بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · چشم و گوش

اپی‌نفرین

Epinephrine 1 %
رده ATC S01EA01شکل قطرهبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

اپی‌نفرین (آدرنالین) در این فرآورده به‌صورت قطرهٔ چشمی ۱٪ عرضه شده و از ردهٔ داروهای سمپاتومیمتیک است که فشار داخل چشم را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کنترل فشار بالای داخل چشم در آب‌سیاه مزمن با زاویهٔ باز استفاده می‌شود، معمولاً در کنار داروهای دیگر گلوکوم.

نکتهٔ ایمنی مهم

در آب‌سیاه با زاویهٔ بسته یا در چشم بدون عدسی نباید مصرف شود، چون می‌تواند خطرناک باشد؛ مصرف آن فقط طبق تجویز چشم‌پزشک مجاز است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر درد شدید چشم، افت ناگهانی بینایی، یا تپش قلب و سردرد شدید بعد از مصرف قطره رخ داد، حتماً با پزشک یا چشم‌پزشک خود تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

اپی‌نفرین که با نام آدرنالین هم شناخته می‌شود، دارویی از ردهٔ سمپاتومیمتیک‌ها (محرک‌های گیرندهٔ آدرنرژیک) است که در این فرآورده به‌صورت قطرهٔ چشمی ۱٪ برای درمان آب‌سیاه (گلوکوم) با زاویهٔ باز به کار می‌رود. این دارو با کاهش تولید مایع زلالیه و بهبود خروج آن، فشار داخل چشم را پایین می‌آورد و از آسیب تدریجی به عصب بینایی جلوگیری می‌کند. برخلاف شکل تزریقی اپی‌نفرین که در وضعیت‌های اورژانسی آلرژیک به کار می‌رود، این قطرهٔ چشمی مخصوص کنترل طولانی‌مدت فشار چشم است. امروزه با توجه به در دسترس بودن داروهای جدیدتر برای گلوکوم، مصرف این قطره محدودتر شده و بیشتر در موارد خاص یا در کنار سایر درمان‌ها تجویز می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهش فشار داخل چشم در آب‌سیاه (گلوکوم) مزمن با زاویهٔ باز
  • مصرف کمکی همراه با داروهای دیگر ضدگلوکوم مانند میوتیک‌ها یا بتابلوکرهای چشمی
  • کنترل فشار چشم در بیمارانی که پاسخ کافی به درمان‌های خط اول ندارند
۰۴

روش مصرف

قطرهٔ اپی‌نفرین را دقیقاً طبق دستور چشم‌پزشک و در فاصلهٔ زمانی مشخص‌شده در نسخه مصرف کنید. پیش از چکاندن قطره دست‌های‌تان را بشویید، سر را کمی به عقب خم کنید، قطره را داخل کیسهٔ زیر پلک پایین بچکانید و از تماس نوک قطره‌چکان با چشم یا هر سطح دیگری خودداری کنید تا آلوده نشود. بلافاصله بعد از چکاندن، برای چند دقیقه گوشهٔ داخلی چشم کنار بینی را با فشار ملایم ببندید تا جذب دارو به بدن کمتر شود. اگر بیش از یک قطرهٔ چشمی مصرف می‌کنید، مگر پزشک ترتیب دیگری گفته باشد، بین آن‌ها چند دقیقه فاصله بگذارید. اگر رنگ محلول تیره یا قهوه‌ای شد، دیگر از آن استفاده نکنید. مصرف را بدون مشورت با چشم‌پزشک قطع نکنید، چون ممکن است فشار چشم دوباره بالا برود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کاهش فشار داخل چشم در گلوکوم مزمن با زاویهٔ باز

بزرگسالاندوز آغازین: ۱ قطره از محلول چشمی ۱٪ در چشم(های) مبتلا، روزی ۱ تا ۲ بار؛ دوز و دفعات نگهدارنده بر اساس اندازه‌گیری فشار داخل چشم و پاسخ بیمار تنظیم می‌شود.

درمان معمولاً طولانی‌مدت است. تشخیص گلوکوم با زاویهٔ باز باید پیش از شروع توسط چشم‌پزشک تأیید شود؛ در گلوکوم با زاویهٔ بسته یا زاویهٔ قابل‌انسداد مصرف نشود.

درمان کمکی گلوکوم همراه با میوتیک‌ها یا بتابلوکرهای چشمی

بزرگسالاندوز آغازین: ۱ قطره از محلول چشمی ۱٪ در چشم(های) مبتلا، روزی ۱ تا ۲ بار؛ دوز نگهدارنده بر اساس فشار داخل چشم و پاسخ بیمار فردی‌سازی می‌شود.

افزودن به میوتیک یا بتابلوکر چشمی فقط با نظر چشم‌پزشک انجام شود. در صورت استفاده از چند قطرهٔ چشمی، بین فرآورده‌ها حداقل ۵ دقیقه فاصله بگذارید.

کنترل فشار داخل چشم در صورت پاسخ ناکافی به درمان خط اول

بزرگسالانبه‌عنوان درمان کمکی، دوز آغازین ۱ قطره از محلول چشمی ۱٪ در چشم(های) مبتلا، روزی ۱ تا ۲ بار است؛ ادامه و تنظیم درمان بر اساس اندازه‌گیری فشار داخل چشم و پاسخ بیمار انجام می‌شود.

افزودن یا تغییر دفعات مصرف فقط پس از ارزیابی و تجویز چشم‌پزشک انجام شود؛ افزایش خودسرانهٔ دوز ممنوع است.

تنظیم دوز: این اطلاعات نسخه نیست و دوز و برنامهٔ دقیق باید توسط چشم‌پزشک تعیین شود. تصمیم‌گیری بر پایهٔ نوع و شدت گلوکوم، اندازه‌گیری‌های تکراری فشار داخل چشم، پاسخ بیمار، فرآورده و داروهای هم‌زمان انجام می‌شود. برای نارسایی کلیه دادهٔ کافی دربارهٔ تعدیل دوز وجود ندارد؛ در بیماری کبدی، سالمندان و بیماران مبتلا به بیماری قلبی‌عروقی یا پرفشاری خون، تکرار دوز یا افزایش آن باید با احتیاط و پایش پزشکی انجام شود. ایمنی و اثربخشی مصرف چشمی در کودکان تثبیت نشده است؛ برای کودکان دوز عددی ارائه نمی‌شود. این توصیه‌ها فقط برای محلول چشمی ۱٪ است و با فرآورده‌های تزریقی یا غلظت‌های دیگر قابل تعمیم نیست.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر آب‌سیاه (گلوکوم) از نوع زاویه‌بسته دارید یا عدسی چشم‌تان برداشته شده (بی‌عدسی)، پیش از مصرف حتماً به چشم‌پزشک بگویید.
  • سابقهٔ حساسیت به اپی‌نفرین یا سولفیت‌ها (نگه‌دارندهٔ رایج در فرآورده‌های اپی‌نفرین) را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • بیماری قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، پرکاری تیروئید یا دیابت را به پزشک بگویید، زیرا جذب این قطره به جریان خون می‌تواند بر این بیماری‌ها اثر بگذارد.
  • فهرست همهٔ داروها، قطره‌های چشمی دیگر و مکمل‌هایی را که مصرف می‌کنید با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر باردار هستید، شیر می‌دهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • اگر از لنز تماسی استفاده می‌کنید، دربارهٔ نحوهٔ درست مصرف قطره در کنار لنز از چشم‌پزشک بپرسید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سوزش، خارش یا اشک‌ریزش کوتاه‌مدت بلافاصله بعد از چکاندن قطره
  • قرمزی و تحریک سطح چشم
  • تاری موقت دید درست بعد از مصرف
  • سردرد یا احساس درد در بالای ابرو
  • رسوب رنگدانهٔ تیره (آدرنوکروم) روی سطح چشم در مصرف طولانی‌مدت
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • درد شدید و ناگهانی چشم، قرمزی شدید، تاری بینایی یا دیدن هالهٔ رنگی دور نور — می‌تواند نشانهٔ حملهٔ آب‌سیاه نوع زاویه‌بسته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • کاهش ناگهانی یا واضح بینایی، به‌ویژه در افرادی که عدسی چشم‌شان برداشته شده — می‌تواند نشانهٔ تورم در بخش مرکزی شبکیه (ماکولا) باشد؛ سریع به چشم‌پزشک مراجعه کنید.
  • تپش قلب تندشونده، فشار خون بالا، لرزش دست یا اضطراب شدید — نشانهٔ جذب سیستمیک بیش از حد دارو است؛ با پزشک تماس بگیرید.
  • تورم پلک، خارش شدید یا بثورات پوستی گسترده به‌عنوان نشانهٔ واکنش آلرژیک — اگر مشکل تنفسی یا تورم صورت و گلو هم داشتید، با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

اپی‌نفرین با داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای و مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) می‌تواند اثر تحریکی روی قلب و عروق را تشدید کند. مصرف هم‌زمان با سایر داروهای سمپاتومیمتیک یا بی‌حس‌کننده‌های موضعی حاوی اپی‌نفرین نیز ممکن است این اثر را بیشتر کند. در افرادی که دیگوکسین، کینیدین یا برخی داروهای بیهوشی عمومی مصرف می‌کنند، احتمال بروز بی‌نظمی ضربان قلب بیشتر است و بتابلوکرهای غیرانتخابی نیز ممکن است در کنار اپی‌نفرین باعث واکنش فشار خونی ناخواسته شوند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، قطره‌های چشمی دیگر و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات محدودی دربارهٔ مصرف این قطرهٔ چشمی در بارداری و شیردهی در دست است. اپی‌نفرین در دوزهای سیستمیک بالا می‌تواند بر جریان خون رحم اثر بگذارد، هرچند مقدار جذب‌شده از یک قطرهٔ چشمی معمولاً بسیار کم است. با این حال، مصرف آن در بارداری یا دوران شیردهی باید فقط با نظر پزشک باشد و اگر جایگزین ایمن‌تری برای کنترل فشار چشم در دسترس باشد، پزشک ممکن است آن را ترجیح دهد.

۱۰

نگهداری

این قطرهٔ چشمی را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم نگه دارید، چون اپی‌نفرین در برابر نور و هوا ناپایدار است و ممکن است رنگ آن تغییر کند. اگر محلول به رنگ صورتی، قهوه‌ای یا تیره درآمد، دیگر از آن استفاده نکنید و موضوع را با داروساز خود در میان بگذارید. بعد از هر بار مصرف، ظرف قطره را محکم ببندید، آن را دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضای روی بسته‌بندی را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قطره1 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
فرمالدئید FORMALDEHYDE (SEPIDAJ) BULK
دارو سازی سپیداج
قطره
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا این قطره همان تزریق اورژانسی اپی‌نفرین است که برای واکنش‌های آلرژیک شدید استفاده می‌شود؟
خیر. این قطرهٔ چشمی فقط برای کاهش فشار داخل چشم در آب‌سیاه است و کاربردی کاملاً متفاوت از شکل تزریقی اورژانسی اپی‌نفرین دارد که برای واکنش‌های آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) به کار می‌رود. این دو فرآورده را با هم اشتباه نگیرید و هرگز این قطره را جایگزین تزریق اورژانسی نکنید.
۰۲چرا رنگ قطره‌ام بعد از مدتی تغییر کرده است؟
اپی‌نفرین در تماس با نور و هوا اکسید می‌شود و ممکن است رنگ محلول کم‌کم صورتی یا قهوه‌ای شود. این تغییر رنگ نشانهٔ افت اثر و فاسدشدن دارو است، پس اگر چنین چیزی دیدید، دیگر از قطره استفاده نکنید و موضوع را با داروساز خود در میان بگذارید.
۰۳آیا این قطره باعث تپش قلب یا بالا رفتن فشار خون می‌شود؟
مقدار کمی از دارو ممکن است وارد جریان خون شود و در برخی افراد، به‌خصوص کسانی که بیماری قلبی یا فشار خون بالا دارند، تپش قلب یا افزایش فشار خون ایجاد کند. اگر چنین علائمی را تجربه کردید یا سابقهٔ بیماری قلبی‌عروقی دارید، پیش از مصرف و در طول درمان با پزشک خود مشورت کنید.
۰۴چرا پزشکم گفته این قطره برای همهٔ انواع آب‌سیاه مناسب نیست؟
در آب‌سیاه نوع زاویه‌بسته، این دارو می‌تواند مردمک را گشاد کند و باعث تنگ‌تر شدن بیشتر زاویهٔ چشم و بروز حملهٔ ناگهانی و خطرناک افزایش فشار چشم شود. به همین دلیل چشم‌پزشک پیش از تجویز، نوع آب‌سیاه شما را بررسی می‌کند و در این موارد داروی جایگزین انتخاب می‌کند.
۰۵اگر یک نوبت مصرف قطره را فراموش کنم چه کار کنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبت بعدی نمانده، معمولاً همان نوبت فراموش‌شده نادیده گرفته می‌شود و نباید دو قطره را با هم مصرف کرد. برای برنامهٔ دقیق جبران نوبت فراموش‌شده، بهتر است از پزشک یا داروساز خود راهنمایی بگیرید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه S01EA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.