لورلاتینیب
لورلاتینیب یک داروی هدفمند ضدسرطان از گروه مهارکنندههای تیروزینکیناز است که فعالیت پروتئین آلک را در سلولهای سرطانی مهار میکند و به کنترل رشد تومور کمک میکند.
بیشتر برای درمان سرطان ریهٔ سلول غیرکوچکِ پیشرفته یا منتشرِ آلکمثبت استفاده میشود؛ انتخاب آن به نتیجهٔ آزمایش تومور و درمانهای قبلی بستگی دارد.
این دارو میتواند تغییرات جدی در فکر، حافظه، خلقوخو و رفتار، افزایش چربی خون، اختلال ریتم قلب و التهاب ریه ایجاد کند. تنگی نفس، غش، تغییرات شدید رفتاری یا زردی پوست را جدی بگیرید.
پیش از شروع درمان، بیماریهای قلبی، کبدی یا کلیوی، سابقهٔ تشنج یا مشکلات روانی و فهرست کامل داروها و مکملهایتان را اطلاع دهید. در صورت بروز تنگی نفس شدید، غش، تشنج، افکار آسیب به خود یا واکنش حساسیتی شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لورلاتینیب یک داروی خوراکیِ هدفمند ضدسرطان از گروه مهارکنندههای تیروزینکیناز است. این دارو پروتئین غیرطبیعی آلک را که در بعضی سرطانها باعث رشد و تکثیر کنترلنشدهٔ سلولها میشود، مهار میکند. لورلاتینیب به مغز نیز نفوذ میکند و میتواند در کنترل سرطان ریهٔ سلول غیرکوچکِ پیشرفته یا منتشرِ آلکمثبت نقش داشته باشد. مناسببودن درمان بر اساس آزمایش مولکولی تومور و نظر متخصص سرطان تعیین میشود.
موارد مصرف
- درمان سرطان ریهٔ سلول غیرکوچکِ پیشرفته یا منتشرِ آلکمثبت در بزرگسالانی که پیشتر مهارکنندهٔ آلک دریافت نکردهاند
- درمان سرطان ریهٔ آلکمثبت پس از پیشرفت بیماری با برخی مهارکنندههای قبلی آلک، طبق نظر متخصص
- کنترل درگیری مغز ناشی از سرطان ریهٔ آلکمثبت، در صورت تشخیص و برنامهریزی متخصص
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه و در زمان منظمی که تیم درمان تعیین کرده است مصرف کنید؛ میتوان آن را همراه غذا یا بدون غذا خورد. قرص را کامل با آب ببلعید و آن را نجوید، خرد نکنید یا نشکنید؛ قرص شکسته یا آسیبدیده را مصرف نکنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، در صورت نزدیکبودن زمان نوبت بعد آن را جبران نکنید و هرگز دو نوبت را همزمان نخورید. پس از استفراغ، نوبت اضافی مصرف نکنید و نوبت بعدی را طبق برنامه ادامه دهید. درمان را خودسرانه قطع یا مقدار آن را تغییر ندهید؛ اگر گیجی، خوابآلودگی یا اختلال تمرکز دارید، رانندگی و کارهای نیازمند هوشیاری را انجام ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- لورلاتینیب برای بزرگسالان است و ایمنی و اثربخشی آن در کودکان و نوجوانان ثابت نشده است؛ سالمندان نیز ممکن است به پایش دقیقتری نیاز داشته باشند.
- اگر به لورلاتینیب یا هر یک از اجزای قرص حساسیت داشتهاید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- سابقهٔ ضربان قلب کند یا نامنظم، بیماری قلبی، طولانیبودن فاصلهٔ قلبی، تپش قلب، سرگیجه یا غش را مطرح کنید؛ ممکن است پیش و هنگام درمان نوار قلب لازم باشد.
- وجود بیماری کبدی یا کلیوی را به پزشک بگویید، زیرا شدت این بیماریها میتواند بر برنامهٔ درمان و پایش اثر بگذارد.
- اگر کلسترول یا تریگلیسرید بالا، فشار خون بالا، دیابت، سابقهٔ التهاب پانکراس یا بالا بودن آنزیمهای پانکراس دارید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ تشنج، افسردگی، اضطراب، توهم، افکار آسیب به خود، اختلال حافظه یا تغییرات رفتاری و نیز بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را بگویید. فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی را نیز ارائه کنید.
عوارض احتمالی
- افزایش کلسترول و تریگلیسرید خون، که اغلب در آزمایش مشخص میشود و ممکن است علامتی نداشته باشد
- ورم دستها، پاها یا دیگر قسمتهای بدن
- گزگز، بیحسی، سوزش یا درد عصبی در دستها و پاها
- تاری دید، دوبینی، دیدن جرقههای نوری یا دیگر اختلالات بینایی
- افزایش وزن
- اسهال یا یبوست، خستگی، سردرد، درد مفصل یا عضله و بثورات پوستی
- تغییر شدید در حافظه، فکر، گفتار، خواب، خلقوخو یا رفتار، گیجی، توهم، تشنج یا افکار آسیب به خود: فوراً با تیم درمان تماس بگیرید؛ در تشنج، بیهوشی یا خطر آسیب به خود یا دیگران، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضربان قلب بسیار کند، تند یا نامنظم، سرگیجه، غش، تنگی نفس یا سردرد شدید همراه با تاری دید: فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ در غش، درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سرفه، تب، درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس جدید یا روبهبدترشدن: میتواند نشانهٔ التهاب جدی ریه باشد و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.
- خستگی غیرمعمول، زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، کاهش اشتها، خارش، کبودی آسان یا درد قسمت راست بالای شکم: احتمال آسیب کبدی مطرح است؛ فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- درد شدید شکم یا پشت، بهویژه همراه با تهوع و استفراغ: ممکن است نشانهٔ التهاب پانکراس باشد و باید سریع بررسی شود.
- تورم صورت، لب یا زبان، دشواری تنفس، خسخس سینه یا بثورات گسترده و تاولدار: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لورلاتینیب با داروهایی که آنزیمهای کبدی را فعال یا مهار میکنند تداخل مهم دارد. ریفامپین و برخی داروهای ضدتشنج یا فرآوردههای گیاهی مانند علف چای میتوانند مقدار دارو را کم کنند؛ ریفامپین همراه آن میتواند خطر آسیب شدید کبدی را افزایش دهد. برخی داروهای ضدقارچ، از جمله فلوکونازول، ممکن است مقدار لورلاتینیب را بالا ببرند. لورلاتینیب نیز میتواند اثر برخی داروهای قلبی، داروهای پیوند، بعضی داروهای ضدانعقاد، مسکنهای قوی و روشهای هورمونی پیشگیری از بارداری را تغییر دهد. گریپفروت و آب گریپفروت را مصرف نکنید. تداخل مستقیم مشخصی با الکل شناخته نشده است، اما الکل میتواند سرگیجه، اختلال تمرکز، خواب یا تغییرات خلقی را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لورلاتینیب میتواند به جنین آسیب برساند و دربارهٔ مصرف آن در بارداری اطلاعات انسانی کافی وجود ندارد. اگر باردار هستید، احتمال بارداری میدهید یا قصد بارداری دارید، پیش از شروع یا هنگام درمان فوراً به متخصص اطلاع دهید؛ زنان دارای امکان بارداری باید از روش غیرهورمونی مؤثر در طول درمان و مدتی پس از آخرین نوبت استفاده کنند، و مردان نیز در صورت داشتن شریک بارداریپذیر باید دورهٔ پیشگیری پس از درمان را رعایت کنند. این دارو ممکن است اثر روشهای هورمونی پیشگیری را کم کند و باروری مردان را موقتاً کاهش دهد. شیردهی در طول درمان و تا ۷ روز پس از آخرین نوبت توصیه نمیشود.
نگهداری
قرص را در بستهٔ اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید؛ حمام محل مناسبی برای نگهداری نیست. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا و سالمبودن بسته را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لورلاتینیب برای هر نوع سرطان ریه مناسب است؟
۰۲آیا میتوانم لورلاتینیب را همراه غذا مصرف کنم؟
۰۳اگر یک نوبت را فراموش کردم یا بعد از مصرف استفراغ کردم چه کنم؟
۰۴چرا هنگام مصرف لورلاتینیب آزمایش چربی خون و نوار قلب انجام میشود؟
۰۵آیا لورلاتینیب میتواند روی مغز یا خلقوخو اثر بگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه L01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.