لابتالول
لابتالول دارویی از دستهٔ مسدودکنندههای آلفا و بتا است که با شلکردنِ رگهای خونی و کاستن از سرعتِ ضربانِ قلب، فشارخون را پایین میآورد.
این دارو عمدتاً برای کنترلِ روزانهٔ فشارخونِ بالا مصرف میشود و فرمِ تزریقیِ آن نیز در بیمارستان برای کاهشِ سریعِ فشارخونِ بسیار بالا و در فشارخونِ دورانِ بارداری به کار میرود.
قطعِ ناگهانیِ این دارو، بهویژه پس از مصرفِ طولانیمدت، میتواند خطرناک باشد و هرگونه تغییر در مصرف باید تنها با نظرِ پزشک انجام شود.
اگر ضربانِ قلب بسیار کند شد، احساسِ غش یا سرگیجهٔ شدید داشتید، یا تنگیِ نفس و تورمِ ناگهانی در پاها دیدید، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لابتالول دارویی است که همزمان گیرندههای آلفا-۱ و گیرندههای بتا (بتا-۱ و بتا-۲) را در دیوارهٔ رگها و در قلب مسدود میکند؛ به همین دلیل آن را «مسدودکنندهٔ ترکیبیِ آلفا و بتا (Combined Alpha and Beta Blocker)» مینامند. مسدودشدنِ گیرندههای آلفا باعثِ شلشدن و بازشدنِ رگهای خونی میشود و مسدودشدنِ گیرندههای بتا مانعِ سرعتگرفتنِ ضربانِ قلب میگردد؛ حاصلِ این دو اثر، پایینآمدنِ فشارخون است، بدونِ آن افزایشِ جبرانیِ ضربانِ قلبی که در برخی داروهای فشارخونِ دیگر دیده میشود. این دارو هم بهصورتِ قرصِ خوراکی برای کنترلِ روزانه و طولانیمدتِ فشارخون، و هم بهصورتِ تزریقی برای کاهشِ سریعِ فشارخون در شرایطِ بیمارستانی به کار میرود. یکی از جنبههای شناختهشدهٔ لابتالول، جایگاهِ آن در کنترلِ فشارخونِ دورانِ بارداری است.
موارد مصرف
- کنترلِ روزانه و طولانیمدتِ فشارخونِ بالا (پرفشاریِ خون)
- کاهشِ سریعِ فشارخون در موقعیتهای فشارخونیِ بسیار بالا و بحرانی (فرمِ تزریقی، در بیمارستان)
- کنترلِ فشارخون در دورانِ بارداری، ازجمله در پرهاکلامپسی (نوعی فشارخونِ خطرناکِ دورانِ بارداری)
- کاهشِ کنترلشدهٔ فشارخون در حینِ برخی اعمالِ جراحی، به تشخیصِ تیمِ درمان
روش مصرف
قرصِ لابتالول را طبقِ برنامهای که پزشک مشخص کرده، هر روز در ساعاتِ ثابت مصرف کنید تا اثرِ آن یکنواخت بماند؛ میتوان آن را با غذا یا بدونِ غذا خورد، اما اگر باعثِ ناراحتیِ معده شد، مصرفِ همراه با غذا معمولاً کمککننده است. قرص را کامل و با کمی آب میل کنید، مگر پزشک روشِ دیگری گفته باشد؛ اگر نوبتی را فراموش کردید، به توصیهٔ داروساز یا برگهٔ راهنمای داخلِ بستهٔ دارو عمل کنید، نه با دوبرابر کردنِ نوبتِ بعدی. حتی اگر با این دارو فشارخونتان کنترل شد و علامتی نداشتید، سرِخود مصرف را قطع نکنید؛ چون قطعِ ناگهانیِ لابتالول میتواند باعثِ بالارفتنِ ناگهانیِ فشارخون یا مشکلاتِ قلبی شود. فرمِ تزریقیِ این دارو تنها در بیمارستان و زیرِ نظرِ مستقیمِ کادرِ درمان تجویز و کنترل میشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرفشاری خون (کنترل روزانه و طولانیمدت)
قرص را همراه غذا و در ساعتهای ثابت مصرف کنید؛ درمان را ناگهانی قطع نکنید.
فشار خون بسیار بالا و بحران فشارخونی
بیمار هنگام تزریق در حالت خوابیده باشد و فشار خون و ضربان قلب پایش شود.
پرفشاری خون در بارداری، ازجمله پرهاکلامپسی
در نوع شدید، درمان وریدی فقط در بیمارستان و با پایش مادر و جنین انجام میشود.
کاهش کنترلشده فشار خون هنگام بیهوشی و برخی اعمال جراحی
فقط توسط تیم بیهوشی و با پایش مداوم فشار خون و ضربان قلب انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به لابتالول یا سایر مسدودکنندههای بتا
- سابقهٔ آسم یا بیماریهای انسدادیِ ریه، ضربانِ قلبِ بسیار کند، اختلالاتِ هدایتیِ قلب یا نارساییِ قلبیِ کنترلنشده
- بیماریِ کبدی، ازجمله سابقهٔ زردی یا اختلالِ عملکردِ کبد
- ابتلا به دیابت، چون این دارو میتواند برخی نشانههای افتِ قندِ خون مانندِ تپشِ قلب را پنهان کند
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفی، بهویژه سایر داروهای فشارخون یا قلب
عوارض احتمالی
- سرگیجه یا احساسِ سبکیِ سر، بهویژه هنگامِ بلندشدنِ ناگهانی
- خستگی یا کاهشِ سطحِ انرژی
- سردرد
- گرفتگیِ بینی
- حالتِ تهوعِ خفیف یا ناراحتیِ گوارشی
- گزگزِ خفیفِ پوستِ سر در آغازِ درمان که معمولاً گذراست
- ضربانِ قلبِ بسیار کند یا نامنظم، یا احساسِ غش و نزدیکبهغششدن — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای نارساییِ قلبی مانندِ تنگیِ نفسِ فزاینده، تورمِ پاها یا افزایشِ وزنِ ناگهانی — در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید.
- زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید و غیرِعادی که نشانِ آسیبِ کبدی باشد — به پزشک اطلاع دهید.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، تنگیِ نفسِ ناگهانی یا کهیرِ گسترده — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشدیدِ ناگهانی و شدیدِ تنگیِ نفس در افرادِ دارای زمینهٔ آسم — با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لابتالول ممکن است با سایر داروهای پایینآورندهٔ فشارخون یا ضربانِ قلب، مانندِ سایر مسدودکنندههای بتا یا برخی مسدودکنندههای کانالِ کلسیم مانندِ وراپامیل و دیلتیازم، اثرِ کاهشِ بیشازحدِ فشارخون یا کندشدنِ خطرناکِ ضربانِ قلب پیدا کند. اگر قرار است بیهوشیِ عمومی یا عملِ جراحی داشته باشید، حتماً مصرفِ این دارو را به تیمِ درمان اطلاع دهید. برخی داروهای مربوط به دیابت، برخی ضدِافسردگیها و داروهای ضدِدرد و ضدِالتهابِ غیراستروییدی نیز ممکن است با اثرِ این دارو تداخل داشته باشند، و الکل میتواند سرگیجه و افتِ فشارخون را تشدید کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لابتالول از داروهایی است که پزشکان اغلب برای کنترلِ فشارخون در دورانِ بارداری، ازجمله در مواردِ پرهاکلامپسی (فشارخونِ خطرناکِ دورانِ بارداری)، بهکار میبرند و تجربهٔ بالینیِ نسبتاً زیادی دربارهٔ مصرفِ آن در بارداری وجود دارد؛ بااینحال، تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در دورانِ بارداری همیشه با پزشکِ متخصصِ زنان یا پزشکِ درمانکننده است. مقدارِ کمی از این دارو ممکن است در شیرِ مادر ترشح شود؛ اگر شیر میدهید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید تا نوزاد از نظرِ ضربانِ قلب و علائمِ احتمالی زیرِنظر باشد.
نگهداری
قرصهای لابتالول را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ خورشید و گرمای زیاد نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود. این دارو، مانندِ همهٔ داروها، باید کاملاً دور از دسترسِ کودکان نگهداشته شود. پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگیِ معمولی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 5 mg / 1mL |
| قرص | 100 mg |
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۰ برند از ۲۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لابتالول مثلِ داروهای معمولِ فشارخون عمل میکند؟
۰۲چرا نباید مصرفِ لابتالول را ناگهان قطع کنم؟
۰۳آیا خستگی و کاهشِ انرژی با این دارو طبیعی است؟
۰۴آیا لابتالول روی توانِ ورزشکردن اثر میگذارد؟
۰۵آیا فرمِ تزریقیِ لابتالول را میشود در خانه استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۰ برند از ۲۲ سازنده، در گروه C07AG01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.