دفلازاکورت
دفلازاکورت یک کورتیکواستروئید مصنوعی از خانوادهٔ گلوکوکورتیکوئیدهاست که با کاهش التهاب و تعدیل واکنش سیستم ایمنی اثر میکند.
این دارو بیشتر برای کنترل بیماریهای التهابی و خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید و برخی بیماریهای آلرژیک و پوستی، و نیز برای کندکردن روند دیستروفی عضلانی دوشن تجویز میشود.
مصرف طولانیمدت یا قطع ناگهانی این دارو بدون هماهنگی با پزشک میتواند خطرناک باشد؛ دوز و مدت مصرف را فقط پزشک تعیین میکند.
اگر در حین مصرف علائمی مانند تورم صورت یا اندامها، افزایش ناگهانی وزن، تاری دید، یا نشانههای عفونت دیدید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دفلازاکورت یک کورتیکواستروئید مصنوعی است که از نظر ساختاری به پردنیزولون نزدیک است و اثراتی مشابه آن دارد، هرچند نمایهٔ برخی عوارض متابولیکش اندکی متفاوت گزارش شده است. این دارو با اتصال به گیرندهٔ گلوکوکورتیکوئیدیِ سلولها، ترشح مواد التهابی را کاهش میدهد و فعالیت بیشازحد سیستم ایمنی را تعدیل میکند. به همین دلیل در طیفی از بیماریهای التهابی، آلرژیک و خودایمنی، و همچنین در دیستروفی عضلانی دوشن برای کندکردن روند ضعف عضلانی به کار میرود. دفلازاکورت بهصورت قرص با قدرتهای مختلف موجود است و همیشه باید طبق برنامهای که پزشک مشخص میکند مصرف شود.
موارد مصرف
- دیستروفی عضلانی دوشن، برای کندکردن روند ضعف عضلانی
- آرتریت روماتوئید و برخی بیماریهای روماتیسمی التهابی
- بیماریهای شدید آلرژیک، از جمله آسم شدید
- بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس
- برخی بیماریهای پوستی و خونی التهابی شدید
- کمک به پیشگیری از رد پیوند عضو، همراه با سایر داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی
روش مصرف
دفلازاکورت را معمولاً باید همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کرد تا احتمال ناراحتی معده کمتر شود؛ در بسیاری از موارد پزشک ترجیح میدهد این دارو صبحها مصرف شود تا با ریتم طبیعی ترشح هورمونی بدن هماهنگتر باشد. زمانبندی، مقدار و مدت دقیق مصرف را فقط پزشک بر اساس شرایط شما تعیین میکند و نباید بدون هماهنگی تغییر کند. اگر مصرف این دارو بیش از چند روز طول کشیده باشد، هرگز آن را ناگهان قطع نکنید، چون ممکن است بدن به کاهش تدریجی دوز زیر نظر پزشک نیاز داشته باشد. برای فراموشکردن یک نوبت یا هر ابهامی دربارهٔ نحوهٔ مصرف، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دیستروفی عضلانی دوشن
درمان معمولاً طولانیمدت است؛ با یا بدون غذا مصرف میشود و قطع آن باید تدریجی باشد.
آرتریت روماتوئید و برخی بیماریهای روماتیسمی التهابی
کمترین دوز مؤثر استفاده شود؛ پس از مصرف طولانی، کاهش دوز باید تدریجی باشد.
بیماریهای شدید آلرژیک، از جمله آسم شدید
در آنافیلاکسی، اپینفرین درمان اصلی است و دفلازاکورت جایگزین آن نیست.
لوپوس اریتماتوز سیستمیک و بیماریهای خودایمنی التهابی شدید
اغلب در ۱ نوبت صبح مصرف میشود؛ قطع ناگهانی ممنوع است.
برخی بیماریهای پوستی و خونی التهابی شدید
درمان طولانیمدت به پایش عفونت، قند خون، فشار خون و سلامت استخوان نیاز دارد.
کمک به پیشگیری از رد پیوند عضو
فقط طبق پروتکل تیم پیوند مصرف شود؛ خطر عفونت افزایش مییابد و قطع ناگهانی ممنوع است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به دفلازاکورت یا سایر کورتیکواستروئیدها
- وجود هر نوع عفونت فعال، بهویژه عفونتهای قارچی، سلی یا ویروسی
- سابقهٔ دیابت، فشار خون بالا، پوکی استخوان، بیماری قلبی یا مشکلات کبدی و کلیوی، که در سالمندان اهمیت بیشتری دارد
- زخم معده یا سایر بیماریهای گوارشی
- مصرف همزمان سایر داروها، مکملها یا برنامهٔ واکسیناسیون
- بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری؛ و در کودکان، لزوم پایش دورهٔ رشد توسط پزشک
عوارض احتمالی
- افزایش اشتها و افزایش وزن
- تغییرات ظاهری خفیف مانند گرد شدن صورت
- ناراحتی یا سوءهاضمهٔ خفیف معده
- بیخوابی یا بیقراری، بهویژه در کودکان
- تعریق بیشتر از حد معمول
- تغییرات خلقی خفیف
- علائم عفونت مانند تب مداوم، گلودرد شدید یا زخمهایی که خوب نمیشوند؛ چون این دارو سیستم ایمنی را ضعیف میکند، در صورت مشاهده به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههای قند خون بالا مانند تشنگی شدید و ادرار زیاد؛ به پزشک اطلاع دهید تا در صورت نیاز قند خون بررسی شود.
- تاری دید، کاهش دید یا درد چشم؛ به پزشک یا چشمپزشک مراجعه کنید، چون مصرف طولانیمدت میتواند چشم را درگیر کند.
- ضعف عضلانی غیرمعمول یا درد شدید استخوان؛ به پزشک اطلاع دهید، چون ممکن است به تراکم استخوان یا بافت عضله مربوط باشد.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، تنگی نفس یا کهیر گسترده؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در کودکان، کندشدن غیرمعمول روند رشد قد؛ در ویزیتهای منظم با پزشک پیگیری شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان دفلازاکورت با داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی میتواند خطر زخم و خونریزی گوارشی را افزایش دهد؛ مصرف الکل نیز همین خطر را تشدید میکند. برخی داروهای ادرارآور ممکن است افت پتاسیم خون را تشدید کنند و داروهای ضددیابت خوراکی یا انسولین ممکن است اثر کمتری داشته باشند، چون کورتیکواستروئیدها قند خون را بالا میبرند. داروهایی مانند کتوکونازول میتوانند غلظت خونی متابولیت فعال دفلازاکورت را افزایش دهند، در حالیکه ریفامپین و برخی داروهای ضدصرع قوی میتوانند اثر آن را کاهش دهند. دریافت واکسنهای زنده نیز در دورهٔ مصرف این دارو باید حتماً با هماهنگی پزشک باشد. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دفلازاکورت مانند سایر کورتیکواستروئیدها فقط در صورتی در بارداری تجویز میشود که فایدهٔ آن برای مادر بیشتر از خطر احتمالی برای جنین باشد، و این تصمیم را فقط پزشک میگیرد. مقدار کمی از این دارو ممکن است وارد شیر مادر شود، پس مصرف آن در دوران شیردهی نیز باید با نظر و پایش پزشک باشد. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیردهی میکنید، پیش از شروع یا ادامهٔ مصرف این دارو حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید. قرصها را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پیش از مصرف همیشه تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 30 mg |
| قرص | 6 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان مصرف دفلازاکورت را ناگهان قطع کرد؟
۰۲دفلازاکورت چه فرقی با پردنیزولون دارد؟
۰۳آیا مصرف طولانیمدت دفلازاکورت خطر پوکی استخوان دارد؟
۰۴دفلازاکورت در دیستروفی عضلانی دوشن چه کمکی میکند؟
۰۵آیا دفلازاکورت باید همراه غذا مصرف شود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۵ سازنده، در گروه H02AB13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.