بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

مینوسایکلین

Minocycline
رده ATC J01AA08شکل‌ها قرص، کپسولدوز 50 mg، 100 mgبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

مینوسایکلین یک آنتی‌بیوتیکِ خوراکی از خانوادهٔ تتراسایکلین‌هاست که با متوقف‌کردنِ رشدِ باکتری‌ها عمل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمانِ آکنهٔ التهابیِ متوسط تا شدید و همچنین برخی عفونت‌های تنفسی، پوستی و ادراری به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو در بارداری و در کودکانِ زیرِ هشت سال به‌کار نمی‌رود، زیرا می‌تواند رنگِ دندان‌ها را برای همیشه تغییر دهد. برخی افراد نیز به‌ویژه در روزهای نخستِ مصرف دچارِ سرگیجه می‌شوند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سردردِ شدید و مداوم، تاریِ دید، زردیِ پوست یا واکنشِ آلرژیک پدید آمد، حتماً و هرچه زودتر با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Minocycline
۰۲

معرفی دارو

مینوسایکلین آنتی‌بیوتیکی نیمه‌مصنوعی از خانوادهٔ تتراسایکلین‌هاست که طیفِ گسترده‌ای از باکتری‌ها را هدف می‌گیرد. این دارو با جلوگیری از ساختِ پروتئین‌های ضروریِ باکتری، رشد و تکثیرِ آن را متوقف می‌کند. به‌دلیلِ نفوذِ خوب در پوست و بافتِ چرب، یکی از داروهای اصلیِ درمانِ آکنهٔ التهابیِ متوسط تا شدید به‌شمار می‌رود. همچنین در برخی عفونت‌های تنفسی، پوستی و ادراریِ باکتریایی نیز تجویز می‌شود. اثرِ آن معمولاً تدریجی است و بهبودِ محسوس، به‌ویژه در آکنه، ممکن است چند هفته زمان ببرد.

۰۳

موارد مصرف

  • آکنهٔ التهابیِ متوسط تا شدید
  • عفونت‌های تنفسیِ باکتریایی (مانندِ برخی برونشیت‌ها)
  • عفونت‌های پوست و بافتِ نرم
  • برخی عفونت‌های مجرای ادراری
  • روزاسه (جوشِ گلِ رز) در موارد منتخب، به تشخیصِ پزشک
  • برخی عفونت‌های منتقلهٔ جنسی مانندِ کلامیدیا، طبقِ تشخیصِ پزشک
۰۴

روش مصرف

مینوسایکلین را می‌توان با یا بدونِ غذا مصرف کرد؛ خوردنِ آن همراه با کمی غذا می‌تواند از ناراحتیِ معده بکاهد. کپسول یا قرص را با یک لیوانِ کاملِ آب میل کنید و بلافاصله پس از مصرف دراز نکشید تا از تحریکِ مری جلوگیری شود. بهتر است فاصلهٔ چندساعته با شیر، لبنیات، آنتی‌اسید و مکمل‌های آهن یا کلسیم رعایت شود تا جذبِ دارو کم نشود. دورهٔ درمان را طبقِ نسخهٔ پزشک تا انتها ادامه دهید و حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، بدونِ مشورت با پزشک آن را قطع نکنید، زیرا قطعِ ناقصِ آنتی‌بیوتیک می‌تواند به مقاومتِ باکتریایی بینجامد. مقدار و طولِ دقیقِ دورهٔ مصرف را فقط پزشک یا داروسازتان بر پایهٔ نوعِ عفونت مشخص می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

آکنهٔ التهابی متوسط تا شدید

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت یا ۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز؛ معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته، سپس ارزیابی.
کودکانبرای نوجوانان ۱۲ سال و بالاتر: ۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت یا ۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز.

با یا بدون غذا و همراه یک لیوان پر آب مصرف شود؛ معمولاً همراه درمان موضعی و برای کوتاه‌ترین دورهٔ مؤثر استفاده می‌شود.

عفونت‌های تنفسیِ باکتریایی

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم در دوز آغازین، سپس ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ معمولاً ۷ تا ۱۴ روز، بر اساس عامل و شدت عفونت.
کودکانبرای کودکان ۸ سال و بالاتر: ۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در دوز آغازین، سپس ۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم هر ۱۲ ساعت؛ حداکثر برابر دوز معمول بزرگسالان.

فقط در عفونت باکتریاییِ حساس مصرف شود و برای سرماخوردگی یا برونشیت ویروسی کاربرد ندارد؛ همراه آب کافی مصرف شود.

عفونت‌های پوست و بافت نرم

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم در دوز آغازین، سپس ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ معمولاً ۵ تا ۱۰ روز، بر اساس شدت و پاسخ درمانی.
کودکانبرای کودکان ۸ سال و بالاتر: ۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در دوز آغازین، سپس ۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم هر ۱۲ ساعت؛ حداکثر برابر دوز معمول بزرگسالان.

فقط در صورت حساس بودن میکروب؛ برای بسیاری از عفونت‌های استافیلوکوکی انتخاب نخست نیست و آبسه ممکن است به تخلیه نیاز داشته باشد.

برخی عفونت‌های مجرای ادراری

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم در دوز آغازین، سپس ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ مدت درمان بر اساس محل عفونت و نتیجهٔ کشت، معمولاً ۷ تا ۱۴ روز.
کودکانبرای کودکان ۸ سال و بالاتر: ۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در دوز آغازین، سپس ۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم هر ۱۲ ساعت؛ حداکثر برابر دوز معمول بزرگسالان.

فقط برای میکروب حساس و ترجیحاً با تأیید کشت؛ برای بیشتر عفونت‌های ادراری انتخاب نخست نیست.

روزاسهٔ التهابی در موارد منتخب

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز یا ۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ معمولاً ۶ تا ۱۲ هفته، سپس ارزیابی.

فقط با تشخیص پزشک و برای روزاسهٔ دارای ضایعات التهابی؛ همراه یک لیوان پر آب مصرف شود.

عفونت‌های سادهٔ منتقله از راه جنسی ناشی از کلامیدیا

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، حداقل به مدت ۷ روز.

تشخیص و درمان شریک جنسی ضروری است؛ تا پایان دوره و درمان شریک جنسی از رابطهٔ جنسی پرهیز شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. در سالمندان و بیماران دچار اختلال کلیه یا کبد، مصرف با احتیاط و پایش عملکرد اندام‌ها لازم است؛ در نارسایی قابل‌توجه کلیه، مجموع دوز روزانه نباید از ۲۰۰ میلی‌گرم بیشتر شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به تتراسایکلین‌ها (مانندِ داکسی‌سایکلین یا تتراسایکلین)
  • بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
  • سنِ کودک، اگر زیرِ هشت سال است
  • سابقهٔ بیماریِ کبدی یا افزایشِ فشارِ داخلِ جمجمه
  • مصرفِ هم‌زمانِ ایزوترتینوئین یا سایر داروهای آکنه
  • مصرفِ قرصِ ضدبارداریِ خوراکی، وارفارین، آنتی‌اسید یا مکمل‌های آهن و کلسیم
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع، دلِ‌درد یا اسهالِ خفیف
  • سرگیجه یا احساسِ سبکیِ سر، به‌ویژه در روزهای نخست
  • سردردِ خفیف
  • حساسیت به نورِ آفتاب
  • تیرگیِ خفیفِ پوست یا ناخن در مصرفِ طولانی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — با اورژانس تماس بگیرید
  • سردردِ شدید و مداوم همراه با تاریِ دید یا دیدِ دوتایی که می‌تواند نشانهٔ افزایشِ فشارِ داخلِ جمجمه باشد — فوراً به پزشک مراجعه کنید
  • زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید و غیرمعمول که می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد — فوراً به پزشک مراجعه کنید
  • تب همراه با راشِ پوستی، تورمِ غدد یا دردِ مفاصل که پس از هفته‌ها مصرف پدید آید — به پزشک اطلاع دهید
  • اسهالِ شدید، آبکی یا خونی که ادامه‌دار باشد — به پزشک اطلاع دهید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مینوسایکلین می‌تواند با آنتی‌اسیدهای حاویِ آلومینیوم یا منیزیم، مکمل‌های آهن، کلسیم و روی، و همچنین مصرفِ زیادِ لبنیات تداخل کند و جذبِ آن را کم کند؛ بهتر است فاصلهٔ چندساعته با این موارد رعایت شود. مصرفِ هم‌زمان با ایزوترتینوئین، از داروهای رایجِ آکنه، به‌دلیلِ افزایشِ خطرِ فشارِ داخلِ جمجمه توصیه نمی‌شود. این دارو ممکن است اثرِ داروهای ضدانعقادِ خوراکی مانندِ وارفارین را تقویت کند و در برخی افراد کارآییِ قرصِ ضدبارداریِ خوراکی را کمی کاهش دهد، بنابراین بهتر است در طولِ درمان از یک روشِ پیشگیریِ مکمل هم استفاده شود. الکل و برخی داروهای ضدتشنج نیز می‌توانند اثرگذاریِ آن را تغییر دهند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرفِ مینوسایکلین در بارداری، به‌ویژه در نیمهٔ دوم آن، توصیه نمی‌شود؛ زیرا تتراسایکلین‌ها از جفت عبور می‌کنند و می‌توانند رشدِ استخوان را در جنین کند کرده و رنگِ دندان‌های شیریِ او را برای همیشه تغییر دهند. این دارو در شیرِ مادر هم ترشح می‌شود، بنابراین مصرفِ آن در دورانِ شیردهی معمولاً توصیه نمی‌شود مگر آنکه پزشک پس از سنجشِ سود و خطر، آن را ضروری تشخیص دهد. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرفِ این دارو حتماً پزشک را در جریان بگذارید.

۱۰

نگهداری

مینوسایکلین را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. ظرفِ دارو را کاملاً بسته نگه دارید و آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا اضافه را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص50 mg
قرص100 mg
کپسول50 mg
کپسول100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ماینوسایکلین MINOCYCLINE
50 MILLIGRAM in 1 CAN · 10 in 1 BOX · 10 in 1 CAN
Apotex
کپسول
ماینوسایکلین 50 میلی گرم MINOCYCLINE 50MG
50 MILLIGRAM in 1 CAN
Apotex
کپسول
میندروکس MINDROX
50 TABLET in 2 BLISTER PACK in 1 BOX · 50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 50 CAPSULE in 1 BOTTLE in 1 BOX
آرین سلامت سینا
قرصکپسول
کالکتر CALLECTER
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی آنوشا
قرص
به آکنومین BEHACNOMIN
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 2 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی بهستان
قرص
آکنوسیکلین ACNOCYCLINE
28 CAPSULE in 2 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی مداوا
کپسولقرص
ماینوبیوتیک MINOBIOTIC
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی کوثر
کپسولقرص
مینوسیکلین MINOCYCLINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
صنعتی کیمیدارو
قرص
آکنوفاژ ACNOPHAGE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
کیمیا زیست پارسیان
قرص
زتاریکس کیمازی ZETARIX KIMAZI
40 CAPSULE in 4 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 CAPSULE in 1 BOTTLE in 1 BOX
کیهان دارو شیمی
کپسول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا مینوسایکلین باعثِ تیره‌شدنِ پوست می‌شود؟
بله، مصرفِ طولانی‌مدتِ مینوسایکلین، به‌ویژه در درمانِ آکنه، در برخی افراد می‌تواند رنگِ پوست، ناخن یا لثه را به‌آرامی تیره کند. این تغییرِ رنگ معمولاً پس از قطعِ دارو کم‌کم بهبود می‌یابد، اما اگر متوجهِ آن شدید بهتر است به پزشک اطلاع دهید.
۰۲چرا مینوسایکلین برای آکنه تجویز می‌شود؟
مینوسایکلین رشدِ باکتریِ مرتبط با آکنهٔ التهابی را کم می‌کند و به‌همین دلیل در دوره‌های چندهفته‌ای تا چندماهه برای آکنهٔ متوسط تا شدید تجویز می‌شود. اثرِ آن تدریجی است و بهبودِ محسوس ممکن است چند هفته زمان ببرد.
۰۳آیا مصرفِ مینوسایکلین با لبنیات مشکلی ایجاد می‌کند؟
مینوسایکلین نسبت به برخی تتراسایکلین‌های قدیمی‌تر کمتر تحتِ تأثیرِ لبنیات قرار می‌گیرد، اما مصرفِ هم‌زمانِ آن با مقدارِ زیادِ شیر یا لبنیات همچنان می‌تواند جذبش را کمی کاهش دهد. بهتر است طبقِ توصیهٔ داروساز فاصله‌ای معقول با وعده‌های سنگینِ لبنیاتی رعایت شود.
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه کنم؟
به‌محضِ یادآوری، همان نوبت را مصرف کنید مگر آنکه به زمانِ نوبتِ بعدی نزدیک باشید؛ در این صورت نوبتِ فراموش‌شده را حذف کنید و دو برابرِ مقدار را نخورید. برای برنامه‌ریزیِ دقیقِ مصرف با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
۰۵آیا مینوسایکلین بر اثرِ قرصِ ضدبارداری تأثیر می‌گذارد؟
در برخی افراد، مینوسایکلین می‌تواند کارآییِ قرصِ ضدبارداریِ خوراکی را اندکی کاهش دهد، هرچند این تداخل نسبت به تصورِ رایج نادرتر است. برای اطمینان، بهتر است در طولِ دورهٔ مصرفِ دارو از یک روشِ پیشگیریِ مکمل هم استفاده کنید و با پزشک مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۹ سازنده، در گروه J01AA08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.