لووفلوکساسین
لووفلوکساسین آنتیبیوتیکی از گروه فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) است که با از بین بردن باکتریهای بیماریزا، عفونت را درمان میکند.
بیشترین کاربرد آن درمان عفونتهای تنفسی مانند ذاتالریه و سینوزیت باکتریایی، عفونتهای دستگاه ادراری، و برخی عفونتهای پوست و پروستات است.
این دارو در موارد نادر میتواند به تاندونها (بهویژه تاندون آشیل)، اعصاب محیطی یا ریتم قلب آسیب برساند؛ خطر این عوارض در سالمندان و مصرفکنندگان کورتیکواستروئید بیشتر است.
در صورت درد یا تورم ناگهانی تاندون، بیحسی یا ضعف غیرعادی اندامها، تپش قلب نامنظم، درد شدید و ناگهانی قفسهٔ سینه یا شکم، یا هرگونه واکنش آلرژیک شدید، بلافاصله به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لووفلوکساسین (Levofloxacin) یک آنتیبیوتیک وسیعالطیف از گروه فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) و ایزومر فعال داروی افلوکساسین (Ofloxacin) است. این دارو با مهار دو آنزیم باکتریایی به نامهای ژیراز (DNA Gyrase) و توپوایزومراز نوع چهار (Topoisomerase IV) از تکثیر و ترمیم مادهٔ ژنتیکی باکتری جلوگیری میکند و در نهایت باعث از بین رفتن آن میشود. به همین دلیل لووفلوکساسین یک آنتیبیوتیکِ باکتریکش با پوششی گسترده روی باکتریهای گرممثبت و گرممنفی، از جمله برخی عاملهای شایع عفونتهای تنفسی، بهشمار میرود و از این نظر گاهی «کینولون تنفسی» نامیده میشود. این دارو در ایران با نامهای تجاری مانند تاوانیک نیز عرضه میشود و به دو شکل قرص خوراکی و تزریقی در دسترس است. انتخاب شکل دارو، قدرت آن و طول دورهٔ درمان کاملاً به تشخیص پزشک و نوع عفونت بستگی دارد.
موارد مصرف
- درمان ذاتالریهٔ اکتسابی از جامعه (پنومونی)
- تشدید حاد برونشیت مزمن
- سینوزیت باکتریایی حاد
- عفونتهای دستگاه ادراری، از جمله پیلونفریت حاد
- عفونتهای پوست و بافت نرم
- پروستاتیت باکتریایی مزمن
روش مصرف
قرص لووفلوکساسین را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما بهتر است آن را با یک لیوان پر آب بنوشید و در طول روز نیز آب کافی بنوشید. این دارو را همزمان با آنتیاسیدها، شیر یا مکملهای معدنی مانند آهن، روی، کلسیم و منیزیم مصرف نکنید، چون جذب آن را کم میکنند؛ در صورت نیاز به این موارد، طبق راهنمایی داروساز فاصلهٔ زمانی مناسب را رعایت کنید. دورهٔ درمان را طبق نسخهٔ پزشک تا انتها کامل کنید، حتی اگر پیش از پایان دوره احساس بهبودی کردید، چون قطع زودهنگام میتواند به بازگشت عفونت یا مقاومشدن باکتری منجر شود. فرم تزریقی این دارو معمولاً در بیمارستان و با نظارت مستقیم کادر درمان تجویز و تزریق میشود. بهتر است در طول دورهٔ درمان از قرارگرفتن طولانی در آفتاب یا نور فرابنفش (UV) پرهیز کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ذاتالریهٔ اکتسابی از جامعه
قرص با یا بدون غذا مصرف میشود؛ تزریق وریدی باید بهصورت انفوزیون آهسته انجام شود.
تشدید حاد برونشیت مزمن
بهعلت خطر عوارض جدی فلوروکینولونها، معمولاً فقط در صورت مناسب نبودن گزینههای درمانی دیگر استفاده میشود.
سینوزیت باکتریایی حاد
بهعلت خطر عوارض جدی فلوروکینولونها، معمولاً فقط در صورت مناسب نبودن گزینههای درمانی دیگر استفاده میشود.
عفونت ادراری بدون عارضه
بهعلت خطر عوارض جدی فلوروکینولونها، معمولاً فقط در صورت مناسب نبودن گزینههای درمانی دیگر استفاده میشود.
عفونت ادراری پیچیده
انتخاب رژیم ۵ یا ۱۰ روزه به شدت عفونت و شرایط بیمار بستگی دارد.
پیلونفریت حاد
در صورت استفراغ، بیحالی شدید، تب پایدار یا درد پهلو، ارزیابی پزشکی فوری لازم است.
عفونت پوست و بافت نرم بدون عارضه
مدت درمان بر اساس پاسخ بالینی و شدت عفونت تعیین میشود.
عفونت پوست و بافت نرم پیچیده
مدت درمان بر اساس شدت عفونت و پاسخ بالینی تعیین میشود.
پروستاتیت باکتریایی مزمن
دورهٔ درمان باید کامل شود؛ قرص را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت شناختهشده به لووفلوکساسین یا سایر آنتیبیوتیکهای خانوادهٔ کینولون
- سابقهٔ مشکلات تاندون یا مفصل، بهویژه در سالمندی یا مصرف همزمان کورتیکواستروئید
- سابقهٔ تشنج، صرع، میاستنی گراویس (Myasthenia Gravis) یا سایر بیماریهای عصبی-عضلانی
- بیماری قلبیعروقی، بهویژه اختلال ریتم قلب، طولانیشدن فاصلهٔ QT یا آنوریسم آئورت، یا مصرف داروهای مؤثر بر ریتم قلب
- دیابت (بهویژه در صورت مصرف انسولین یا قرص کاهندهٔ قند خون) یا نارسایی کلیه
- بارداری، شیردهی یا سنِ زیر ۱۸ سال، مگر با تجویز و نظارت دقیق پزشک متخصص در موارد خاص
عوارض احتمالی
- تهوع یا دلدرد خفیف
- اسهال خفیف
- سردرد
- سرگیجه یا بیخوابی
- افزایش حساسیت پوست به نور آفتاب
- درد، تورم یا ناتوانی ناگهانی در تاندون، بهویژه پشت پاشنهٔ پا (تاندون آشیل)؛ در این صورت فعالیت بدنی را فوراً متوقف و به پزشک مراجعه کنید.
- بیحسی، سوزنسوزنشدن، سوزش یا ضعف غیرعادی در دستها و پاها که میتواند نشانهٔ آسیب عصبی باشد؛ در صورت بروز، بلافاصله به پزشک اطلاع دهید.
- سردرگمی، لرزش، تشنج، توهم یا تغییرات روانی غیرمعمول مانند اضطراب یا افسردگی شدید؛ نیاز به مراجعهٔ فوری پزشکی دارد.
- تپش قلب نامنظم، غش یا سرگیجهٔ شدید که میتواند نشانهٔ اختلال ریتم قلب باشد؛ بهویژه در افراد دارای بیماری قلبی، سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- درد ناگهانی و شدید در قفسهٔ سینه، پشت یا شکم که میتواند نشانهٔ مشکل جدی عروقی (آئورت) باشد، بهویژه در سالمندان؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو، تنگی نفس یا کهیر گسترده؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لووفلوکساسین با چند گروه دارویی و غذایی تداخل مهم دارد. آنتیاسیدها، مکملهای حاوی کلسیم، منیزیم، آهن یا روی، سوکرالفات، و لبنیات یا آبمیوههای غنیشده با کلسیم جذب این دارو را کم میکنند و بهتر است با فاصلهٔ زمانی مناسب از آنها مصرف شود. مصرف همزمان با وارفارین میتواند اثر ضدانعقادی آن و خطر خونریزی را افزایش دهد، و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) خطر تحریک سیستم عصبی و تشنج را بیشتر میکنند. کورتیکواستروئیدها خطر آسیب تاندون را افزایش میدهند، بهویژه در سالمندان، و مصرف همزمان با داروهای ضدآریتمی یا سایر داروهایی که فاصلهٔ QT قلب را طولانی میکنند، خطر اختلال ریتم قلب را بالا میبرد. این دارو همچنین میتواند بر اثر داروهای کاهندهٔ قند خون خوراکی یا انسولین تأثیر بگذارد و به نوسان قند خون منجر شود. مصرف الکل نیز ممکن است سرگیجه یا گیجی ناشی از دارو را تشدید کند. فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهیای را که مصرف میکنید، حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لووفلوکساسین در دوران بارداری معمولاً توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک بر اساس ضرورت بالینی و نبودِ جایگزین مناسب آن را تجویز کند؛ نگرانی اصلی، اثر احتمالی این گروه دارویی بر رشد غضروف و مفاصل جنین است که در مطالعات حیوانی دیده شده است. این دارو در شیر مادر نیز ترشح میشود و مصرف آن در دوران شیردهی معمولاً توصیه نمیشود. تصمیم نهایی در هر دو حالت باید با پزشک و بر اساس ضرورت درمانی شما گرفته شود.
نگهداری
لووفلوکساسین را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستور دیگری قید شده باشد. آن را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید. فرم تزریقی این دارو معمولاً در بیمارستان و طبق شرایط نگهداریِ ویژهٔ خودش نگهداری میشود. داروی تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنمایی داروخانه دفع کنید، نه در سطل زبالهٔ خانگی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 500 mg |
| قرص | 750 mg |
| قرص | 250 mg |
| تزریقی غلیظ | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۷ برند از ۳۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱تفاوت لووفلوکساسین با سیپروفلوکساسین چیست؟
۰۲آیا مصرف لووفلوکساسین همراه با لبنیات یا مکمل آهن مشکلی دارد؟
۰۳چرا در دوران مصرف این دارو باید مراقب نور آفتاب باشم؟
۰۴آیا لووفلوکساسین برای سرماخوردگی یا آنفولانزا هم مؤثر است؟
۰۵اگر با مصرف دارو حالم بهتر شد، میتوانم زودتر آن را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۷ برند از ۳۵ سازنده، در گروه J01MA12. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.