ایمونوگلوبولین ضد هپاتیت ب انسانی
ایمونوگلوبولین ضد هپاتیت ب انسانی، فرآوردهای تزریقی از پادتنهای آماده علیه ویروس هپاتیت ب است و برای ایجاد محافظت سریع اما موقتی بهکار میرود.
بیشتر پس از تماس با خون یا ترشحات آلوده، تماس جنسی پرخطر و برای نوزادِ مادرِ مبتلا به هپاتیت ب استفاده میشود. این دارو برای درمان عفونت موجود نیست.
تزریق باید هرچه سریعتر و فقط بهصورت عضلانی توسط کادر درمان انجام شود. در بسیاری از موارد، واکسن هپاتیت ب نیز لازم است و باید در محل جداگانه تزریق شود.
اگر به ایمونوگلوبولین یا فرآوردههای خونی حساسیت شدید داشتهاید، کمبود ایمونوگلوبولین آ، اختلال خونریزی، مصرف داروی رقیقکنندهٔ خون، همودیالیز یا بارداری دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. در صورت تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده، سرگیجه شدید یا غش فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایمونوگلوبولین ضد هپاتیت ب انسانی، که با نام تجاری ایمونو اچبیاس نیز شناخته میشود، یک فرآوردهٔ تزریقی از گروه ایمونوگلوبولینهای اختصاصی و داروهای ضدعفونت است. این فرآورده از پادتنهای انسانیِ آماده علیه ویروس هپاتیت ب تشکیل شده است؛ پادتنها به سطح ویروس متصل میشوند و احتمال استقرار عفونت را پس از تماس کم میکنند. اثر آن سریع اما موقتی است. برای درمان عفونت فعال هپاتیت ب یا جایگزینی واکسن هپاتیت ب بهکار نمیرود.
موارد مصرف
- پیشگیری پس از تماس شغلی یا تصادفی با خون یا ترشحات مشکوک به ویروس هپاتیت ب
- پیشگیری پس از تماس جنسی با فرد مبتلا یا تماس خانوادگی همراه با تماس با خون
- پیشگیری از انتقال هپاتیت ب از مادرِ مبتلا یا حامل ویروس به نوزاد پس از تولد
- پیشگیری در افراد همودیالیزی تا زمانی که واکسن هپاتیت ب اثر کافی پیدا کند
- پیشگیری مداوم در افرادی که پس از واکسیناسیون پاسخ ایمنی ندادهاند و همچنان در معرض خطرند
- پیشگیری از عود هپاتیت ب پس از پیوند کبد در نارسایی ناشی از این ویروس
روش مصرف
این فرآورده فقط بهصورت تزریق عضلانی و توسط کادر درمان استفاده میشود و نباید به داخل رگ تزریق شود. در پیشگیری پس از تماس، مراجعهٔ سریع اهمیت دارد؛ پزشک بر اساس نوع تماس، زمان آن، وضعیت واکسیناسیون و شرایط فرد دربارهٔ مقدار و برنامهٔ تزریق تصمیم میگیرد. واکسن هپاتیت ب، در صورت نیاز، میتواند همزمان داده شود، اما باید در سرنگ و محل جداگانه باشد. ویال پس از باز شدن یا آماده شدن باید بلافاصله مصرف شود و برنامهٔ تزریقهای بعدی را خودسرانه تغییر ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً پس از ایمونوگلوبولین انسانی یا فرآوردههای خونی واکنش حساسیتی شدید داشتهاید، یا کمبود ایمونوگلوبولین آ دارید، اطلاع دهید.
- اختلالات خونریزی، کاهش پلاکت، هموفیلی، کبودی آسان یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون را پیش از تزریق مطرح کنید.
- اگر همودیالیز میشوید، نارسایی شدید کلیه دارید یا پیوند کبد داشتهاید، پزشک را در جریان بگذارید.
- کارت واکسن هپاتیت ب، نتیجهٔ آزمایش پادتن یا سابقهٔ پاسخ ندادن به واکسن را در صورت وجود ارائه کنید.
- اگر آزمایش هپاتیت ب شما مثبت است یا علائمی مانند زردی، ادرار تیره و خستگی شدید دارید، بدانید که این فرآورده درمان عفونت فعال نیست و باید ارزیابی جداگانه انجام شود.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از تزریق اطلاع دهید؛ برای نوزادان و کودکان نیز سن و وزن دقیق باید به کادر درمان گفته شود.
عوارض احتمالی
- درد یا حساسیت در محل تزریق
- قرمزی، گرمی، تورم یا سفتی محل تزریق
- خارش یا دانههای پوستی در محل تزریق
- سردرد یا سرگیجه
- تهوع یا استفراغ
- تب، لرز، احساس ناخوشی یا درد مفصل
- تنگی نفس، خسخس، تورم لبها، صورت یا گلو، کهیر گسترده، سرگیجه شدید یا غش: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افت ناگهانی فشار خون، تپش قلب شدید یا بیحالی ناگهانی پس از تزریق: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید، تورم رو به افزایش، کبودی گسترده یا خونریزی مداوم در محل تزریق: همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید، بهویژه اگر داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف میکنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، بیاشتهایی شدید یا درد قسمت بالای شکم پس از تماس: اینها عارضهٔ معمول تزریق نیستند و میتوانند نشانهٔ هپاتیت باشند؛ سریع برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل غذایی شناختهشدهای برای این تزریق مطرح نیست و الکل نیز تداخل مستقیم شناختهشدهای با آن ندارد. داروهای رقیقکنندهٔ خون و اختلالات انعقادی میتوانند کبودی یا خونریزی محل تزریق را بیشتر کنند و این فرآورده نباید با داروی دیگری در یک سرنگ مخلوط شود. ایمونوگلوبولین ضد هپاتیت ب ممکن است اثر برخی واکسنهای زندهٔ تضعیفشده، مانند واکسن سرخک، سرخجه، اوریون و آبلهمرغان، را برای مدتی کاهش دهد؛ زمانبندی آن واکسنها باید با پزشک یا مرکز واکسیناسیون هماهنگ شود. پس از تزریق، برخی آزمایشهای مربوط به پادتنها نیز ممکن است موقتاً تغییر کنند. فهرست کامل داروها، واکسنها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای کارآزمایی کنترلشده دربارهٔ مصرف این فرآورده در بارداری محدود است، اما تجربهٔ بالینی با ایمونوگلوبولینها معمولاً اثر زیانباری بر بارداری، جنین یا نوزاد نشان نمیدهد؛ در صورت وجود خطر تماس، بارداری نباید باعث تأخیر در ارزیابی شود. ایمونوگلوبولینها به شیر منتقل میشوند و انتظار نمیرود برای شیرخوار مشکلساز باشند؛ ادامهٔ شیردهی و برنامهٔ پیشگیری نوزاد را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
ویال را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و داخل جعبه برای محافظت از نور نگهداری کنید؛ آن را منجمد نکنید و دور از دسترس کودکان بگذارید. پیش از تزریق تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید؛ محلول کدر یا دارای رسوب نباید مصرف شود. آمادهسازی و رساندن ویال به دمای مناسب برای تزریق باید توسط کادر درمان انجام شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱ایمونوگلوبولین ضد هپاتیت ب با واکسن هپاتیت ب چه تفاوتی دارد؟
۰۲پس از تماس با خون یا تماس جنسی با فرد مبتلا چه کار کنم؟
۰۳آیا این دارو هپاتیت ب را درمان میکند؟
۰۴اگر قبلاً واکسن هپاتیت ب زده باشم، باز هم به این دارو نیاز دارم؟
۰۵چرا محل تزریق ایمونوگلوبولین و واکسن هپاتیت ب باید جدا باشد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه J06BB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.