دگزامتازون

دگزامتازون یک کورتیکواستروئید (Corticosteroid) مصنوعی، قوی و طولانی‌اثر از خانوادهٔ هورمون‌های سیستمیک است. این دارو با تقلید از عملکرد هورمون‌های طبیعیِ غدهٔ فوق‌کلیوی، مسیرهای التهابی و پاسخ سیستم ایمنی بدن را مهار می‌کند و به همین دلیل در طیف وسیعی از بیماری‌های التهابی، آلرژیک و خودایمنی به کار می‌رود. در ایران به دو شکل قرص خوراکی و آمپول تزریقی موجود است و پزشک بسته به شدت و نوع بیماری، یکی از این دو شکل را انتخاب می‌کند. اثر آن نسبت به کورتیکواستروئیدهای رایج‌تری مانند پردنیزولون قوی‌تر و پایدارتر است. آنچه در ادامه می‌خوانید جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین تشخیص پزشک، نسخهٔ او یا بروشور رسمیِ داخل بستهٔ دارو نیست.

دگزامتازون را طبق برنامهٔ زمانیِ مشخصی که پزشک تعیین می‌کند مصرف کنید؛ قرص آن را معمولاً می‌توان همراه با غذا یا شیر خورد تا احتمال ناراحتی معده کمتر شود، مگر پزشک دستور دیگری داده باشد. شکل تزریقی این دارو فقط در محیط درمانی و توسط کادر درمان تجویز و تزریق می‌شود. مهم‌ترین نکته در مصرف دگزامتازون، پایبندی کامل به مدت و زمان‌بندیِ تعیین‌شده از سوی پزشک است؛ در مصرف طولانی‌مدت، بدن ترشح طبیعی هورمون‌های خود را کاهش می‌دهد و قطع ناگهانی دارو می‌تواند این تعادل را برهم بزند، بنابراین کاهش دوز باید همیشه تدریجی و زیر نظر پزشک صورت گیرد. بدون هماهنگی با پزشک، دوز را تغییر ندهید یا مصرف را زودتر از موعد متوقف نکنید.

دگزامتازون می‌تواند با داروهای ضدانعقاد خون، انسولین و قرص‌های پایین‌آورندهٔ قند خون، برخی داروهای ضدتشنج، داروهای ضدقارچ، و مسکن‌های ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و آسپرین تداخل داشته باشد و اثر یا خطر عوارض آن‌ها را تغییر دهد. مصرف هم‌زمان با واکسن‌های زنده نیز باید با احتیاط و تنها با صلاحدید پزشک انجام شود. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید، حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید تا از تداخل‌های ناخواسته پیشگیری شود.