بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

گالیوم ۵ میلی‌کوری

Gallium 5 mCi
رده ATC V09شکل تزریقیبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

گالیوم ۵ میلی‌کوری یک رادیوداروی تشخیصی تزریقی از نوع سیترات گالیوم-۶۷ است. این ماده برای تصویربرداری از برخی تومورها و کانون‌های التهاب یا عفونت به کار می‌رود و درمان‌کننده نیست.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کمک به بررسی برخی لنفوم‌ها، سرطان‌های ریه و کانون‌های التهاب یا عفونت، از جمله تب با علت نامشخص، استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این فرآورده فقط در بخش پزشکی هسته‌ای و به‌صورت وریدی توسط فرد آموزش‌دیده تزریق می‌شود. دستورهای مرکز دربارهٔ نوشیدن مایعات، دفع ادرار و محدود کردن تماس نزدیک با کودکان خردسال و زنان باردار را رعایت کنید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از تزریق، احتمال بارداری، شیردهی، بیماری کلیه یا کبد، حساسیت، مصرف آهن یا شیمی‌درمانی و تصویربرداری اخیر با مادهٔ حاجب را مطرح کنید. تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده یا غش پس از تزریق نیازمند مراجعهٔ فوری است.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

گالیوم ۵ میلی‌کوری یک رادیوداروی تشخیصی تزریقی از گروه فرآورده‌های رادیواکتیو برای تصویربرداری است و برای درمان به کار نمی‌رود. گالیوم-۶۷ پس از تزریق وریدی، به‌دلیل رفتاری شبیه آهن و اتصال به برخی پروتئین‌های حامل آهن، ممکن است در بعضی بافت‌های توموری و کانون‌های التهاب یا عفونت تجمع پیدا کند. دوربین پزشکی هسته‌ای تابش آن را ثبت می‌کند و تصاویر در زمان تعیین‌شده گرفته می‌شوند. جذب گالیوم اختصاصی نیست؛ بنابراین نتیجهٔ مثبت یا منفی باید همراه با علائم، آزمایش‌ها و سایر تصویربرداری‌ها تفسیر شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کمک به تشخیص و تعیین گسترهٔ بیماری هوچکین و برخی لنفوم‌ها
  • کمک به ارزیابی پاسخ برخی لنفوم‌ها به درمان و پیگیری احتمال عود
  • بررسی برخی سرطان‌های اولیهٔ ریه و گسترش آن‌ها در قفسهٔ سینه
  • یافتن یا ارزیابی برخی کانون‌های التهاب و عفونت، از جمله در تب با علت نامشخص
  • کمک به بررسی برخی بیماری‌های التهابی ریه مانند سارکوئیدوز
۰۴

روش مصرف

این فرآورده خوراکی نیست و فقط به‌صورت یک تزریق وریدی در مرکز پزشکی هسته‌ای، با مقدار فعالیتی که پزشک تعیین می‌کند، داده می‌شود. معمولاً تصویربرداری از چند ساعت بعد تا یک تا چند روز پس از تزریق انجام می‌شود و گاهی بیش از یک نوبت تصویر لازم است؛ زمان‌بندی را مرکز مشخص می‌کند. اگر محدودیت پزشکی برای نوشیدن ندارید، پیش از کار و در ساعات بعد طبق دستور مرکز مایعات کافی بنوشید و مرتب ادرار کنید. ممکن است برای کاهش تجمع در روده و بهتر شدن تفسیر تصاویر، ملین یا تنقیه توصیه شود؛ خودسرانه انجام ندهید، به‌ویژه اگر دیابت یا بیماری روده دارید. چون فرآورده خوراکی نیست، همراهی با غذا مطرح نیست؛ هر دستور مربوط به ناشتا بودن یا آماده‌سازی روده مقدم است. پس از تزریق نیز معمولاً تا سه روز تماس نزدیک و طولانی با کودکان خردسال و زنان باردار را طبق دستور مرکز محدود کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

لنفوم هوچکین و برخی لنفوم‌های بدخیم

بزرگسالان۷۴ تا ۱۸۵ مگابکرل (۲ تا ۵ میلی‌کوری) گالیوم-۶۷ سیترات، به‌صورت تزریق وریدی و یک‌بار؛ تصویربرداری توموری معمولاً در روز دوم یا سوم پس از تزریق انجام می‌شود.
کودکانتجربهٔ مصرف در کودکان محدود است؛ فقط در صورت بدخیمیِ اثبات‌شده و ضرورت تشخیصی، فعالیت بر پایهٔ وزن و پروتکل مرکز پزشکی هسته‌ای تعیین می‌شود.

تزریق فقط در مرکز پزشکی هسته‌ای انجام شود؛ پاک‌سازی روده با ملین و/یا تنقیه، طبق دستور مرکز، ممکن است تا پایان تصویربرداری توصیه شود.

ارزیابی پاسخ لنفوم به درمان و پیگیری احتمال عود

بزرگسالان۷۴ تا ۱۸۵ مگابکرل (۲ تا ۵ میلی‌کوری) به‌صورت تزریق وریدی، یک‌بار برای هر نوبت مطالعه؛ تصویربرداری معمولاً در روز دوم یا سوم انجام می‌شود.
کودکاندر کودکان مبتلا به بدخیمیِ اثبات‌شده، فعالیت بر پایهٔ وزن و پروتکل مرکز پزشکی هسته‌ای تعیین می‌شود.

ارزیابی پاسخ یا عود باید با مقایسهٔ تصاویر قبلی و سایر یافته‌های بالینی و تصویربرداری انجام شود.

بررسی برخی سرطان‌های اولیهٔ ریه و گسترش آن‌ها در قفسهٔ سینه

بزرگسالان۷۴ تا ۱۸۵ مگابکرل (۲ تا ۵ میلی‌کوری) به‌صورت تزریق وریدی، یک‌بار؛ تصویربرداری معمولاً از ۲۴ تا ۹۲ ساعت پس از تزریق، طبق پروتکل، انجام می‌شود.
کودکاندر کودکان فقط در صورت سرطانِ اثبات‌شده و ضرورت تشخیصی، فعالیت بر پایهٔ وزن و پروتکل مرکز پزشکی هسته‌ای تعیین می‌شود.

یافته‌ها باید همراه با سایر روش‌های تصویربرداری و ارزیابی تخصصی تفسیر شوند.

یافتن یا ارزیابی کانون‌های التهاب و عفونت، از جمله تب با علت نامشخص

بزرگسالان۷۴ تا ۱۸۵ مگابکرل (۲ تا ۵ میلی‌کوری) به‌صورت تزریق وریدی، یک‌بار؛ تصویربرداری ممکن است از حدود ۴ ساعت پس از تزریق آغاز و طبق پروتکل ادامه یابد.

جذب گالیوم اختصاصی نیست؛ نتیجه به‌تنهایی عفونت یا علت تب را ثابت یا رد نمی‌کند و باید با بررسی‌های تکمیلی تفسیر شود.

بررسی سارکوئیدوز و برخی بیماری‌های التهابی ریه

بزرگسالان۷۴ تا ۱۸۵ مگابکرل (۲ تا ۵ میلی‌کوری) به‌صورت تزریق وریدی، یک‌بار؛ تصویربرداری زودهنگام و گاهی تأخیری طبق پروتکل مرکز انجام می‌شود.

نتیجه باید همراه با یافته‌های بالینی و سایر بررسی‌ها تفسیر شود؛ این روش اختصاصی نیست.

تنظیم دوز: این اطلاعات نسخه یا دستور تجویز نیست؛ گالیوم-۶۷ سیترات فقط برای تصویربرداری تشخیصی است. فعالیت نهایی را متخصص پزشکی هسته‌ای بر پایهٔ هدف مطالعه، وزن و شرایط بیمار، نوع دستگاه و پروتکل مرکز تعیین می‌کند و فعالیت باید پیش از تزریق اندازه‌گیری شود. معمولاً برای هر نوبت مطالعه یک تزریق وریدی کافی است. در کودکان استفاده باید فقط در صورت ضرورت و نبود روش جایگزین مناسب انجام شود. در سالمندان انتخاب فعالیت باید محتاطانه و معمولاً از پایین بازه باشد. نارسایی کلیه یا کبد، داروهای هم‌زمان، بارداری و شیردهی باید پیش از تزریق به متخصص اطلاع داده شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر باردارید، احتمال بارداری دارید، قاعدگی‌تان به‌تأخیر افتاده یا برای بارداری اقدام می‌کنید، پیش از تزریق اطلاع دهید؛ در صورت امکان، روش تصویربرداری بدون پرتو بررسی می‌شود.
  • شیردهی را حتماً مطرح کنید؛ گالیوم-۶۷ می‌تواند مدت قابل‌توجهی در شیر باقی بماند و ممکن است توقف شیردهی لازم شود.
  • سابقهٔ حساسیت به گالیوم، سیترات، مواد نگهدارنده یا هر داروی تزریقی را بگویید.
  • بیماری کلیه یا کبد، کاهش ادرار، کم‌آبی، دیابت، یبوست شدید یا بیماری روده را اعلام کنید؛ این موارد می‌توانند دفع ماده یا آماده‌سازی روده را تغییر دهند.
  • فهرست همهٔ داروها و مکمل‌ها، به‌ویژه فرآورده‌های آهن، داروهای شیمی‌درمانی، کورتون‌ها و داروهای سرکوب‌کنندهٔ ایمنی را همراه داشته باشید.
  • هر تصویربرداری اخیر با مادهٔ حاجب و هر داروی روان‌پزشکی یا هورمونی را هم گزارش کنید. در کودکان و نوجوانان، یا سالمندان مبتلا به بیماری کلیه، ضرورت بررسی باید با دقت بیشتری سنجیده شود.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • این فرآورده عارضهٔ شایع شناخته‌شده‌ای ندارد؛ احساس گرما یا گرگرفتگی گذرا ممکن است به‌طور نادر رخ دهد.
  • خارش، قرمزی پوست یا کهیر خفیف، معمولاً نادر و گذرا.
  • تهوع خفیف یا سبکی سر، به‌صورت گزارش‌های نادر.
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تنگی نفس، خس‌خس، تورم لب، زبان یا گلو، یا احساس بسته‌شدن گلو: احتمال واکنش حساسیتی شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • کهیر گسترده، قرمزی منتشر، ضعف شدید، سرگیجهٔ شدید یا غش پس از تزریق: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • اگر به‌اشتباه در بارداری تزریق شد، مقدار بیشتری از فرآورده دریافت شد، یا دفع ادرار به‌طور واضح کم شد: همان روز با مرکز پزشکی هسته‌ای تماس بگیرید تا میزان مواجهه و دفع ارزیابی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تداخل‌های این فرآورده بیشتر بر توزیع گالیوم در بدن و دقت تصویر اثر می‌گذارند، نه بر اثر درمانی. فرآورده‌های آهن، برخی داروهای شیمی‌درمانی، کورتون‌ها و داروهای سرکوب‌کنندهٔ ایمنی، مواد حاجب تصویربرداری، متوکلوپرامید، برخی داروهای روان‌پزشکی و بعضی داروهای هورمونی می‌توانند جذب یا توزیع گالیوم را تغییر دهند و باعث نتیجهٔ گمراه‌کننده شوند؛ این موارد همیشه به معنی قطع خودسرانهٔ دارو نیست. محدودیت غذایی یا پرهیز از الکل معمولاً موضوع اصلی این فرآورده نیست، اما دستور مرکز دربارهٔ خوردن، نوشیدن و آماده‌سازی روده مقدم است. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

به‌دلیل پرتو یون‌ساز، این فرآورده در بارداری معمولاً نباید استفاده شود و فقط در ضرورت تشخیصی روشن و پس از سنجش سود و زیان مطرح است. اگر احتمال بارداری یا تأخیر قاعدگی دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید؛ در صورت تزریق ناخواسته، سریع مرکز پزشکی هسته‌ای را باخبر کنید. گالیوم-۶۷ وارد شیر مادر می‌شود و شیردهی معمولاً باید برای چند هفته متوقف شود؛ شیر دوشیده‌شده در این مدت به نوزاد داده نشود و زمان شروع دوباره را مرکز تعیین کند. پس از تزریق، تماس نزدیک و طولانی با کودکان خردسال و زنان باردار را طبق دستور مرکز محدود کنید.

۱۰

نگهداری

این ویال رادیواکتیو برای نگهداری در منزل نیست و باید در مرکز مجاز، با حفاظ مناسب و دور از دسترس کودکان و افراد غیرمسئول نگهداری شود. دمای معمول نگهداری، دمای کنترل‌شدهٔ اتاق حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد است؛ دستور روی برچسب فرآورده مقدم است. تاریخ انقضا و زمان کالیبراسیون باید پیش از مصرف بررسی شود و باقی‌مانده یا ویال مصرف‌شده طبق مقررات مواد پرتوزا دفع شود.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
گالیوم-68-فاپ-2286 GA-68-FAP-2286
1 PACKAGE in 1 PACKAGE
پارس ایزوتوپ
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا گالیوم ۵ میلی‌کوری برای درمان سرطان یا عفونت است؟
خیر. این فرآورده فقط برای تصویربرداری تشخیصی است و خودش سرطان یا عفونت را درمان نمی‌کند. نتیجهٔ آن به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست و ممکن است به بررسی‌های دیگری نیاز باشد.
۰۲آیا تجمع گالیوم یعنی حتماً سرطان وجود دارد؟
نه. گالیوم می‌تواند در برخی تومورها و همچنین در کانون‌های التهاب یا عفونت تجمع پیدا کند؛ بنابراین اختصاصی نیست. پزشک باید تصویر را در کنار علائم، آزمایش‌ها و گاهی نمونه‌برداری تفسیر کند.
۰۳چرا تصویربرداری چند ساعت یا چند روز بعد انجام می‌شود؟
گالیوم-۶۷ برای رسیدن به بعضی بافت‌ها و پاک‌شدن نسبی از بافت‌های دیگر به زمان نیاز دارد. ممکن است تصویر از چند ساعت بعد تا حدود سه روز پس از تزریق گرفته شود و زمان دقیق به هدف بررسی بستگی دارد.
۰۴بعد از تزریق، برای خانواده‌ام خطری دارد؟
به‌دلیل باقی‌ماندن موقت رادیواکتیویته، برای احتیاط طبق دستور مرکز معمولاً تا سه روز تماس نزدیک و طولانی با کودکان خردسال و زنان باردار را محدود کنید. نوشیدن مایعات در صورت نداشتن محدودیت و ادرارکردن منظم نیز به دفع ماده کمک می‌کند.
۰۵در بارداری یا شیردهی می‌توانم گالیوم دریافت کنم؟
احتمال بارداری، تأخیر قاعدگی و شیردهی را پیش از تزریق حتماً اعلام کنید. به‌دلیل پرتو، بررسی در بارداری معمولاً انجام نمی‌شود و گالیوم-۶۷ ممکن است قطع شیردهی برای چند هفته را لازم کند؛ زمان دقیق را مرکز پزشکی هسته‌ای تعیین می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.