پتاسیم کلراید
پتاسیم کلراید یک مکمل املاح است که پتاسیم موردنیاز بدن را تأمین میکند. این دارو برای اصلاح یا پیشگیری از پایینبودن پتاسیم خون استفاده میشود.
بیشتر برای درمان یا پیشگیری از کمبود پتاسیم ناشی از برخی بیماریها، اسهال و استفراغ، یا مصرف بعضی داروهای ادرارآور تجویز میشود.
محلول را طبق دستور رقیق کنید و همراه غذا مصرف کنید؛ خوردن محلولِ رقیقنشده میتواند معده و روده را تحریک کند. مصرف خودسرانه، بهویژه در بیماری کلیه یا همراه فرآوردههای حاوی پتاسیم، میتواند پتاسیم خون را خطرناک بالا ببرد.
اگر بیماری کلیه، کاهش ادرار، نارسایی قلبی، کمآبی بدن یا اختلال غدهٔ فوقکلیه دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. ضعف شدید، تپش یا نامنظمی ضربان قلب، گزگز یا بیحالی غیرعادی نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پتاسیم کلراید یک محلول خوراکیِ تأمینکنندهٔ پتاسیم و کلرید است و در گروه داروهای گوارشی و سوختوسازی قرار میگیرد. پتاسیم برای کارکرد طبیعی عضلات، اعصاب و بهویژه ریتم قلب ضروری است. این دارو با جبران پتاسیمِ ازدسترفته، کمبود پتاسیم خون را اصلاح یا از آن پیشگیری میکند. مقدار و مدت مصرف به علت کمبود و نتیجهٔ آزمایشهای خون بستگی دارد.
موارد مصرف
- درمان کمبود پتاسیم خون
- پیشگیری از کمبود پتاسیم در افرادِ در معرض خطر
- جبران کمبود پتاسیم ناشی از برخی داروهای ادرارآور
- جبران پتاسیمِ ازدسترفته در برخی موارد اسهال یا استفراغ
روش مصرف
مقدار و زمان مصرف را دقیقاً طبق نسخه و بر اساس آزمایشهای پزشک رعایت کنید. محلول را با مقدار مناسبی آب یا نوشیدنی مجاز رقیق کنید و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن بنوشید؛ آن را مستقیم و رقیقنشده مصرف نکنید. برای اندازهگیری از پیمانهٔ مدرج یا وسیلهٔ اندازهگیری دارویی استفاده کنید، نه قاشق معمولی. اگر یک نوبت را فراموش کردید، بهمحض یادآوری مصرف کنید مگر اینکه به زمان نوبت بعد نزدیک باشد؛ مقدار را دو برابر نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درمان کمبود پتاسیم خون
محلول را پیش از مصرف در حداقل ۱۲۰ میلیلیتر آب سرد رقیق و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کنید. اگر پتاسیم سرم کمتر از ۲٫۵ میلیاکیوالان در لیتر باشد، بهجای مکمل خوراکی از پتاسیم وریدی تحت نظر پزشک استفاده میشود.
پیشگیری از کمبود پتاسیم در افراد در معرض خطر
محلول را پیش از مصرف در حداقل ۱۲۰ میلیلیتر آب سرد رقیق و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کنید؛ سطح پتاسیم سرم و عملکرد کلیه باید بهطور منظم پایش شود.
کمبود پتاسیم ناشی از داروهای ادرارآور
محلول را پیش از مصرف در حداقل ۱۲۰ میلیلیتر آب سرد رقیق و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کنید؛ سطح پتاسیم سرم، عملکرد کلیه و نیاز به ادامه یا تغییر داروی ادرارآور باید پایش شود.
کمبود پتاسیم ناشی از اسهال یا استفراغ
محلول را پیش از مصرف در حداقل ۱۲۰ میلیلیتر آب سرد رقیق و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کنید. در اسهال یا استفراغ شدید و مداوم، کمآبی، ناتوانی در مصرف خوراکی یا اتلاف زیاد پتاسیم، ممکن است درمان وریدی لازم باشد.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ بیماری کلیه، کاهش ادرار، نارسایی قلبی، کمآبی بدن یا اختلال غدهٔ فوقکلیه را اطلاع دهید.
- اگر سابقهٔ زخم یا بیماری شدید معده و روده، درد شکمی مداوم یا مشکل بلع دارید، پیش از مصرف مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و نمکهای رژیمیِ حاوی پتاسیم را در اختیار پزشک یا داروساز بگذارید.
- در صورت اسهال، استفراغ مداوم یا بیماری حاد، ممکن است نیاز به بررسی دوبارهٔ پتاسیم و عملکرد کلیه باشد.
- در کودکان و سالمندان، بهویژه در صورت مشکل کلیه، مقدار مصرف و پایش باید با دقت بیشتری انجام شود.
- این فرآورده را دور از دسترس کودکان نگه دارید؛ مصرف بیشازحد آن میتواند اختلال خطرناک ضربان قلب ایجاد کند.
عوارض احتمالی
- تهوع یا احساس ناراحتی معده
- استفراغ
- نفخ
- درد یا گرفتگی شکم
- اسهال
- احساس سوزش یا تحریک گوارشی
- ضعف شدید، سنگینی اندامها یا بیحالی غیرعادی؛ مصرف را متوقف کرده و فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- تپش قلب، ضربان آهسته یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه یا غش؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- گزگز یا بیحسی غیرمعمول، گیجی، ناتوانی در حرکت یا دشواری تنفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، استفراغ مکرر، مدفوع سیاه یا وجود خون؛ مصرف را متوقف کرده و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- تورم صورت یا لبها، خسخس سینه یا تنگی نفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با داروهایی که پتاسیم خون را بالا میبرند، مانند اسپیرونولاکتون، اپلرنون، آمیلوراید، تریامترن، برخی داروهای فشارخون از گروه مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین یا مسدودکنندهٔ گیرندهٔ آنژیوتانسین، و برخی داروهای ضددرد ضدالتهاب، میتواند خطر افزایش پتاسیم را بیشتر کند. نمکهای رژیمی و مکملهای حاوی پتاسیم نیز همین خطر را دارند؛ از مصرف آنها بدون هماهنگی خودداری کنید. فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید؛ ممکن است برای تنظیم درمان، آزمایش پتاسیم و عملکرد کلیه لازم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پتاسیم کلراید در بارداری یا شیردهی، در صورت نیاز پزشکی و نبودِ افزایش پتاسیم خون، معمولاً قابل استفاده است؛ بااینحال، ایمنی آن به سطح پتاسیم و عملکرد کلیه بستگی دارد. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع یا ادامهٔ مصرف اطلاع دهید.
نگهداری
در دمای معمول اتاق، دور از گرما، نور مستقیم و یخزدگی و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید. بطری را طبق دستور فرآورده بسته نگه دارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید؛ در صورت تغییر غیرعادی رنگ یا ایجاد رسوب، از مصرف آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 15mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پتاسیم کلراید را میتوانم بدون رقیقکردن بخورم؟
۰۲آیا هنگام مصرف پتاسیم کلراید باید موز یا مواد غذاییِ سرشار از پتاسیم بخورم؟
۰۳چرا هنگام مصرف این محلول آزمایش خون لازم میشود؟
۰۴اگر بعد از مصرف پتاسیم کلراید تهوع یا اسهال داشتم چه کنم؟
۰۵آیا میتوانم پتاسیم کلراید را با داروی فشارخونم مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A12BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.