کلتار ۵٪
کلتار ۵٪ فرآوردهای موضعی و قدیمی از خانوادهٔ داروهای ضدپسوریازیس است که با کند کردنِ روندِ سریعِ تکثیرِ سلولهای پوست، به آرامشدنِ پوستهریزی و التهاب کمک میکند.
این لوسیون بیشتر برای کنترلِ پسوریازیس، اگزما و درماتیت سبورئیک و کاهشِ خارش و پوستهریزیِ همراهِ آنها به کار میرود.
مهمترین نکته این است که کلتار حساسیتِ پوست به نورِ آفتاب را زیاد میکند، پس باید از قرارگرفتنِ ناحیهٔ چربشده در معرضِ آفتاب پرهیز کرد.
اگر پس از چند هفته بهبودی دیده نشد، پوست بهشدت تحریک یا ملتهب شد، یا نشانهای از حساسیت و عفونت ظاهر شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کلتار ۵٪ فرآوردهای است که از تقطیرِ زغالسنگ به دست میآید و از دیرباز در درمانِ موضعیِ بیماریهای مزمنِ پوستی به کار رفته است. این دارو در ردهٔ داروهای ضدپسوریازیسِ موضعی قرار میگیرد و با کند کردنِ رشد و تکثیرِ بیشازحدِ سلولهای پوست، کاهشِ التهاب و تسکینِ خارش عمل میکند؛ مکانیسمِ دقیقِ آن هنوز بهطورِ کامل شناخته نشده، اما اثرش در آرامکردنِ پوستهریزی و بازگرداندنِ روندِ طبیعیِ نوسازیِ پوست در بیماریهای مزمنِ پوستی بهخوبی تثبیت شده است. هدفِ اصلیِ این لوسیون، کمک به آرامشدنِ پلاکهای پوستهدار و خارشدار در بیماریهایی مانندِ پسوریازیس است، نه درمانِ قطعیِ این بیماریهای مزمن. بهدلیلِ بوی مشخص و رنگِ تیرهاش، معمولاً برای دورهٔ محدود و طبقِ برنامهای که پزشک تعیین میکند، استفاده میشود.
موارد مصرف
- کنترلِ پسوریازیسِ پوست (پلاکهای قرمز و پوستهدار)
- کاهشِ علائمِ اگزما (درماتیت آتوپیک) در نواحیِ مزمنِ پوستی
- درمانِ درماتیت سبورئیک
- تسکینِ خارشِ همراه با این بیماریهای پوستی
- کمک به کاهشِ پوستهریزی و ضخامتِ پلاکهای پوستی
روش مصرف
این لوسیون فقط روی نواحیِ آسیبدیدهٔ پوست، طبقِ برنامهای که پزشک یا داروساز مشخص میکند، مالیده میشود؛ تعدادِ دفعات و مدتِ مصرف را باید دقیقاً همانطور که تجویز شده رعایت کرد، نه بیشتر و نه کمتر. پیش از هر بار استفاده، پوست را تمیز و خشک کنید و بلافاصله پس از مالیدنِ دارو دستها را بشویید تا از رنگگرفتن یا تحریکِ نواحیِ دیگر جلوگیری شود. چون کلتار حساسیتِ پوست به نورِ آفتاب را افزایش میدهد، بهتر است طبقِ توصیهٔ پزشک آن را عصر یا شب مصرف کنید و پیش از قرارگرفتن در آفتاب، ناحیه را بشویید یا با پوششِ مناسب از آن محافظت کنید. اگر پزشک درمانِ چندهفتهای تجویز کرده، حتی در صورتِ بهبودِ اولیه، بدونِ هماهنگی با او مصرف را قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پسوریازیس پوست؛ پلاکهای قرمز و پوستهدار
بهآرامی ماساژ دهید و بگذارید خشک شود؛ از نور مستقیم خورشید پس از مصرف پرهیز کنید.
اگزمای مزمن پوستی؛ درماتیت آتوپیک
روی پوست زخمی، عفونی، ملتهب شدید یا ترشحدار استفاده نشود.
درماتیت سبورئیک
از تماس لوسیون با چشمها و مخاطها جلوگیری کنید و پس از مصرف دستها را بشویید.
خارش همراه با پسوریازیس، اگزما یا درماتیت سبورئیک
در صورت افزایش خارش، سوزش، قرمزی یا بروز جوش، مصرف را متوقف و با پزشک مشورت کنید.
پوستهریزی و ضخیمشدن پلاکهای پوستی
برای جلوگیری از تحریک، مقدار زیاد یا دفعات بیشتر از دستور تجویزشده بهکار نبرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر تا بهحال به کلتار یا فرآوردههای مشابه حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر پوستِ محلِ درمان زخم، عفونی یا بهشدت ملتهب و ترکخورده است، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ سایرِ داروها و فرآوردههای موضعیِ پوستی که استفاده میکنید، از جمله کرمها و پمادهای دیگر، را به پزشک بگویید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر پوستتان به نور حساس است یا سابقهٔ بیماریهای پوستیِ دیگری دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- از تماسِ دارو با چشم، داخلِ بینی و دهان، و نواحیِ تناسلی خودداری کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف در محلِ مصرف
- خشکی و پوستهریزیِ پوست
- قرمزی یا تحریکِ مختصرِ پوست
- رنگگرفتنِ موقتِ پوست، مو یا ناخن بهرنگِ قهوهای
- بوی نسبتاً تندِ مشخصِ قطران
- التهابِ خفیفِ فولیکولهای مو
- آفتابسوختگیِ شدید یا واکنشِ غیرِعادی پوست پس از قرارگرفتن در آفتاب — در این صورت مصرف را متوقف کرده و به پزشک اطلاع دهید.
- تحریک، سوزش یا التهابِ شدید و پیشروندهای که با ادامهٔ مصرف بهتر نمیشود — مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت کنید.
- نشانههای عفونت در محلِ مصرف مانندِ چرک، تورم یا دردِ فزاینده — به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
استفادهٔ همزمانِ کلتار با سایرِ فرآوردههای موضعیِ لایهبردار یا محرکِ پوست، مانندِ اسیدِ سالیسیلیک، رتینوئیدها یا بنزوئیل پراکسید، میتواند تحریک و خشکیِ پوست را بیشتر کند. همچنین ترکیبِ کلتار با نورِ فرابنفش گاهی توسطِ پزشک بهعنوانِ بخشی از درمانِ پسوریازیس تجویز میشود، اما این کار باید فقط زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک انجام شود، چون هر دو حساسیت به نور را افزایش میدهند. برای پیشگیری از هرگونه تداخلِ ناخواسته، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و فرآوردههای موضعیای را که مصرف میکنید، به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ جذبِ سیستمیکِ کلتار از راهِ پوست و اثرِ آن بر بارداری و شیردهی در دست است؛ بههمین دلیل مصرفِ آن در این دوران باید فقط با تجویز و نظارتِ پزشک و در کمترین مقدارِ لازم انجام شود. در دورانِ شیردهی بهتر است از مالیدنِ این لوسیون روی ناحیهٔ سینه و پستان خودداری شود تا از تماسِ نوزاد با دارو جلوگیری شود. پیش از هرگونه مصرف در بارداری یا شیردهی، حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این لوسیون را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید و درِ آن را همیشه محکم ببندید. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته را طبقِ روشِ صحیح دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| لوسیون | 5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا کلتار پوست، مو یا لباس را رنگی میکند؟
۰۲آیا بعد از استفاده از کلتار میتوان زیرِ آفتاب رفت؟
۰۳چقدر طول میکشد تا اثرِ کلتار روی پسوریازیس دیده شود؟
۰۴آیا بوی تندِ این دارو طبیعی است؟
۰۵آیا مصرفِ کلتار برای کودکان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه D05AA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.