لوونورژسترل
لوونورژسترل نوعی هورمونِ زنانهٔ مصنوعی از خانوادهٔ پروژستینهاست که بهصورتِ قرصِ تکدوز، برای پیشگیریِ اورژانسی از بارداری پس از رابطهٔ محافظتنشده یا شکستِ روشِ ضدبارداری، به کار میرود.
کاربردِ اصلیِ آن جلوگیری از بارداریِ ناخواسته در موقعیتهایِ اورژانسی است؛ مانندِ فراموشکردنِ قرصِ ضدبارداری، پارگیِ کاندوم یا رابطهٔ بدونِ روشِ پیشگیری.
این دارو هرچه زودتر پس از رابطه مصرف شود، اثربخشیِ بیشتری دارد و بههیچوجه جایگزینِ روشِ ضدبارداریِ منظم نیست.
اگر دردِ شدیدِ شکم دارید، پریودتان بیش از یک هفته به تأخیر افتاده، یا احتمال میدهید از پیش باردار بودهاید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوونورژسترل یک پروژستینِ مصنوعی از خانوادهٔ هورمونهای زنانه است که در قالبِ قرصِ تکدوز، برای پیشگیریِ اورژانسی از بارداری پس از رابطهٔ جنسیِ محافظتنشده به کار میرود. این دارو عمدتاً با بهتأخیرانداختنِ تخمکگذاری یا جلوگیری از آن مانعِ بارداری میشود؛ هرچه زودتر پس از رابطه مصرف شود، اثربخشیِ آن بیشتر است. لوونورژسترلِ اورژانسی روی بارداریِ ازپیششکلگرفته اثری ندارد و باعثِ سقط نمیشود. هدفِ اصلیِ آن فراهمکردنِ یک فرصتِ دومِ ایمن پس از رابطهٔ محافظتنشده یا شکستِ روشِ ضدبارداری است، نه جایگزینیِ روشهایِ پیشگیریِ منظم.
موارد مصرف
- پیشگیریِ اورژانسی از بارداری پس از رابطهٔ جنسیِ محافظتنشده
- پیشگیری از بارداری پس از فراموشکردنِ یک یا چند نوبت از قرصِ ضدبارداریِ روزانه
- پیشگیری از بارداری پس از پارگی یا لغزشِ کاندوم در حینِ رابطه
- پیشگیری از بارداری در صورتِ جابهجاشدن یا خروجِ زودهنگامِ سایرِ روشهایِ مانع، مانندِ دیافراگم
روش مصرف
این دارو باید هرچه سریعتر پس از رابطهٔ محافظتنشده و طبقِ توصیهٔ داروساز یا پزشک مصرف شود؛ هرچه فاصلهٔ مصرف تا رابطه کوتاهتر باشد، اثربخشیِ آن بیشتر است. قرص را میتوان با یا بدونِ غذا میل کرد و مصرفِ آن به زمانِ خاصی از چرخهٔ قاعدگی محدود نیست. اگر تا ۲ تا ۳ ساعت پس از خوردنِ قرص استفراغ رخ دهد، ممکن است دارو بهطورِ کامل جذب نشده باشد؛ در این صورت حتماً با داروساز یا پزشک تماس بگیرید تا دربارهٔ نیازِ احتمالی به دوزِ دیگر راهنماییتان کنند. این دارو یک روشِ اورژانسی و پشتیبان است، نه جایگزینِ روشِ ضدبارداریِ منظم؛ استفادهٔ مکرر از آن در یک چرخهٔ قاعدگی توصیه نمیشود و برایِ انتخابِ یک روشِ ضدبارداریِ پایدار بهتر است از پزشک راهنمایی بگیرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری اورژانسی از بارداری پس از رابطهٔ جنسیِ محافظتنشده
با غذا یا بدون غذا مصرف میشود؛ در صورت استفراغ تا ۳ ساعت پس از مصرف، همان دوز باید تکرار شود. برای رابطهٔ بعدی محافظت ایجاد نمیکند.
پیشگیری از بارداری پس از فراموشکردنِ یک یا چند نوبت از قرصِ ضدبارداریِ روزانه
قرص روزانه را طبق دستور ادامه دهید و تا شروع قاعدگی بعدی از کاندوم استفاده کنید؛ در صورت استفراغ تا ۳ ساعت، تکرار دوز لازم است.
پیشگیری از بارداری پس از پارگی یا لغزشِ کاندوم در حینِ رابطه
با غذا یا بدون غذا مصرف میشود؛ از عفونتهای آمیزشی پیشگیری نمیکند و برای رابطهٔ بدون محافظتِ بعدی کافی نیست.
پیشگیری از بارداری پس از جابهجاشدن یا خروجِ زودهنگامِ روشهای مانع، مانندِ دیافراگم
در صورت استفراغ تا ۳ ساعت، تکرار دوز لازم است؛ اگر قاعدگی بیش از ۷ روز بهتأخیر افتاد، آزمایش بارداری انجام دهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به لوونورژسترل یا هریک از اجزایِ این دارو حساسیت دارید، پیش از مصرف به داروساز یا پزشک اطلاع دهید.
- اگر احتمال میدهید از پیش باردار هستید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید؛ زیرا این دارو روی بارداریِ شکلگرفته اثری ندارد.
- اگر سابقهٔ بارداریِ خارج از رحم یا بیماریِ لولههایِ رحمی دارید، حتماً پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید.
- اگر بیماریِ شدیدِ کبدی دارید، پیش از مصرف پزشک را در جریان بگذارید؛ زیرا ممکن است اثربخشیِ دارو کاهش یابد.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به داروساز یا پزشک بگویید؛ بهویژه اگر داروی ضدِتشنج یا دارویِ مؤثر بر کبد مصرف میکنید.
- اگر شیر میدهید، بهترین زمانِ مصرف را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع
- سردرد
- دردِ خفیفِ شکم یا لگن
- خستگی
- حساسیت یا دردِ پستان
- تغییر در زمانِ شروعِ پریودِ بعدی، زودتر یا دیرتر از حدِ معمول
- دردِ شدید و پایدارِ شکم، بهویژه در یک طرفِ پایینِ شکم؛ میتواند نشانهٔ بارداریِ خارج از رحم باشد و نیازمندِ مراجعهٔ فوری به پزشک است.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ کهیر، تورمِ صورت یا گلو، یا تنگیِ نفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزیِ واژینالیِ شدید یا طولانی که با نوارهایِ بهداشتیِ معمول کنترل نمیشود؛ باید به پزشک اطلاع داده شود.
- تأخیرِ پریود بیش از یک هفته از موعدِ موردِ انتظار؛ در این حالت باید آزمایشِ بارداری انجام شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروها میتوانند اثربخشیِ لوونورژسترل را کاهش دهند؛ ازجمله برخی داروهایِ ضدِتشنج (مانندِ کاربامازپین، فنیتوئین و فنوباربیتال)، ریفامپین (داروی ضدِسل)، برخی داروهایِ خاصِ ضدویروسی، و گیاهِ داروییِ علفِچای که برایِ بهبودِ خلق مصرف میشود. مصرفِ همزمانِ هریک از این داروها یا مکملها ممکن است روشِ جایگزینی برایِ پیشگیریِ اورژانسی لازم کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهایِ احتمالی بررسی و روشِ مناسب انتخاب شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لوونورژسترلِ اورژانسی برایِ پیشگیری از بارداری است، نه برایِ مصرف در بارداریِ ازپیششکلگرفته؛ اگر باردار هستید یا احتمالِ بارداری میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. اگر با وجودِ مصرفِ این دارو بارداری رخ دهد، شواهدِ موجود نشاندهندهٔ افزایشِ خطر برایِ جنین نیست، اما بهتر است پزشک را در جریان بگذارید. دربارهٔ شیردهی، مقدارِ اندکی از این هورمون ممکن است وارد شیرِ مادر شود؛ بیشترِ منابعِ پزشکی مصرفِ آن را در دورانِ شیردهی بیخطر میدانند، اما برایِ اطمینان، زمانبندیِ مصرف را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
نگهداری
این قرص را در دمایِ اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمایِ مستقیم نگهداری کنید. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ روی بستهبندی را بررسی کنید. دارویِ تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱این قرص تا چند ساعت پس از رابطه اثر دارد؟
۰۲آیا این دارو باعثِ سقطِ جنین میشود؟
۰۳بعد از مصرفِ این قرص، پریودم چه زمانی میآید؟
۰۴آیا میتوان بهجایِ روشِ ضدبارداریِ معمول، از این دارو استفاده کرد؟
۰۵اگر بعد از مصرفِ قرص استفراغ کردم، چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه G03AC03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.