟
بهبودِ علائم معمولاً به‌تدریج و طیِ چند هفته رخ می‌دهد و سرعتِ پاسخ در افرادِ مختلف متفاوت است. تنظیمِ نهاییِ دوز بر اساسِ آزمایش‌های دوره‌ایِ عملکردِ تیروئید انجام می‌شود، پس کنترل‌های منظم را جدی بگیرید.
۰۴در طولِ درمان چه آزمایش‌هایی لازم است؟
پزشک معمولاً آزمایشِ عملکردِ تیروئید، شمارشِ کاملِ خون و آزمایش‌های کبدی را در فواصلِ مشخص درخواست می‌کند تا هم اثربخشیِ دارو و هم ایمنیِ مصرفِ آن را بررسی کند. انجامِ به‌موقعِ این آزمایش‌ها بخشِ مهمی از درمان است.
۰۵آیا مصرفِ این دارو باعثِ تغییرِ وزن می‌شود؟
با کنترلِ پرکاریِ تیروئید و بازگشتِ متابولیسمِ بدن به حالتِ طبیعی، وزن در بسیاری از بیماران کمی افزایش می‌یابد که بخشی از روندِ طبیعیِ بازگشتِ تعادلِ هورمونی است. اگر تغییرِ وزن نگران‌کننده یا ناگهانی بود، آن را با پزشک در میان بگذارید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه H03BA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.