پوویدون آیداین
پوویدون آیداین یک ضدعفونیکنندهٔ موضعی از گروه فرآوردههای یددار است که ید را بهتدریج آزاد میکند و به کاهش میکروبهای سطح پوست و زخم کمک میکند.
در این شکل، بهصورت پد الیافیِ پیوستهرهش برای پوشاندن زخمهای سطحی یا آلوده و کمک به کنترل آلودگی میکروبی زخم بهکار میرود. برای زخمهای عمیق یا سوختگیهای گسترده، انتخاب پانسمان باید توسط تیم درمان انجام شود.
این فرآورده فقط برای مصرف خارجی است؛ در زخمهای وسیع، سوختگیهای گسترده یا مصرف طولانی، جذب ید بیشتر میشود و میتواند بر تیروئید اثر بگذارد.
در بیماری تیروئید یا کلیه، مصرف لیتیوم، بارداری و شیردهی، یا وجود زخم عمیق، وسیع و رو به بدترشدن، پیش از استفاده راهنمایی پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پوویدون آیداین یک ضدعفونیکنندهٔ موضعی از گروه فرآوردههای یددار است. این ماده با آزادسازی تدریجی ید، ساختار و فعالیت بسیاری از میکروبهای سطحی را مختل میکند. شکل مورد بحث، الیاف یا پد موضعیِ پیوستهرهش با قدرت اسمی ۳ میلیگرم در هر سانتیمتر مربع است؛ یکی از نامهای تجاری آن در ایران «بهسادین» است. هدف آن کاهش بار میکروبی و کمک به مراقبت از برخی زخمهاست، نه درمان عفونتهای عمقی یا جایگزینی پاکسازی تخصصی زخم.
موارد مصرف
- کمک به کاهش بار میکروبی زخمهای سطحی و آلوده
- پانسمان برخی بریدگیها و خراشهای پوستی
- پانسمان سوختگیهای سطحی، در صورت مناسببودن برای زخم
- مراقبت موضعی از برخی زخمهای مزمن یا دارای خطر عفونت
- کمک به پیشگیری از آلودگی ثانویهٔ زخمهای انتخابشده
روش مصرف
الیاف را پس از آمادهسازی زخم و فقط طبق دستور پزشک، پرستار یا داروساز و بروشور داخل بسته روی سطح زخم قرار دهید و با پانسمان مناسب ثابت کنید. پیش از تعویض پانسمان دستها را بشویید و از تماس فرآورده با چشم، بلعیدن یا استفاده در داخل بدن جلوگیری کنید. اندازهٔ پد، مدت ماندن و زمان تعویض به نوع و وضعیت زخم بستگی دارد؛ پیوستهرهشبودن به معنی بینیازی از تعویض نیست. بدون دستور درمانگر، همزمان روی همان محل از ضدعفونیکنندههای موضعی دیگر استفاده نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ واکنش حساسیتی به پوویدون آیداین، ید یا هر جزء فرآورده را اطلاع دهید.
- بیماری تیروئید، گواتر یا سابقهٔ آزمایشهای غیرطبیعی تیروئید را مطرح کنید.
- در صورت بیماری کلیوی، زخم وسیع، سوختگی گسترده یا نیاز به مصرف طولانیمدت، پیش از استفاده ارزیابی شوید.
- اگر لیتیوم مصرف میکنید یا داروها و فرآوردههای دیگری روی زخم میزنید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- در بارداری یا شیردهی، بهویژه برای زخمهای بزرگ یا مصرف مکرر، پیش از استفاده نظر پزشک را بپرسید.
- برای نوزادان نارس یا کموزن و برای کودکان در سطح وسیع، بدون نظر متخصص استفاده نشود.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگز خفیف و گذرا در محل
- قرمزی، خشکی یا تحریک پوست اطراف زخم
- خارش یا ناراحتی موضعی
- قهوهایشدن موقت پوست یا خود پانسمان
- کهیر، تورم صورت یا گلو، خسخس سینه یا دشواری تنفس: احتمال واکنش آلرژیک شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاول، زخمشدن پوست، درد یا سوزش شدید و ماندگار: مصرف را متوقف کنید و سریع ارزیابی پزشکی بگیرید.
- افزایش قرمزی، گرمی، تورم، درد یا ترشح چرکی زخم، همراه با تب یا بدحالشدن: میتواند نشانهٔ عفونت یا گسترش آن باشد؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- تپش قلب، لرزش، تعریق غیرعادی، بیقراری یا احساس سرمای شدید پس از مصرف گسترده یا طولانی: ادامهٔ مصرف را بدون دستور انجام ندهید و سریع بررسی شوید.
- کاهش واضح ادرار، ورم یا ضعف شدید پس از استفاده روی سطح وسیع: مصرف بیشتر را متوقف کنید و فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
در مصرف پوستی معمول، تداخل مهمی با غذا یا نوشیدنی الکلی انتظار نمیرود؛ بااینحال، الکل یا مواد تحریککننده را روی خود زخم نریزید. پوویدون آیداین را بدون دستور با آباکسیژنه، ضدعفونیکنندههای دیگر یا فرآوردههای موضعی زخم ترکیب نکنید، چون ممکن است ناسازگاری یا تحریک ایجاد شود. جذب ید در زخمهای وسیع یا مصرف طولانی میتواند در فردی که لیتیوم مصرف میکند خطر اختلال تیروئید را بیشتر کند و بر برخی آزمایشها یا درمانهای مرتبط با ید رادیواکتیو اثر بگذارد. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
یدِ پوویدون آیداین از پوست آسیبدیده جذب میشود و در مصرف گسترده یا طولانی میتواند بر تیروئید جنین یا نوزاد اثر بگذارد. در بارداری و شیردهی، بهویژه برای زخمهای بزرگ یا مصرف مکرر، فقط با نظر پزشک استفاده شود و نباید پانسمان در دسترس دهان نوزاد قرار گیرد.
نگهداری
در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق و در جای خشک، دور از نور، رطوبت، گرمای زیاد و یخزدگی نگهداری کنید. فرآورده را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از استفاده، سالمبودن بسته و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| Fiber, Extended Release | 3 mg |
| شیاف | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این پد با محلول پوویدون آیداین یکی است؟
۰۲آیا رهش پیوسته یعنی نیازی به تعویض پانسمان نیست؟
۰۳آیا این فرآورده جایگزین آنتیبیوتیک است؟
۰۴چرا پوست یا پانسمان بعد از استفاده قهوهای میشود؟
۰۵آیا در بیماری تیروئید یا هنگام مصرف لیتیوم میتوان از آن استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه D09AA09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.