امپرازول/سدیم بیکربنات
این داروی ترکیبی از امپرازول، مهارکنندهٔ ترشح اسید معده، و سدیم بیکربنات تشکیل شده است. سدیم بیکربنات اسید معده را خنثی میکند و به محافظت از امپرازول در برابر اسید کمک میکند.
بیشتر برای کنترل سوزش سر دل و علائم بیماری رفلاکس معدهـمری، و در موارد تجویزشده برای درمان زخم معده یا دوازدهه و آسیب اسیدی مری استفاده میشود.
هر ساشهٔ حاوی ۱۶۸۰ میلیگرم سدیم بیکربنات، حدود ۴۶۰ میلیگرم سدیم دارد؛ در نارسایی قلبی یا کلیوی، فشارخون بالا و رژیم کمنمک احتیاط مهم است. دو ساشهٔ ۲۰ میلیگرمی را جای یک ساشهٔ ۴۰ میلیگرمی نگیرید.
اگر درد قفسهٔ سینه، دشواری بلع، کاهش وزن بیدلیل، استفراغ مکرر، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه دارید، فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید. بارداری، شیردهی، بیماری کلیه یا قلب و مصرف داروهای متعدد نیز نیازمند بررسی است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
امپرازول/سدیم بیکربنات داروی ترکیبی گوارشی از گروه مهارکنندههای پمپ پروتون است و در ایران با نام امپراپلاس نیز شناخته میشود. امپرازول با مهار پمپهای تولید اسید در سلولهای معده، ترشح اسید را کاهش میدهد. سدیم بیکربنات با قلیاییکردن محیط معده، به خنثیکردن اسید و محافظت از امپرازول کمک میکند. این فرآورده به شکل پودر برای تهیهٔ سوسپانسیون خوراکی عرضه میشود.
موارد مصرف
- کنترل سوزش سر دل و دیگر علائم بیماری رفلاکس معدهـمری
- درمان کوتاهمدت زخم فعال دوازدهه
- درمان کوتاهمدت زخم خوشخیم معده
- درمان و کمک به ترمیم التهاب و آسیب فرسایشی مری ناشی از رفلاکس
- حفظ ترمیم مری فرسایشی و کمک به پیشگیری از برگشت علائم رفلاکس
- کاهش خطر خونریزی گوارشی فوقانی در برخی بزرگسالان بدحال، فقط در شرایط بیمارستانی و با تجویز پزشک
روش مصرف
مقدار و طول دوره را دقیقاً طبق نسخه و دستور همان فرآورده مصرف کنید. پودر را فقط با آب و به شیوهای که روی بسته یا بروشور رسمی نوشته شده مخلوط کنید؛ سپس آن را خوب هم بزنید و بلافاصله بنوشید. پودر را خشک نبلعید و با شیر، آبمیوه، غذای جامد یا مایعات دیگر مخلوط نکنید. این ترکیب معمولاً با معدهٔ خالی، دستکم یک ساعت پیش از غذا، مصرف میشود؛ زمان دقیق نسخه را رعایت کنید. هرگز دو ساشهٔ ۲۰ میلیگرمی را جای یک ساشهٔ ۴۰ میلیگرمی مصرف نکنید، زیرا مقدار سدیم بیکربنات دو برابر میشود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، هنگام یادآوری مصرف کنید؛ مگر اینکه به نوبت بعدی نزدیک باشد، که در این صورت مقدار را دو برابر نکنید. درمان طولانیمدت را خودسرانه ناگهانی قطع نکنید، چون ممکن است علائم اسیدی دوباره برگردد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل سوزش سر دل و علائم بیماری رفلاکس معده–مری
محتویات ساشه فقط با آب مخلوط و بلافاصله، با معدهٔ خالی و دستکم ۱ ساعت پیش از غذا مصرف شود.
زخم فعال دوازدهه
با معدهٔ خالی و دستکم ۱ ساعت پیش از غذا مصرف شود.
زخم خوشخیم فعال معده
دو ساشهٔ ۲۰/۱۶۸۰ بهعلت سدیم بیشتر، جایگزین یک ساشهٔ ۴۰/۱۶۸۰ نیستند.
التهاب و آسیب فرسایشی مری ناشی از رفلاکس معده–مری
درمان باید بر اساس تشخیص پزشک، و ترجیحاً تأیید آندوسکوپیک، انجام شود.
حفظ ترمیم مری فرسایشی و کمک به پیشگیری از برگشت علائم رفلاکس
ایمنی و اثربخشی مصرف بیش از ۱۲ ماه برای این هدف تثبیت نشده است؛ در نارسایی کبدی برای این هدف از مصرف فرآورده اجتناب شود.
کاهش خطر خونریزی گوارشی فوقانی در بزرگسالان بدحال
فقط در بیمارستان و طبق پروتکل برای بزرگسالان بدحال استفاده شود؛ دو ساشهٔ ۲۰/۱۶۸۰ جایگزین این فرآورده نیستند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به امپرازول، داروهای مشابهٔ کاهندهٔ اسید یا هر جزء این فرآورده حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- فشارخون بالا، نارسایی قلبی، بیماری یا نارسایی کلیه، ورم اندامها، رژیم کمنمک، اختلال پتاسیم یا کلسیم خون و مشکل تعادل اسید و باز را مطرح کنید؛ این فرآورده سدیم قابلتوجهی دارد.
- اگر بیماری کبدی، پوکی استخوان، کمبود ویتامین ب۱۲ یا منیزیم دارید، یا قرار است دارو را طولانیمدت مصرف کنید، پزشک باید در جریان باشد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را ارائه دهید؛ بهویژه داروهای ضدویروس، کلوپیدوگرل، وارفارین، دیگوکسین، فنیتوئین، دیازپام، تاکرولیموس، متوترکسات و داروهای ضدقارچ.
- در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف منظم دارو اطلاع دهید.
- ایمنی و اثربخشی این شکل دارویی در کودکان مشخص نیست؛ مصرف آن برای کودک باید با نظر متخصص انجام شود. در سالمندان یا افراد مبتلا به بیماری کبدی نیز ارزیابی دقیقتر ممکن است لازم باشد.
عوارض احتمالی
- سردرد
- درد شکم یا ناراحتی معده
- تهوع
- اسهال
- استفراغ
- نفخ و گاز معده
- تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس: احتمال حساسیت شدید است؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- کاهش واضح ادرار یا وجود خون در ادرار، بهویژه همراه بیحالی، تهوع، تب یا بثورات پوستی: مصرف را متوقف کنید و فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید.
- ورم جدید یا افزایش وزن سریع، تشنگی شدید، ضعف یا گیجی غیرعادی: ممکن است با دریافت زیاد سدیم یا اختلال کلیه مرتبط باشد؛ سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- تپش قلب، گرفتگی یا ضعف شدید عضلات، لرزش، گیجی یا تشنج، بهخصوص در مصرف طولانیمدت: میتواند نشانهٔ اختلال املاح باشد؛ فوراً مراقبت پزشکی بگیرید.
- اسهال شدید یا مداوم، بهویژه همراه تب یا درد شکم: در اسرع وقت ارزیابی پزشکی لازم است.
- تاول یا پوستهریزی پوست، زخم دهان یا چشم، یا قرمزی گستردهٔ پوست همراه تب: مصرف را قطع کنید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. همچنین استفراغ خونی یا مدفوع سیاه نیازمند مراجعهٔ فوری است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با داروهای حاوی ریلپیویرین ممنوع است. امپرازول میتواند اثر کلوپیدوگرل را کاهش دهد و بر اثر یا غلظت وارفارین، دیگوکسین، فنیتوئین، دیازپام، تاکرولیموس و متوترکسات، بهویژه متوترکسات با مقدار بالا، اثر بگذارد. ریفامپین و علف چای ممکن است اثر امپرازول را کم کنند و کاهش اسید معده میتواند جذب برخی داروهای ضدقارچ خوراکی و داروهای وابسته به اسید معده را تغییر دهد. فرآوردههای حاوی سدیم و مصرف طولانیمدت همراه با شیر یا مکملهای کلسیم نیز میتوانند خطر دریافت زیاد سدیم یا قلیاییشدن بدن را افزایش دهند؛ الکل ممکن است رفلاکس را بدتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای انسانی دربارهٔ امپرازول تاکنون افزایش مشخصی در خطر ناهنجاریهای جنینی نشان ندادهاند، اما دربارهٔ خود این ترکیب مطالعات کافی وجود ندارد و مقدار سدیم آن نیز اهمیت دارد. در بارداری یا هنگام برنامهریزی برای بارداری، مصرف دارو باید با نظر پزشک باشد. امپرازول میتواند وارد شیر مادر شود؛ دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا انتخاب درمان مناسب، پزشک باید با توجه به وضعیت مادر و نوزاد تصمیم بگیرد.
نگهداری
پودر را در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق، حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید. آن را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید و پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید. سوسپانسیون آمادهشده را برای نوبت بعد نگه ندارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پودر برای سوسپانسیون | 20 mg / 1680 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا در این دارو سدیم بیکربنات وجود دارد؟
۰۲آیا میتوانم پودر را با شیر یا آبمیوه مخلوط کنم؟
۰۳آیا دو ساشهٔ ۲۰ میلیگرمی جای یک ساشهٔ ۴۰ میلیگرمی است؟
۰۴آیا این دارو سوزش سر دل را فوراً برطرف میکند؟
۰۵اگر فشارخون بالا یا بیماری کلیه داشته باشم، میتوانم این دارو را مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه A02AH. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.