لانروتاید
لانروتاید یک داروی تزریقی و طولانیاثر از گروه مشابههای سوماتواستاتین است. این دارو ترشح هورمون رشد و برخی هورمونهای گوارشی را کاهش میدهد.
بیشتر برای کنترل آکرومگالی و درمان برخی تومورهای نورواندوکرین گوارشی ـ لوزالمعدهایِ غیرقابل جراحی یا گسترشیافته به کار میرود. برای کاهش علائم سندرم کارسینوئید نیز ممکن است تجویز شود.
لانروتاید میتواند قند خون، ضربان قلب، عملکرد تیروئید و کیسه صفرا را تغییر دهد. درد شدید شکم، زردی، ضربان بسیار کند یا علائم حساسیت شدید نیازمند رسیدگی فوری است.
اگر دیابت، بیماری قلبی یا ضربان قلب پایین، بیماری تیروئید، سنگ یا بیماری کیسه صفرا، بیماری کبد یا کلیه دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. فهرست همه داروها و مکملهایتان نیز باید بررسی شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لانروتاید دارویی تزریقی از گروه هورمونهای سیستمیک و مشابههای سوماتواستاتین است. این دارو با اثر بر گیرندههای سوماتواستاتین، ترشح هورمون رشد و برخی هورمونها و پیامرسانهای گوارشی را مهار میکند. در آکرومگالی به کنترل سطح هورمون رشد و نشانههای بیماری کمک میکند و در بعضی تومورهای نورواندوکرین، پیشرفت بیماری یا علائم ناشی از ترشح هورمون را کاهش میدهد. سوماتولین اتوژل نام تجاری شناختهشده این دارو در ایران است.
موارد مصرف
- کنترل درازمدت آکرومگالی در بزرگسالان، وقتی جراحی یا پرتودرمانی کافی نبوده یا امکانپذیر نیست
- درمان برخی تومورهای نورواندوکرین گوارشی ـ لوزالمعدهای در بزرگسالان، بهویژه بیماری غیرقابل جراحی، پیشرفته یا گسترشیافته
- کاهش علائم سندرم کارسینوئید مرتبط با برخی تومورهای نورواندوکرین
روش مصرف
لانروتاید معمولاً بهصورت تزریق عمیق زیرجلدی در بخش بیرونی بالای باسن یا بخش بیرونی بالای ران و در فواصل منظم انجام میشود؛ تزریق آن داخل عضله یا رگ نیست. این کار معمولاً توسط کادر درمان انجام میشود، اما در برخی بیماران پس از آموزش کامل و تأیید تیم درمان، خود فرد یا مراقب آموزشدیده میتواند آن را تزریق کند. زمانبندی و قدرت فرآورده را دقیقاً طبق نسخه رعایت کنید، نوبتها را عقب نیندازید و درمان را خودسرانه قطع نکنید. اگر نوبت تزریق فراموش شد، با مرکز درمانی تماس بگیرید و برای جبران، دو نوبت را نزدیک یا همزمان نکنید. در طول درمان ممکن است پایش هورمونها، قند خون، ضربان قلب، تیروئید و کیسه صفرا لازم باشد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آکرومگالی در بزرگسالان
حد معمول بیشینه ۱۲۰ میلیگرم هر ۴ هفته است؛ پایش منظم هورمون رشد و فاکتور رشد شبهانسولینی نوع ۱ برای تنظیم دوز و فاصلهٔ تزریق لازم است.
تومورهای نورواندوکرین گوارشی ـ لوزالمعدهای غیرقابل جراحی، پیشرفته یا گسترشیافته
برای تومورهای خوبتمایزیافته یا با تمایز متوسط؛ ادامهٔ درمان به پاسخ و تحمل بیمار بستگی دارد.
سندرم کارسینوئید مرتبط با تومورهای نورواندوکرین
برای کاهش اسهال و گرگرفتگی؛ اگر بیمار برای تومور نورواندوکرین همین دارو را دریافت میکند، دوز اضافی برای سندرم کارسینوئید تزریق نشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه حساسیت به لانروتاید، سوماتواستاتین یا داروهای مشابه را اطلاع دهید.
- اگر دیابت یا سابقه افتوخیز قند خون دارید، پیش از شروع درمان مطرح کنید؛ ممکن است پایش قند و تنظیم داروهای دیابت لازم شود.
- سابقه سنگ صفرا، دردهای صفراوی، بیماری کیسه صفرا یا بیماری لوزالمعده را بیان کنید.
- اگر ضربان قلب پایین، بیماری قلبی یا اختلال ریتم قلب دارید، پزشک را مطلع کنید.
- بیماری تیروئید، کبد یا کلیه و نیز مصرف دارو در کودک یا نوجوان باید پیش از درمان بررسی شود؛ ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان و نوجوانان بهخوبی مشخص نیست.
- وجود بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و همچنین مصرف هر دارو، مکمل یا فرآورده گیاهی را پیش از تزریق اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- اسهال یا شل شدن مدفوع
- درد، نفخ یا ناراحتی شکم
- تهوع و گاهی استفراغ
- سردرد یا سرگیجه
- درد، سفتی، قرمزی یا خارش محل تزریق
- سنگ صفرا یا تغییرات کیسه صفرا، که گاهی بدون علامت هستند
- تورم لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده یا غش: نشانه حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، بهویژه در قسمت بالای شکم، همراه با تب، استفراغ یا انتشار درد به پشت: میتواند نشانه مشکل صفراوی یا التهاب لوزالمعده باشد؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- زرد شدن پوست یا چشم، ادرار تیره یا درد شدید سمت راست بالای شکم: احتمال عارضه جدی کیسه صفرا یا کبد مطرح است؛ مراجعه سریع لازم است.
- تعریق، لرزش، ضعف شدید، گیجی یا گرسنگی غیرعادی، یا برعکس تشنگی شدید و ادرار زیاد: ممکن است نشانه افت یا افزایش قابلتوجه قند خون باشد؛ قند را طبق برنامه بررسی کنید و در صورت شدت علائم فوراً کمک پزشکی بگیرید.
- ضربان قلب بسیار کند یا نامنظم، غش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس جدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- مدفوع چرب و بدبو یا تغییررنگداده، اسهال مداوم، نفخ شدید یا کاهش وزن بیدلیل: میتواند نشانه اختلال هضم چربی باشد؛ در اولین فرصت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لانروتاید ممکن است اثر انسولین و داروهای پایینآورنده قند را تغییر دهد و همراهی آن با بعضی داروهای قلبی که ضربان را کند میکنند، مانند برخی بتابلوکرها، میتواند کندی ضربان را بیشتر کند. جذب خوراکی سیکلوسپورین ممکن است کاهش و جذب بروموکریپتین ممکن است افزایش یابد. چون دارو تزریقی است، غذا اثر مستقیمی بر جذب آن ندارد و تداخل مشخصی با الکل شناخته نشده است؛ بااینحال الکل میتواند کنترل قند خون یا ناراحتیهای گوارشی را دشوارتر کند. فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات درباره ایمنی لانروتاید در بارداری محدود است و بهعنوان احتیاط معمولاً در بارداری از آن پرهیز میشود، مگر اینکه متخصص مصرف آن را ضروری بداند. مشخص نیست دارو وارد شیر مادر میشود یا نه؛ بهدلیل احتمال خطر برای شیرخوار، شیردهی در طول درمان و مدتی پس از آخرین تزریق معمولاً توصیه نمیشود. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از نوبت بعدی درباره ادامه درمان تصمیمگیری کنید.
نگهداری
لانروتاید را در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد، داخل جعبه اصلی و دور از نور نگهداری کنید و هرگز آن را منجمد نکنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا، سالمبودن بسته و ظاهر فرآورده را بررسی کنید. شرایط ماندن خارج از یخچال به فرآورده بستگی دارد؛ در این مورد طبق دستور داروساز و بروشور داخل جعبه عمل کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 90 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱لانروتاید برای چه مدت باید تزریق شود؟
۰۲آیا تزریق لانروتاید دردناک است؟
۰۳آیا لانروتاید روی قند خون اثر میگذارد؟
۰۴آیا لانروتاید باعث سنگ صفرا میشود؟
۰۵اگر نوبت تزریق لانروتاید عقب افتاد چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه H01CB03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.