استرادیول والرات
استرادیول والرات شکل داروییِ استرادیول، هورمون اصلی گروه استروژن، است و پس از جذب به استرادیول فعال تبدیل میشود. این دارو بهصورت قرص یا تزریق برای جبران کمبود استروژن به کار میرود.
بیشتر برای کاهش گرگرفتگی و دیگر علائم یائسگی و درمان کمبود استروژن ناشی از کاهش عملکرد تخمدان تجویز میشود. برخی فرآوردههای خوراکی یا تزریقی، در شرایط مشخص دیگری هم با نظر متخصص به کار میروند.
اگر رحم دارید، مصرف طولانیمدت استروژنِ تنها میتواند پوشش رحم را بیشازحد تحریک کند و خطر سرطان آندومتر را بالا ببرد؛ ممکن است پزشک پروژستین هم تجویز کند. درد یا تورم یکطرفهٔ پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا نشانههای سکته نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
پیش از شروع، سابقهٔ لختهٔ خون، سکته یا حملهٔ قلبی، سرطان پستان یا رحم، خونریزی واژینالِ نامشخص، بیماری کبدی یا میگرن را مطرح کنید. بارداری، شیردهی، جراحی پیشرو و هر دارو یا مکمل نیز باید از ابتدا گفته شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
استرادیول والرات یک استروژن از گروه هورمونهای جنسی است که پس از تجزیه در بدن، استرادیول فعال آزاد میکند. این ماده با فعالکردن گیرندههای استروژن، به جبران کمبود هورمون و کاهش علائمی مانند گرگرفتگی کمک میکند. قرص و فرآوردهٔ تزریقی از نظر جذب، مقدار و فاصلهٔ مصرف متفاوتاند و جایگزینی خودسرانهٔ آنها ایمن نیست.
موارد مصرف
- کاهش گرگرفتگی و تعریقهای متوسط تا شدیدِ مرتبط با یائسگی
- کاهش خشکی، سوزش و نازکی واژن و ناحیهٔ تناسلی ناشی از کمبود استروژن، وقتی درمان سیستمیک مناسب تشخیص داده شود
- جبران کمبود استروژن در نارسایی اولیهٔ تخمدان یا دیگر انواع کاهش عملکرد غدد جنسی
- کاهش علائم کمبود استروژن پس از برداشتن تخمدان یا برخی درمانهای ازکاراندازندهٔ عملکرد تخمدان
- پیشگیری از پوکی استخوان پس از یائسگی در افراد پرخطر، وقتی داروهای دیگر مناسب نیستند؛ در برخی فرآوردههای خوراکی
- درمان تسکینیِ سرطان پیشرفتهٔ وابسته به هورمونهای مردانهٔ پروستات، با فرآوردهٔ تزریقی و فقط تحت نظر متخصص
روش مصرف
قرص را کامل با آب یا شیر ببلعید و میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ انتخاب یک زمان ثابت روزانه به نظم مصرف کمک میکند. آمپول باید دقیقاً طبق نسخه و روش فرآورده، معمولاً بهصورت تزریق عضلانی و توسط فرد آموزشدیده، استفاده شود؛ تزریق را با قرص یا شکل دیگری خودسرانه جایگزین نکنید. در صورت فراموشی یک نوبت، دستور بروشور همان فرآورده را دنبال کنید و برای جبران، مقدار بعدی را دو برابر نکنید. قطع یا تغییر ناگهانی برنامه، بهویژه در درمان جایگزینی هورمون یا درمان تخصصی، میتواند علائم را برگرداند؛ هر تغییر باید با نظر پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
علائم وازوموتور متوسط تا شدیدِ مرتبط با یائسگی
کمترین دوز مؤثر برای کوتاهترین مدت انتخاب شود؛ در صورت داشتن رحم، پروژستین برای محافظت از پوشش داخلی رحم لازم است.
خشکی، سوزش و نازکی واژن و ناحیهٔ تناسلی ناشی از کمبود استروژن
اگر علائم فقط موضعی باشند، درمان موضعی واژینال معمولاً ترجیح دارد؛ در صورت داشتن رحم، پروژستین لازم است.
کمبود استروژن در نارسایی اولیهٔ تخمدان یا کاهش عملکرد غدد جنسی
در صورت وجود رحم، پروژستین طبق برنامهٔ پزشک برای محافظت از پوشش داخلی رحم اضافه میشود؛ مدت درمان به علت زمینهای بستگی دارد.
کمبود استروژن پس از برداشتن تخمدان یا درمانهای مهارکنندهٔ عملکرد تخمدان
نیاز به ادامهٔ درمان و پاسخ بالینی باید دورهای ارزیابی شود؛ در صورت داشتن رحم، پروژستین لازم است.
پیشگیری از پوکی استخوان پس از یائسگی در افراد پرخطر
فقط در افراد پرخطر و زمانی استفاده شود که داروهای غیراستروژنی مناسب نباشند؛ در صورت داشتن رحم، پروژستین لازم است.
درمان تسکینی سرطان پیشرفتهٔ وابسته به آندروژنِ پروستات
دوزهای بالا خطر لختهٔ خون، سکته و عوارض قلبی را افزایش میدهند و نیازمند پایش تخصصی هستند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر اکنون یا در گذشته لختهٔ وریدی، آمبولی ریه، سکته، حملهٔ قلبی، اختلال انعقادی یا سابقهٔ خانوادگی مهم لخته داشتهاید، اطلاع دهید؛ سیگار، چاقی، بیتحرکی طولانی و جراحی بزرگ نیز خطر را بیشتر میکنند.
- سابقه یا احتمال سرطان پستان، سرطان رحم یا آندومتر، ضخیمشدن درماننشدهٔ پوشش رحم، اندومتریوز، فیبروم یا خونریزی واژینال بدون علت را بگویید.
- بیماری یا تومور کبد، زردی، بیماری کیسهٔ صفرا، فشارخون بالا، دیابت، چربی خون بالا، بیماری قلب یا کلیه، میگرن، صرع، آسم یا لوپوس را مطرح کنید.
- تمام داروها، فرآوردههای گیاهی و مکملها، بهویژه داروهای ضدتشنج، ضدسل، ضدویروس، ضدانعقاد و داروهای تیروئید را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر رحم دارید، دربارهٔ نیاز به همراهکردن پروژستین برای محافظت از پوشش رحم سؤال کنید؛ استروژنِ تنها برای درمان طولانیمدت معمولاً مناسب نیست.
- اگر باردارید، احتمال بارداری دارید، شیر میدهید یا جراحی و بیحرکتی طولانی پیشرو دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- سردرد یا سرگیجه
- تهوع، دلدرد، نفخ یا سوءهاضمه
- حساسیت، درد یا بزرگشدن پستانها
- لکهبینی یا تغییر در الگوی خونریزی، بهویژه در ماههای نخست
- ورم خفیف دستها یا پاها و احساس احتباس مایع
- تغییرات خلقی یا خستگی
- درد، تورم یا گرمی ناگهانی یک پا، یا تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، سرفهٔ خونی یا غش: احتمال لخته مطرح است و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا دید، سردرد بسیار شدید و ناگهانی یا درد فشاری قفسهٔ سینه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا زبان، تنگی گلو، خسخس سینه، کهیر گسترده یا مشکل تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی واژینال جدید، شدید یا مداوم، یا هر خونریزی پس از یائسگی: برای بررسی سریع پزشکی اقدام کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خارش شدید یا درد شدید قسمت بالای شکم: سریعاً ارزیابی پزشکی بگیرید.
- تودهٔ جدید پستان، فرورفتگی پوست، تغییر نوک پستان یا ترشح خونی، و نیز میگرن جدید یا افزایش واضح فشارخون: در اولین فرصت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
استرادیول والرات با داروهایی که تجزیهٔ کبدی آن را افزایش میدهند، مانند برخی داروهای ضدتشنج، ریفامپیسین، ریفابوتین، بعضی داروهای ضدویروس و علف چای، ممکن است کماثرتر شود و الگوی خونریزی را تغییر دهد. بعضی داروهای ضدقارچ و قلبی میتوانند سطح استروژن را بالا ببرند؛ استروژن همچنین ممکن است نیاز به لووتیروکسین و نتیجهٔ آزمایشهای تیروئید را تغییر دهد و همراهی آن با لاموتریژین کنترل تشنج را ضعیف کند. گریپفروت ممکن است سطح استروژن خوراکی را افزایش دهد و الکل، هرچند تداخل ثابت و مشخصی ندارد، میتواند تهوع، سرگیجه یا گرگرفتگی را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان، حتی فرآوردههای گیاهی، را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
استرادیول والرات در بارداری کاربردی ندارد؛ اگر بارداری رخ داد یا احتمال آن مطرح شد، ادامهٔ درمان باید سریعاً با پزشک بازبینی شود. استروژن وارد شیر میشود و میتواند تولید شیر را کاهش دهد، بنابراین در شیردهی معمولاً توصیه نمیشود مگر با تصمیم متخصص. این دارو بهتنهایی روش پیشگیری از بارداری نیست.
نگهداری
دارو را در بستهبندی اصلی و طبق دمای درجشده روی جعبه، معمولاً در دمای معمول اتاق و دور از نور، گرما و رطوبت نگه دارید؛ فرآوردهٔ تزریقی را یخ نزنید و اگر ذرات یا تغییر واضح رنگ داشت، استفاده نکنید. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و تاریخ انقضا را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
| قرص | 2 mg |
| تزریقی | 10 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۷ برند از ۱۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا استرادیول والرات از بارداری جلوگیری میکند؟
۰۲اگر رحم داشته باشم، چرا ممکن است پروژستین لازم شود؟
۰۳آیا قرص و آمپول استرادیول والرات را میتوان جایگزین هم کرد؟
۰۴لکهبینی هنگام مصرف استرادیول والرات طبیعی است؟
۰۵پیش از عمل جراحی باید استرادیول والرات را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۷ برند از ۱۸ سازنده، در گروه G03CA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.