بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · هورمون‌های سیستمیک

پردنیزون

Prednisone
رده ATC H02AB06شکل قرصدوز 50 mg، 20 mgبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پردنیزون یک کورتیکواستروئیدِ خوراکی است که فعالیتِ سیستمِ ایمنی و التهاب را در بدن کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کنترلِ بیماری‌های التهابی و خودایمنی، آسمِ شدید، واکنش‌های آلرژیک و برخی بیماری‌های خونی و پوستی به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

در مصرفِ طولانی‌مدت، این دارو هرگز نباید بدونِ نظرِ پزشک و به‌طورِ ناگهانی قطع شود؛ چنین کاری می‌تواند خطرناک باشد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورتِ بروزِ علائمِ عفونت، تغییراتِ شدیدِ خلقی، مشکلاتِ گوارشیِ جدی یا هر نشانهٔ نگران‌کننده، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Prednisone
۰۲

معرفی دارو

پردنیزون یک کورتیکواستروئیدِ مصنوعی و خوراکی از ردهٔ هورمون‌های سیستمیک است که در بدن به شکلِ فعالِ خود، یعنی پردنیزولون، تبدیل می‌شود. این دارو با اثر بر گیرنده‌های گلوکوکورتیکوئیدی، پاسخِ التهابی و فعالیتِ سیستمِ ایمنی را کاهش می‌دهد و به همین دلیل در طیفِ گسترده‌ای از بیماری‌های التهابی، خودایمنی و آلرژیک کاربرد دارد. این دارو معمولاً به‌صورتِ قرص و بسته به نوع و شدتِ بیماری، برای دوره‌های کوتاه‌مدت یا بلندمدت تجویز می‌شود. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ التهاب و علائمِ ناشی از فعالیتِ بیش‌ازحدِ سیستمِ ایمنی است، نه لزوماً درمانِ قطعیِ بیماریِ زمینه‌ای.

۰۳

موارد مصرف

  • بیماری‌های التهابی و خودایمنی، مانند روماتیسمِ مفصلی و لوپوس
  • آسمِ شدید و تشدیدِ بیماری‌های انسدادیِ ریه
  • واکنش‌های آلرژیکِ شدید و بیماری‌های آلرژیک
  • بیماری‌های التهابیِ روده، مانند کرون و کولیتِ اولسراتیو
  • برخی بیماری‌های پوستیِ التهابیِ شدید
  • بخشی از درمانِ برخی سرطان‌های خونی، مانند لوسمی و لنفوم، زیرِ نظرِ متخصص
۰۴

روش مصرف

پردنیزون را طبقِ برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده، معمولاً همراه با غذا یا شیر مصرف کنید تا احتمالِ ناراحتیِ معده کمتر شود. اگر پزشک زمانِ مشخصی، مثلاً صبح، را توصیه کرده، سعی کنید هر روز در همان ساعت مصرف کنید. دوز و مدتِ درمان را دقیقاً همان‌طور که در نسخه آمده رعایت کنید و بدونِ مشورتِ پزشک، آن را تغییر ندهید یا زودتر از موعد قطع نکنید. در مصرفِ طولانی‌مدت، قطعِ ناگهانیِ دارو می‌تواند خطرناک باشد؛ پزشک معمولاً دوز را به‌تدریج کاهش می‌دهد تا بدن فرصتِ سازگاری داشته باشد. اگر یک نوبت از دارو را فراموش کردید، دربارهٔ نحوهٔ جبرانِ آن از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

بیماری‌های التهابی و خودایمنی، مانند روماتیسم مفصلی و لوپوس

بزرگسالاندوز آغازین معمولاً ۵ تا ۶۰ میلی‌گرم در روز، اغلب یک‌بار صبح؛ پس از کنترل التهاب، کاهش تدریجی تا کمترین دوز مؤثر یا قطع.
کودکانمعمولاً ۰٫۱۴ تا ۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، در یک یا چند نوبت؛ پس از کنترل بیماری، کاهش تدریجی.

همراه غذا و ترجیحاً صبح مصرف شود؛ مصرف طولانی‌مدت باید با کمترین دوز مؤثر و پایش منظم انجام شود.

آسم شدید و تشدید بیماری انسدادی مزمن ریه

بزرگسالاندر آسم: ۴۰ تا ۵۰ میلی‌گرم یک‌بار صبح به‌مدت ۵ تا ۷ روز؛ در تشدید بیماری انسدادی مزمن ریه: ۴۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز به‌مدت ۵ روز.
کودکاندر آسم کودکان: ۱ تا ۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، حداکثر ۴۰ میلی‌گرم در روز، به‌مدت ۳ تا ۵ روز.

در دوره‌های کوتاه معمولاً کاهش تدریجی لازم نیست؛ همراه غذا مصرف شود.

واکنش‌های آلرژیک شدید و بیماری‌های آلرژیک مقاوم

بزرگسالاندر موارد شدید و مقاوم به درمان معمول، ۵ تا ۶۰ میلی‌گرم در روز، معمولاً برای ۴ تا ۱۰ روز؛ در صورت ادامه درمان، کاهش تدریجی.
کودکان۰٫۱۴ تا ۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، در یک یا چند نوبت؛ مدت درمان بر اساس بیماری و پاسخ تعیین می‌شود.

در آنافیلاکسی، اپی‌نفرین درمان اصلی و فوری است و پردنیزون جایگزین آن نیست.

بیماری‌های التهابی روده، مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

بزرگسالان۴۰ تا ۶۰ میلی‌گرم یک‌بار صبح تا کنترل علائم؛ سپس کاهش تدریجی، معمولاً ۵ میلی‌گرم در هفته تا قطع.
کودکان۱ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز، معمولاً حداکثر ۴۰ میلی‌گرم؛ سپس کاهش تدریجی طی چند هفته.

برای القای فروکش بیماری است، نه درمان نگهدارنده؛ پس از بهبود باید طبق برنامه کاهش یابد.

برخی بیماری‌های پوستی التهابی شدید

بزرگسالان۵ تا ۶۰ میلی‌گرم در روز، معمولاً یک‌بار صبح، تا کنترل بیماری؛ سپس کاهش تدریجی و قطع هرچه زودتر.

فقط در موارد شدید و با تجویز متخصص؛ مصرف طولانی خطر عفونت و نازک‌شدن پوست را افزایش می‌دهد.

برخی سرطان‌های خونی، مانند لوسمی و لنفوم، به‌عنوان بخشی از درمان ترکیبی

بزرگسالاندوز، تعداد نوبت و طول هر دوره کاملاً به نوع سرطان و پروتکل درمان ترکیبی وابسته است و توسط متخصص خون و سرطان تعیین می‌شود.
کودکاندوز، تعداد نوبت و طول هر دوره به نوع سرطان، وزن یا سطح بدن و پروتکل درمانی وابسته است و توسط متخصص تعیین می‌شود.

همراه با پایش شمارش سلول‌های خونی و نشانه‌های عفونت؛ تغییر یا قطع خودسرانه می‌تواند خطرناک باشد.

تنظیم دوز: در نارسایی کلیه معمولاً تنظیم روتین دوز لازم نیست؛ در نارسایی شدید کبدی، سالمندی و مصرف طولانی‌مدت، انتخاب کمترین دوز مؤثر و پایش دقیق ضروری است. حداکثر ثابت روزانه‌ای برای همه بیماری‌ها وجود ندارد؛ مقدار دقیق بر پایه سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد فقط توسط پزشک تعیین می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • حساسیتِ شناخته‌شده به پردنیزون یا دیگر کورتیکواستروئیدها
  • وجودِ هرگونه عفونتِ فعال، به‌ویژه سابقهٔ سل
  • ابتلا به دیابت، فشارِ خونِ بالا، بیماری‌های قلبی‌عروقی یا مشکلاتِ کبدی و کلیوی
  • زخمِ معده، پوکیِ استخوان، آب‌مروارید یا گلوکوم
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • مصرفِ هم‌زمانِ سایرِ داروها و مکمل‌ها، و هرگونه برنامهٔ واکسیناسیونِ اخیر یا پیشِ‌رو
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • افزایشِ اشتها و افزایشِ وزن
  • بی‌خوابی یا بی‌قراری
  • ناراحتیِ گوارشی و سوزشِ سرِ دل
  • احتباسِ مایعات و تورمِ خفیف
  • تغییراتِ خلقیِ خفیف یا آکنه
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید، مانند تورمِ صورت، لب یا گلو و مشکل در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تبِ مداوم یا نشانه‌های عفونتِ جدی، چون این دارو سیستمِ ایمنی را ضعیف می‌کند — سریع به پزشک اطلاع دهید.
  • دردِ شدیدِ شکم، استفراغِ خونی یا مدفوعِ سیاه، که می‌تواند نشانهٔ زخم یا خونریزیِ گوارشی باشد — به پزشک مراجعه کنید.
  • تاریِ دید یا دردِ چشم در مصرفِ طولانی‌مدت — حتماً به پزشک یا چشم‌پزشک اطلاع دهید.
  • تشنگیِ شدید، ادرارِ زیاد یا ضعفِ غیرعادی، که می‌تواند نشانهٔ افزایشِ قندِ خون باشد — به پزشک اطلاع دهید.
  • تغییراتِ شدیدِ خلقی، افسردگیِ عمیق یا افکارِ غیرعادی — سریع با پزشک در میان بگذارید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پردنیزون می‌تواند با داروهای گوناگونی تداخل داشته باشد. مصرفِ هم‌زمان با ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی، مانند ایبوپروفن یا آسپرین، خطرِ زخم و خونریزیِ گوارشی را افزایش می‌دهد. این دارو ممکن است اثرِ داروهای پایین‌آورندهٔ قندِ خون و انسولین را کاهش دهد و نیاز به تنظیمِ دوزِ آن‌ها پیش بیاید. مصرفِ هم‌زمان با ادرارآورها می‌تواند کاهشِ پتاسیمِ خون را تشدید کند و اثرِ رقیق‌کننده‌های خون مانند وارفارین را نیز باید پزشک پایش کند. برخی آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای ضدتشنج هم می‌توانند سطحِ اثرِ پردنیزون را تغییر دهند، و معمولاً در دورانِ مصرفِ این دارو از تزریقِ واکسن‌های زنده خودداری می‌شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید، به پزشک و داروسازِ خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرفِ پردنیزون در بارداری فقط با تشخیص و صلاحدیدِ پزشک انجام می‌شود؛ در مواردی که کنترلِ بیماریِ مادر ضروری باشد، پزشک با سنجیدنِ فایده و خطر، آن را تجویز می‌کند. مقدارِ کمی از این دارو ممکن است وارد شیرِ مادر شود؛ در مصرفِ کوتاه‌مدت و دوزِ پایین معمولاً نگرانیِ چندانی مطرح نیست، اما در مصرفِ طولانی‌مدت یا دوزِ بالا حتماً باید با پزشک مشورت شود. در هر دو حالتِ بارداری و شیردهی، تصمیمِ نهایی برعهدهٔ پزشکِ معالج است.

۱۰

نگهداری

پردنیزون را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرص‌ها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص50 mg
قرص20 mg
قرص5 mg
محلول15 mg / 5mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پردنیزولون PREDNISOLONE
10 TABLET in 1 BLISTER PACK in 1 BOX
Acis Arzneimittel GmbH
قرص
کیو-سولین Q-SOLIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
MERQUIS & WYCFEE PHARMACEUTICALS
قرص
نیزوپرد NISOPRED
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران هورمون
قرص
نیزوپرد® 20 NISOPRED® 20MG TAB
ایران هورمون
قرص
پردنیزولون PREDNISOLONE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
قرص
پردنیزولون فورت 50 م گ قرص PREDNISOLONE FORT 50MG TAB
داروسازی ابوریحان
قرص
زایناکورت ZYNACORT
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی بهستان
محلول
آفیکس AFFIX
7 MILLIGRAM in 1 BLISTER PACK
داروسازی رها اصفهان
قرص
پردنیزولون PREDNISOLON
1 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
قرص
تریمتوپریم 100م گ قرص TRIMETHOPRIM 100MG TAB
روزدارو
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا می‌توانم مصرفِ پردنیزون را خودم و به‌طورِ ناگهانی قطع کنم؟
خیر، به‌ویژه اگر مدتی طولانی از آن استفاده کرده باشید. قطعِ ناگهانی می‌تواند بدن را با کمبودِ ناگهانیِ هورمون‌های طبیعی روبه‌رو کند و باعثِ ضعف و خستگیِ شدید شود. پزشک معمولاً دوز را به‌تدریج کاهش می‌دهد.
۰۲تفاوتِ پردنیزون و پردنیزولون چیست؟
پردنیزون در واقع یک پیش‌دارو است که در کبد به پردنیزولون، یعنی شکلِ فعالِ آن، تبدیل می‌شود. از نظرِ اثر این دو بسیار به هم شبیه‌اند، اما در افرادی که مشکلِ کبدیِ جدی دارند، پزشک ممکن است پردنیزولون را ترجیح دهد، چون نیازی به تبدیلِ کبدی ندارد.
۰۳آیا پردنیزون باعثِ افزایشِ وزن می‌شود؟
در برخی افراد، به‌ویژه با مصرفِ طولانی‌مدت، ممکن است اشتها و احتباسِ مایعات افزایش یابد و وزن بالا برود. رعایتِ تغذیهٔ مناسب و مشورت با پزشک می‌تواند به کنترلِ این اثر کمک کند.
۰۴آیا باید پردنیزون را همراه با غذا مصرف کنم؟
بله، مصرفِ همراه با غذا یا شیر معمولاً توصیه می‌شود، چون احتمالِ ناراحتیِ معده را کم می‌کند. برای جزئیاتِ دقیق‌تر از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.
۰۵آیا مصرفِ طولانی‌مدتِ پردنیزون خطرناک است؟
مصرفِ طولانی‌مدت یا دوزِ بالا می‌تواند با خطرِ پوکیِ استخوان، افزایشِ قندِ خون، فشارِ خون و کاهشِ عملکردِ طبیعیِ غددِ فوقِ کلیه همراه باشد. به همین دلیل پزشک در طولِ درمان وضعیتِ شما را پایش و در صورتِ نیاز دوز را تنظیم می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۷ سازنده، در گروه H02AB06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.