ماسیتنتان
ماسیتنتان دارویی از دستهٔ مسدودکنندههای گیرندهٔ اندوتلین (Endothelin Receptor Antagonist) است که با گشاد نگهداشتنِ عروقِ ریه، فشارِ داخلِ آنها را کاهش میدهد.
این دارو برای درمانِ فشار خون شریان ریوی (Pulmonary Arterial Hypertension) در بزرگسالان تجویز میشود تا از پیشرفتِ بیماری جلوگیری و نیاز به بستریِ بیمار کمتر شود.
ماسیتنتان میتواند برای جنین بسیار آسیبزا باشد، بنابراین مصرفِ آن در بارداری کاملاً ممنوع است و زنان در سنِ باروری باید حتماً از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده کنند.
اگر باردار هستید یا قصدِ بارداری دارید، یا نشانههایی مانندِ ورمِ ناگهانی، زردیِ پوست و چشم یا تنگیِ نفسِ شدید را تجربه کردید، حتماً و در اسرعوقت با پزشکِ خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ماسیتنتان یک داروی خوراکی از گروهِ مسدودکنندههای گیرندهٔ اندوتلین است که در درمانِ فشار خون شریان ریوی به کار میرود. اندوتلین مادهای است که در بدن باعثِ تنگشدنِ عروقِ ریه و افزایشِ فشارِ داخلِ آنها میشود؛ ماسیتنتان با مسدود کردنِ اثرِ این ماده، عروقِ ریوی را بازتر نگه میدارد. هدفِ اصلیِ درمان، کند کردنِ روندِ پیشرفتِ بیماری، بهبودِ توانِ فعالیتِ روزمرهٔ بیمار و کاهشِ نیاز به بستریِ ناشیِ از وخیمترشدنِ بیماری است. این دارو بیماری را ریشهکن نمیکند، بلکه علائم و روندِ پیشرفتِ آن را تحتِ کنترل میگیرد، و به همین دلیل معمولاً مصرفِ آن طولانیمدت و بر اساسِ نظرِ پزشکِ متخصص است.
موارد مصرف
- کنترل و کاهشِ فشار خون در عروقِ ریه (فشار خون شریان ریوی)
- کند کردنِ روندِ پیشرفتِ بیماریِ فشار خون شریان ریوی
- کاهشِ نیازِ بیمار به بستریشدن بهدلیلِ وخیمترشدنِ این بیماری
- بهبودِ توانِ فعالیتِ بدنی و کیفیتِ زندگی در مبتلایان به فشار خون شریان ریوی
- کنترلِ فشار خون شریان ریوی مرتبط با برخی بیماریهای بافتِ همبند، طبقِ تشخیصِ پزشک
روش مصرف
ماسیتنتان بهصورتِ قرصِ خوراکی و معمولاً یکبار در روز، با یا بدونِ غذا مصرف میشود؛ بهتر است هر روز در ساعتِ مشخصی میل شود تا اثرِ دارو در بدن یکنواخت بماند. قرص را کامل و با کمکِ آب میل کنید. تعدادِ دقیقِ قرص، قدرتِ دارو و مدتِ درمان را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ نسخه تعیین میکند و نباید بدونِ مشورتِ او تغییر کند. حتی اگر احساسِ بهبودی کردید، درمان را خودسرانه قطع نکنید، زیرا این دارو برای کنترلِ طولانیمدتِ بیماری است و قطعِ ناگهانیِ آن میتواند به بازگشت یا وخیمترشدنِ علائم بینجامد. اگر نوبتی از دارو را فراموش کردید یا در ادامهٔ مصرف تردید دارید، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فشار خون شریان ریوی، از جمله نوع مرتبط با بیماریهای بافت همبند
هر روز تقریباً در ساعت ثابت و با یا بدون غذا مصرف شود؛ قرص را کامل با آب ببلعید. در بارداری ممنوع است.اطلاعات رسمی مصرف
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید، امکانِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ درمان حتماً به پزشک بگویید.
- اگر پیشتر به ماسیتنتان یا هر یک از اجزای آن حساسیت نشان دادهاید، این موضوع را اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماریِ کبدی یا نتایجِ غیرطبیعیِ آزمایشهای کبدی خود را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر کمخونی دارید یا سابقهٔ آن را دارید، به پزشک اطلاع دهید، زیرا این دارو ممکن است هموگلوبینِ خون را کاهش دهد.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک نشان دهید، بهویژه اگر داروی ضدقارچِ قوی (مانندِ کتوکونازول)، ریفامپین یا سیکلوسپورین مصرف میکنید.
- اگر برنامهای برای بارداری در آینده دارید یا دربارهٔ باروریِ مردانه نگرانی دارید، پیش از شروعِ درمان با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- التهاب یا احتقانِ بینی و گلو
- برونشیت یا سرماخوردگی
- ورمِ خفیفِ دستها یا پاها
- کمخونیِ خفیف
- سرگیجه
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید و غیرمعمول — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ کبدی است و باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.
- ورمِ ناگهانی و شدیدِ پاها یا افزایشِ سریعِ وزن همراه با تنگیِ نفس — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشکی است.
- رنگپریدگی، ضعفِ غیرعادی، تپشِ قلب یا سرگیجهٔ شدید — میتواند نشانهٔ کمخونیِ قابلِ توجه باشد؛ به پزشک اطلاع دهید تا آزمایشِ خون انجام شود.
- بدترشدنِ ناگهانیِ تنگیِ نفس، بهویژه در روزهای ابتداییِ درمان — باید فوراً به پزشک گزارش شود.
- ورمِ صورت، لب یا زبان همراه با دشواریِ تنفس یا بلع — نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ماسیتنتان در کبد متابولیزه میشود، بنابراین داروهایی که بر آنزیمهای کبدیِ مؤثر بر آن اثر بگذارند میتوانند غلظتِ این دارو را در خون تغییر دهند. برخی داروهای ضدقارچِ قوی (مانندِ کتوکونازول) میتوانند سطحِ خونیِ ماسیتنتان را بالا ببرند، در حالیکه ریفامپین (یک آنتیبیوتیکِ قوی) میتواند اثرِ آن را بهشدت کاهش دهد. سیکلوسپورین (دارویِ سرکوبِ سیستمِ ایمنی) نیز از داروهایی است که با ماسیتنتان تداخل دارد. این دارو گاهی همراه با سایر داروهای گشادکنندهٔ عروقِ ریوی نیز تجویز میشود، اما هرگونه ترکیبِ دارویی باید فقط با نظرِ پزشک انجام شود. فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ ناخواسته پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ماسیتنتان در دورانِ بارداری کاملاً ممنوع است، زیرا در مطالعاتِ حیوانی نشان داده شده که میتواند باعثِ ناهنجاریِ جدیِ جنین شود. به همین دلیل، زنانی که امکانِ بارداری دارند باید پیش از شروعِ درمان یک آزمایشِ بارداریِ منفی داشته باشند و در تمامِ طولِ درمان و تا یک ماه پس از قطعِ دارو نیز از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده کنند. اگر در حینِ مصرفِ این دارو باردار شدید، فوراً به پزشک اطلاع دهید. اطلاعاتِ کافی دربارهٔ ترشحِ ماسیتنتان در شیرِ مادر در دست نیست، بنابراین تصمیم دربارهٔ شیردهی در دورانِ مصرفِ این دارو باید حتماً با نظرِ پزشک گرفته شود.
نگهداری
قرصِ ماسیتنتان را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. دارو را در بستهبندیِ اصلیِ خود و دور از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای دارو را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 10 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ماسیتنتان بیماریِ فشار خون شریان ریوی را کاملاً درمان میکند؟
۰۲چرا در طولِ مصرفِ ماسیتنتان باید مرتب آزمایشِ خون بدهم؟
۰۳اگر یک نوبت از قرصِ ماسیتنتان را فراموش کنم چه باید کرد؟
۰۴آیا زنان در سنِ باروری میتوانند ماسیتنتان مصرف کنند؟
۰۵آیا مصرفِ همزمانِ ماسیتنتان با سایر داروهای فشار خون ریوی مشکلی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۵ سازنده، در گروه C02KX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.