نیکاردیپین
نیکاردیپین دارویی از گروه مسدودکنندههای کانال کلسیم (Calcium Channel Blocker) است که با شلکردن دیوارهٔ رگها به کاهش فشار خون کمک میکند.
این دارو بیشتر برای کنترل فشار خون بالا و همچنین کاهش دفعات و شدت حملات آنژین صدری (درد قفسهٔ سینه ناشی از تنگی عروق کرونر) تجویز میشود.
مهمترین نکته این است که نیکاردیپین میتواند فشار خون را بهطور ناگهانی پایین بیاورد و باعث سرگیجه شود؛ قطع ناگهانی مصرف آن نیز ممکن است بیخطر نباشد.
اگر دچار سرگیجهٔ شدید، تورم غیرعادی پا، یا تشدید درد قفسهٔ سینه شدید، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
نیکاردیپین یکی از داروهای خانوادهٔ مسدودکنندههای کانال کلسیم از زیرگروه دیهیدروپیریدینهاست که عمدتاً بر روی عروق خونی اثر میگذارد. این دارو با جلوگیری از ورود کلسیم به سلولهای عضلانی دیوارهٔ رگها، آنها را شل و گشاد میکند. نتیجهٔ این اثر، کاهش مقاومت عروق محیطی و در پی آن کاهش فشار خون است؛ همچنین با گشادکردن عروق کرونر، جریان خون قلب را بهبود میبخشد. نیکاردیپین بهصورت کپسول خوراکی موجود است و هدف اصلی آن کنترل بلندمدت فشار خون و آنژین صدری است، نه رفع فوری بحران فشار خون.
موارد مصرف
- کنترل و درمان فشار خون بالا (پرفشاری خون شریانی)، بهتنهایی یا همراه با سایر داروهای ضدفشار خون
- پیشگیری و کاهش دفعات و شدت حملات آنژین صدری پایدار (درد قفسهٔ سینه ناشی از تنگی عروق کرونر)
- نقش در درمان ترکیبی قلبیعروقی برای بیمارانی که فشار خونشان با یک دارو بهتنهایی کنترل نمیشود
روش مصرف
نیکاردیپین معمولاً بهصورت خوراکی و در فاصلههای منظم روزانه مصرف میشود؛ تعداد دفعات و زمان دقیق مصرف را پزشک بر اساس شرایط شما در نسخه مشخص میکند. این دارو را میتوان با معدهٔ خالی یا همراه غذای سبک میل کرد، اما بهتر است هر نوبت در ساعتی ثابت مصرف شود تا اثر آن یکنواخت بماند. کپسول را کامل و همراه یک لیوان آب بخورید و از جویدن یا خردکردن آن خودداری کنید. مصرف نیکاردیپین را حتی در صورت احساس بهبودی، خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید، زیرا قطع ناگهانی برخی داروهای قلبیعروقی میتواند علائم را تشدید کند؛ هرگونه تغییر در نحوهٔ مصرف باید طبق نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرفشاری خون شریانی
کپسول معمولی را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد. در آغاز درمان و پس از تغییر دوز، فشار خون پایش شود و بین افزایش دوزها حداقل ۳ روز فاصله باشد.
آنژین صدری پایدار
برای پیشگیری و کنترل آنژین پایدار است و حملهٔ حاد را فوراً برطرف نمیکند. درد جدید، شدید یا روبهتشدید قفسهٔ سینه نیازمند ارزیابی فوری است؛ بین افزایش دوزها حداقل ۳ روز فاصله باشد.
پرفشاری خون کنترلنشده با یک دارو (درمان ترکیبی)
درمان ترکیبی باید با تجویز پزشک و پایش منظم فشار خون انجام شود؛ بین افزایش دوزها حداقل ۳ روز فاصله باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به نیکاردیپین یا سایر مسدودکنندههای کانال کلسیم حساسیت نشان دادهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ نارسایی قلبی، تنگی شدید دریچهٔ آئورت، یا فشار خون پایین را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر بیماری کبدی یا کلیوی دارید، پزشک را مطلع کنید؛ ممکن است نیاز به مراقبت یا پایش بیشتری باشد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفیات را به پزشک نشان بده تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر سابقهٔ بیماری عروق کرونر یا سکتهٔ قلبی دارید، این موضوع را با پزشک مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- گرگرفتگی و قرمزی صورت
- تورم خفیف مچ پا یا ساق پا
- سرگیجهٔ خفیف
- تپش قلب
- احساس ضعف یا خستگی
- افت شدید فشار خون همراه با سرگیجهٔ شدید، سیاهیرفتن چشم یا غش — بنشینید یا دراز بکشید؛ اگر غش کردید یا بهبود نیافتید، با اورژانس تماس بگیرید.
- درد قفسهٔ سینهٔ تازه یا تشدیدشونده پس از شروع دارو یا تغییر دوز — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای نارسایی قلبی مانند تنگینفس فزاینده، تورم شدید پا یا افزایش ناگهانی وزن — در اسرعوقت با پزشک تماس بگیرید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضربان قلب بسیار نامنظم یا سریع همراه با بیحالی شدید یا درد قفسهٔ سینه — با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
نیکاردیپین میتواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد. مصرف همزمان آن با سایر داروهای پایینآورندهٔ فشار خون یا بتابلوکرها ممکن است افت فشار خون را تشدید کند. داروهایی مانند سایمتیدین، برخی ضدقارچها و برخی آنتیبیوتیکها میتوانند غلظت نیکاردیپین را در خون بالا ببرند. این دارو همچنین ممکن است سطح خونی سیکلوسپورین و دیگوکسین را افزایش دهد که نیازمند پایش دقیقتر است. آبگریپفروت نیز میتواند اثر دارو را تغییر دهد و بهتر است بدون هماهنگی با پزشک مصرف نشود؛ الکل هم میتواند افت فشار خون را تشدید کند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرف نیکاردیپین در دوران بارداری محدود است و این دارو تنها زمانی تجویز میشود که پزشک منفعت آن را بیش از خطر احتمالی بداند؛ مصرف یا قطع خودسرانهٔ آن در بارداری توصیه نمیشود. نیکاردیپین ممکن است به مقدار کمی وارد شیر مادر شود؛ بنابراین مادران شیرده باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند تا توازن خطر و فایده برای مادر و نوزاد بررسی شود.
نگهداری
نیکاردیپین را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید. کپسولها را در بستهبندی اصلی و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا نیکاردیپین همان آملودیپین است؟
۰۲چرا بعد از شروع نیکاردیپین پاهایم متورم شده است؟
۰۳آیا مصرف نیکاردیپین همراه با غذا مشکلی دارد؟
۰۴اگر یک نوبت از نیکاردیپین را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۵آیا نیکاردیپین باعث خوابآلودگی میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه C08CA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.