فاویپیراویر
فاویپیراویر یک داروی ضدویروسیِ خوراکی است که با جلوگیری از تکثیرِ ویروسِ آنفلوانزا و برخی ویروسهای مشابه در بدن اثر میکند.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ آنفلوانزا و همچنین درمانِ کووید-۱۹ خفیف تا متوسط در قالبِ پروتکلهای درمانیِ مصوب است.
مهمترین نکتهٔ ایمنیِ این دارو، ممنوعیتِ کاملِ مصرف در بارداری و لزومِ پیشگیریِ مطمئن از بارداری در طولِ درمان و مدتی پس از آن است.
اگر باردار هستید یا احتمالِ بارداری میدهید، سابقهٔ بیماریِ کبدی یا نقرس دارید، یا داروی دیگری مصرف میکنید، پیش از شروعِ درمان حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فاویپیراویر داروی ضدویروسی است که برای مقابله با ویروسِ آنفلوانزا و برخی دیگر از ویروسهای مشابه ساخته شده است. این دارو با دخالت در آنزیمی که ویروس برای تکثیرِ مادهٔ ژنتیکیِ خود به آن نیاز دارد، از تکثیر و گسترشِ ویروس در بدن جلوگیری میکند. در ایران، فاویپیراویر بهویژه در دورانِ همهگیریِ کووید-۱۹ در کنارِ داروهای دیگر در برخی پروتکلهای درمانی به کار گرفته شد. با این حال، مصرفِ آن همیشه باید با تجویزِ پزشک و طبقِ تشخیصِ او باشد و جایگزینِ واکسیناسیون یا رعایتِ توصیههای بهداشتی نیست.
موارد مصرف
- درمانِ آنفلوانزا، بهویژه در سویههای خاص یا مقاومِ دارویی، طبقِ تشخیصِ پزشک
- درمانِ کووید-۱۹ خفیف تا متوسط در بزرگسالان، در چارچوبِ پروتکلهای درمانیِ مصوبِ کشور
- کاهشِ شدت و کوتاهکردنِ دورهٔ برخی عفونتهای ویروسیِ تنفسی، به تشخیص و صلاحدیدِ پزشک
روش مصرف
فاویپیراویر را دقیقاً طبقِ برنامه و مدتی که پزشک مشخص کرده مصرف کنید؛ در بسیاری از پروتکلها، درمان با یک دوزِ آغازینِ بالاتر شروع و سپس با دوزهای نگهدارندهٔ کمتر ادامه مییابد که تعیینِ دقیقِ آنها فقط بر عهدهٔ پزشکِ معالج است. قرصها را میتوان با یا بدونِ غذا میل کرد، اما اگر معدهٔ حساسی دارید، مصرفِ همراه با غذا میتواند ناراحتیِ گوارشی را کم کند. حتی اگر پس از چند روز احساسِ بهبود کردید، دورهٔ درمان را زودتر از موعد قطع نکنید، زیرا قطعِ ناقص میتواند اثربخشیِ درمان را کم کند. اگر نوبتی از دارو فراموش شد، بهمحضِ بهیادآوردن آن را مصرف کنید، مگر اینکه به نوبتِ بعدی نزدیک باشد که در این صورت همان نوبتِ فراموششده را نادیده بگیرید. از آنجا که این دارو با خطرِ بارداری ناسازگار است، افرادِ در سنِ باروری باید در طولِ درمان و مدتی پس از آن از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده کنند؛ جزئیاتِ کاملِ نحوهٔ مصرف را از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آنفلوانزای جدید یا بازپدید، بهویژه در صورت بیاثر یا ناکافی بودن اثر داروهای دیگر
دورهٔ درمان ۵ روز است و باید هرچه زودتر پس از شروع علائم آغاز شود؛ در بارداری یا احتمال بارداری ممنوع است.
کووید-۱۹ خفیف تا متوسط در بزرگسالان
فقط در چارچوب پروتکل درمانی مصوب مصرف شود؛ در بارداری یا احتمال بارداری ممنوع است.
پیش از مصرف بدانید
- بارداری، شیردهی یا هرگونه احتمالِ بارداری در حالِ حاضر
- سابقهٔ نقرس یا بالا بودنِ سطحِ اسیدِ اوریکِ خون
- بیماریِ کبدی یا سابقهٔ اختلال در آزمایشهای عملکردِ کبد
- حساسیتِ شناختهشده به فاویپیراویر یا داروهای مشابه
- مصرفِ همزمانِ سایرِ داروها، مکملها یا گیاهانِ دارویی
- نبودِ روشِ پیشگیریِ مطمئن از بارداری، در صورتی که در سنِ باروری هستید
عوارض احتمالی
- بالا رفتنِ سطحِ اسیدِ اوریکِ خون (معمولاً بدونِ علامت و موقت)
- اسهال یا ناراحتیِ گوارشی
- تهوع
- بالا رفتنِ گذرایِ آنزیمهای کبدی
- کاهشِ گذرایِ تعدادِ نوتروفیلها (نوعی گلبولِ سفید)
- نشانههای آسیبِ کبدی مانند زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، تیرهشدنِ رنگِ ادرار، یا خستگی و ضعفِ شدید و غیرمعمول — فوراً به پزشک مراجعه کنید
- واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید
- ضربانِ قلبِ نامنظم، تپشِ شدید یا غشِ ناگهانی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- علائمِ حملهٔ نقرس مانند دردِ ناگهانی، قرمزی و تورمِ شدیدِ یک مفصل — موضوع را با پزشکِ خود در میان بگذارید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فاویپیراویر میتواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد؛ برای نمونه، مصرفِ همزمان با پیرازینامید ممکن است سطحِ اسیدِ اوریکِ خون را بیشتر بالا ببرد و مصرفِ همزمان با رپاگلینید (دارویِ کاهندهٔ قندِ خون) میتواند خطرِ افتِ قندِ خون را افزایش دهد. تداخل با برخی داروهای دیگر مانندِ تئوفیلین نیز گزارش شده است. مصرفِ الکل در دورانِ درمان توصیه نمیشود، زیرا میتواند فشار بر کبد را بیشتر کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیِ خود را حتماً به پزشک و داروسازِ خود بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
فاویپیراویر در مطالعاتِ حیوانی اثراتِ زیانبار بر جنین نشان داده است و به همین دلیل مصرفِ آن در بارداری یا در مواردی که احتمالِ بارداری وجود دارد، بهطورِ کامل ممنوع است. افرادی که در سنِ باروری هستند باید پیش از شروعِ درمان، در طولِ آن و برایِ مدتی مشخص پس از پایانِ درمان، طبقِ نظرِ پزشک، از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن از بارداری استفاده کنند. اطلاعاتِ کافی دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر در دست نیست، بنابراین مصرفِ آن در دورانِ شیردهی معمولاً توصیه نمیشود مگر با تشخیصِ صریحِ پزشک. هرگونه تصمیم دربارهٔ مصرفِ فاویپیراویر در بارداری یا شیردهی باید فقط با نظرِ مستقیمِ پزشکِ متخصص گرفته شود.
نگهداری
قرصهای فاویپیراویر را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود. این دارو را کاملاً دورِ از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فاویپیراویر همان «قرصِ کرونا»ی معروف است؟
۰۲چرا بعد از مصرفِ این دارو، اسیدِ اوریکِ خون بالا میرود؟
۰۳اگر یک نوبتِ فاویپیراویر را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۴آیا مصرفِ فاویپیراویر برایِ کسی که قصدِ بارداری دارد خطرناک است؟
۰۵آیا میتوان فاویپیراویر را بدونِ نسخهٔ پزشک از داروخانه تهیه کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۸ سازنده، در گروه J05AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.