ایپراتروپیوم بروماید/سالبوتامول
این دارو ترکیبی از دو گشادکنندهٔ راههای هوایی است که با شلکردن عضلات نایژهها، عبور هوا را آسانتر میکند.
بیشتر برای کاهش تنگی نفس، خسخس و انقباض راههای هوایی در بیماری انسدادی مزمن ریه، بهویژه زمانی که به هر دو دارو نیاز است، تجویز میشود.
فقط برای استنشاق با دستگاه نبولایزر است و نباید خورده یا وارد چشم شود. اگر تنگی نفس پس از مصرف ناگهان بدتر شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در بیماری قلبی، فشارخون بالا، پرکاری تیروئید، دیابت، گلوکوم، بزرگی پروستات یا بیماری کلیه و کبد، پیش از مصرف اطلاع دهید. فهرست همهٔ داروها و مکملهایتان نیز باید بررسی شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
ایپراتروپیوم بروماید/سالبوتامول یک محلول استنشاقیِ گشادکنندهٔ راههای هوایی و در ردهٔ داروهای ضدانسدادی دستگاه تنفس است. ایپراتروپیوم اثر پیامهای عصبیِ منقبضکنندهٔ نایژهها را مهار میکند و سالبوتامول عضلات راههای هوایی را شل میکند؛ در نتیجه عبور هوا آسانتر میشود. کاربرد اصلی آن کاهش تنگی راههای هوایی در بیماری انسدادی مزمن ریه، زمانی است که به هر دو دارو نیاز باشد. این ترکیب ممکن است در ایران با نامهایی مانند کامبی ونت، دائولین، کامبی پراسال و ایپراونت دیده شود.
موارد مصرف
- درمان علامتیِ تنگی راههای هوایی مرتبط با بیماری انسدادی مزمن ریه
- کاهش خسخس، تنگی نفس و احساس فشار قفسهٔ سینه ناشی از انقباض راههای هوایی
- کمک به کنترل دورههای عودکنندهٔ تنگی راههای هوایی طبق برنامهٔ پزشک
روش مصرف
محلول را فقط برای استنشاق با دستگاه نبولایزر و دقیقاً طبق نسخه و دستور دستگاه استفاده کنید؛ خوردن یا تزریق آن ممنوع است. در حالت نشسته، دهانه یا ماسک را درست قرار دهید و نگذارید بخار با چشم تماس پیدا کند. دربارهٔ رقیقکردن، مخلوطکردن با داروی دیگر یا نگهداشتن محلول باقیمانده، فقط از بروشور همان فرآورده و دستور داروساز پیروی کنید. از نظر غذا محدودیت ویژهای ندارد، اما تعداد دفعات مصرف را خودسرانه افزایش ندهید؛ کاهش اثر معمول یا بدترشدن تنگی نفس نیازمند ارزیابی فوری است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به ایپراتروپیوم، سالبوتامول، آتروپین یا داروهای مشابه را بگویید.
- اگر بیماری قلبی، بیماری عروق قلب، ضربان نامنظم، فشارخون بالا یا سابقهٔ درد قفسهٔ سینه دارید، اطلاع دهید.
- در صورت گلوکوم، بزرگی پروستات، انسداد مسیر خروج ادرار یا سابقهٔ احتباس ادرار احتیاط لازم است؛ تماس محلول با چشم میتواند خطر چشمی ایجاد کند.
- پرکاری تیروئید، دیابت، تشنج، بیماری کلیه یا کبد را با پزشک در میان بگذارید.
- برای کودکان، بهویژه سنین پایین، مناسببودن دارو و دستگاه باید توسط پزشک تعیین شود؛ سالمندان نیز ممکن است به دلیل بیماریهای قلبی یا ادراری به پایش بیشتری نیاز داشته باشند.
- بارداری یا شیردهی و مصرف هر داروی تنفسی، قلبی، فشارخون، ادرارآور، داروی بیاختیاری ادرار یا مکمل را پیش از شروع مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- خشکی دهان یا گلو
- سرفه، تحریک گلو یا گرفتگی صدا
- سردرد یا سرگیجه
- لرزش خفیف یا بیقراری
- تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
- تهوع یا ناراحتی خفیف گوارشی
- تنگی نفس، خسخس یا گرفتگی قفسهٔ سینه که هنگام یا بلافاصله پس از استنشاق شروع یا بدتر شود: مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لبها، زبان یا صورت، کهیر، دشواری تنفس یا احساس خفگی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تپش قلب شدید یا نامنظم، غش یا سرگیجهٔ شدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد و قرمزی چشم، تاری دید یا دیدن هاله دور چراغها، بهویژه پس از تماس بخار با چشم: فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید.
- ناتوانی در ادرارکردن، ضعف شدید، گرفتگی عضلات یا بیحالی غیرعادی: مراجعهٔ سریع به پزشک لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با داروهای استنشاقی یا خوراکیِ مشابه، دیگر داروهای محرک راههای هوایی، یا داروهای دارای اثر آنتیکولینرژیک میتواند عوارض را بیشتر کند. داروهای مسدودکنندهٔ گیرندهٔ بتا، از جمله بعضی داروهای قلبی، ممکن است اثر سالبوتامول را کم کنند و در افراد مستعد تنگی راههای هوایی ایجاد کنند. ادرارآورها، برخی کورتونها و تئوفیلین میتوانند خطر کاهش پتاسیم یا بینظمی ضربان را افزایش دهند و بعضی داروهای ضدافسردگی قدیمی نیز ممکن است اثر قلبی سالبوتامول را تشدید کنند. تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است و تداخل اختصاصی مهمی با الکل مطرح نیست؛ فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات قطعی دربارهٔ ایمنی این ترکیب، بهویژه در ماههای نخست بارداری، محدود است؛ پزشک باید سود کنترل بیماری تنفسی را در برابر خطر احتمالی بسنجد. در شیردهی نیز ورود هر دو جزء به شیر و اثر آن بر شیرخوار کاملاً روشن نیست، بنابراین ادامهٔ درمان یا شیردهی باید با نظر پزشک تعیین شود.
نگهداری
محلول را طبق برچسب همان برند، معمولاً در دمای اتاق و زیر ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور مستقیم، گرما و یخزدگی نگه دارید. آن را در بستهبندی اصلی و دور از دسترس کودکان بگذارید، تاریخ انقضا را بررسی کنید و از محلول کدر، تغییررنگداده یا باقیماندهٔ ظرف بازشده استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) دُزسنج | 1 mg / 1mL |
| محلول | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۱ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم این محلول را برای آسم استفاده کنم؟
۰۲آیا میتوانم همزمان اسپری سالبوتامول هم استفاده کنم؟
۰۳چرا باید مراقب تماس محلول با چشم باشم؟
۰۴اگر بعد از مصرف دچار تپش قلب شدم، چه کار کنم؟
۰۵آیا این محلول برای کودکان مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۱ برند از ۱۰ سازنده، در گروه R03AL02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.