گایافنزین/کلرفنیرامین/پسودوافدرین
این شربت ترکیبی، خلطآور، ضدحساسیت و ضداحتقان بینی است و برای کاهش همزمان چند علامت سرماخوردگی یا حساسیت به کار میرود.
بیشتر برای سرفه همراه خلط، گرفتگی بینی، آبریزش بینی و عطسه استفاده میشود.
کلرفنیرامین میتواند خوابآلودگی ایجاد کند و پسودوافدرین ممکن است باعث تپش قلب یا افزایش فشارخون شود. تا مشخص شدن اثر دارو رانندگی نکنید و فرآوردههای مشابه سرماخوردگی را همزمان مصرف نکنید.
اگر فشارخون بالا، بیماری قلبی، پرکاری تیروئید، آبسیاه چشم، بزرگی پروستات یا بیماری کبد و کلیه دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. سرفه ماندگار، تب بالا، تنگی نفس یا وجود خون در خلط نیز به بررسی پزشکی نیاز دارد.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
گایافنزین/کلرفنیرامین/پسودوافدرین یک شربت ترکیبی برای تسکین موقت علائم دستگاه تنفس است. گایافنزین به رقیقتر شدن ترشحات و خروج آسانتر خلط کمک میکند. کلرفنیرامین اثر هیستامین را مهار کرده و آبریزش و عطسه را کاهش میدهد. پسودوافدرین با کم کردن تورم مخاط، گرفتگی بینی را بازتر میکند. این ترکیب علت عفونت یا حساسیت را درمان نمیکند و بیشتر برای دوره کوتاه علائم به کار میرود.
موارد مصرف
- سرفه همراه با خلط و ترشحات غلیظ
- گرفتگی بینی و احتقان سینوسها
- آبریزش بینی و عطسه
- تسکین موقت مجموعه علائم سرماخوردگی
- کاهش برخی علائم حساسیتهای بینی
روش مصرف
شربت را دقیقاً طبق نسخه، برچسب همان فرآورده یا دستور داروساز و با پیمانه دارویی مصرف کنید، نه با قاشق معمولی. این شربت معمولاً با یا بدون غذا قابل مصرف است، مگر اینکه روی بستهبندی یا نسخه دستور دیگری آمده باشد. نوشیدن آب کافی، در صورتی که محدودیت مایعات ندارید، میتواند به رقیق شدن ترشحات کمک کند. بهدلیل وجود کلرفنیرامین، خوابآلودگی و کاهش تمرکز ممکن است رخ دهد؛ تا زمانی که واکنش بدنتان را نمیدانید رانندگی و کارهای نیازمند هوشیاری انجام ندهید. مقدار و مدت مصرف را افزایش ندهید و در صورت فراموشی یک نوبت، نوبت بعدی را دو برابر نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سرفهٔ همراه با خلط و ترشحات غلیظ
مصرف مایعات کافی و پیمانهٔ مدرج مناسب است؛ در سرفهٔ مزمن، تنگی نفس، خلط زیاد یا خلط خونی، ارزیابی پزشکی لازم است.
گرفتگی بینی و احتقان سینوسها
در پرفشاری خون، بیماری قلبیعروقی، پرکاری تیروئید یا گلوکوم، پیش از مصرف نظر پزشک لازم است؛ با ضداحتقانهای دیگر همزمان نشود.
آبریزش بینی و عطسه
خوابآلودگی، خشکی دهان، بیقراری یا تپش قلب ممکن است رخ دهد؛ از رانندگی و مصرف الکل پرهیز شود.
تسکین موقت مجموعهٔ علائم سرماخوردگی
برای تسکین کوتاهمدت علائم است؛ با فرآوردههای دیگر سرماخوردگی، ضداحتقان یا آنتیهیستامین همزمان نشود.
کاهش برخی علائم حساسیتهای بینی
برای علائم بینیِ مکرر یا پایدار، ارزیابی علت و درمان مناسب لازم است؛ مصرف طولانیمدت خودسرانه نشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه حساسیت به گایافنزین، کلرفنیرامین، پسودوافدرین یا داروهای مشابه را بگویید.
- اگر فشارخون بالا، بیماری قلبی، تپش قلب، پرکاری تیروئید، دیابت، آبسیاه چشم یا بزرگی پروستات دارید، پیش از مصرف مطرح کنید.
- در صورت بیماری کبد یا کلیه، آسم، آمفیزم یا برونشیت مزمن، انتخاب این ترکیب باید با ارزیابی پزشک انجام شود.
- فهرست همه داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را ارائه کنید؛ بهویژه داروهای ضدافسردگی، آرامبخش، خوابآور، محرک و فرآوردههای سرماخوردگی.
- در بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
- برای کودکان از فرآورده بزرگسالان استفاده نکنید؛ سالمندان نیز ممکن است به خوابآلودگی، گیجی و مشکل ادرار کردن حساستر باشند.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی، کاهش تمرکز یا سرگیجه
- خشکی دهان، بینی یا گلو
- تهوع، استفراغ یا ناراحتی معده
- سردرد
- بیقراری، عصبی بودن یا بیخوابی
- تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده یا احساس غش: مصرف را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسه سینه یا نشانههای افزایش شدید فشارخون: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- گیجی شدید، توهم، بیقراری غیرقابلکنترل یا تشنج: مراقبت فوری پزشکی بگیرید.
- ناتوانی در ادرار کردن، درد شدید چشم یا تغییر ناگهانی دید: سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- سرفه خونی، تنگی نفس، تب بالا یا بدتر شدن و ماندگار شدن سرفه: فوراً برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این شربت را با فرآوردههای چندعلامتی سرماخوردگی یا داروهای ضداحتقان و ضدحساسیت دیگر همزمان مصرف نکنید، چون ممکن است ترکیبات تکراری دریافت کنید. اگر داروی مهارکننده مونوآمیناکسیداز مصرف میکنید یا در دو هفته گذشته آن را قطع کردهاید، بدون تأیید پزشک مصرف نکنید. داروهای آرامبخش، خوابآور، مسکنهای مخدر و الکل خوابآلودگی را بیشتر میکنند؛ برخی داروهای فشارخون و محرکها نیز ممکن است عوارض پسودوافدرین را افزایش دهند. نوشیدنیهای پرکافئین میتوانند بیقراری، تپش قلب یا بیخوابی را تشدید کنند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
درباره مصرف همزمان این سه ماده در بارداری داده کافی وجود ندارد. پسودوافدرین، بهویژه در سهماهه اول بارداری، معمولاً بدون نظر پزشک توصیه نمیشود و مناسب بودن گایافنزین و کلرفنیرامین نیز باید با توجه به شرایط مادر و فرآورده بررسی شود. در شیردهی، پسودوافدرین ممکن است تولید شیر را کاهش دهد و کلرفنیرامین میتواند شیرخوار را خوابآلود یا بیقرار کند؛ مصرف این ترکیب فقط با هماهنگی پزشک انجام شود.
نگهداری
شربت را در بطری اصلی، در دمای معمول اتاق، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم و دور از دسترس کودکان نگه دارید؛ مگر اینکه روی بستهبندی شرایط دیگری نوشته شده باشد. درِ بطری را پس از هر بار مصرف محکم ببندید و فرآورده تاریخگذشته یا دارای تغییر واضح در رنگ، بو یا ظاهر را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شربت | 100 mg / 2 mg / 30 mg / 5mL |
| شربت | 100 mg / 30 mg / 10 mg / 5 mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۳ برند از ۲۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این شربت برای هر نوع سرفه مناسب است؟
۰۲آیا این دارو خوابآور است؟
۰۳اگر فشارخون بالا داشته باشم، میتوانم آن را مصرف کنم؟
۰۴آیا میتوانم همراه آن شربت یا قرص سرماخوردگی دیگری مصرف کنم؟
۰۵چرا با مصرف این شربت دهانم خشک یا ادرار کردنم سخت شده است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۳ برند از ۲۰ سازنده، در گروه R05CA10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.