سلکوکسیب

سلکوکسیب دارویی از خانوادهٔ ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAID) و از دسته‌ای موسوم به مهارکننده‌های انتخابیِ سیکلواکسیژناز-۲ (COX-2)، معروف به «کوکسیب‌ها»، است که در گروه داروهای اسکلتی‌عضلانی جای می‌گیرد. برخلاف بسیاری از ضدالتهاب‌های قدیمی‌تر که هم‌زمان روی دو نوع آنزیم سیکلواکسیژناز (۱ و ۲) اثر می‌گذارند، سلکوکسیب عمدتاً نوع دوم این آنزیم را هدف می‌گیرد و از این راه ساخت موادی به نام پروستاگلاندین را که در ایجاد درد، التهاب و تورم نقش دارند، کم می‌کند. همین ویژگی باعث شده این دارو، در مقایسه با برخی ضدالتهاب‌های سنتی، معمولاً برای معده ملایم‌تر باشد؛ با این حال خطر آسیب گوارشی و به‌ویژه عوارض قلبی‌عروقی همچنان در مصرف آن مطرح است. در ایران این دارو با نام ژنریک «سلکوکسیب» و برند شناخته‌شدهٔ «سلبرکس» به‌صورت کپسول در بازار موجود است. تعیین شکل دارویی، مقدار و مدت مصرف مناسب همیشه بر عهدهٔ پزشک یا داروساز است.

سلکوکسیب را دقیقاً طبق دستور پزشک و برچسب روی بستهٔ دارو، در زمان‌های مشخص‌شده مصرف کنید. این کپسول را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما اگر معده‌تان حساس است یا دچار ناراحتی گوارشی شدید، مصرف همراه با غذا و یک لیوان کامل آب می‌تواند کمک‌کننده باشد. کپسول را کامل قورت دهید و آن را خرد یا باز نکنید، مگر پزشک یا داروساز روش دیگری را توصیه کرده باشد. سعی کنید هر نوبت مصرف را در ساعت مشخصی از روز انجام دهید و اگر نوبتی را فراموش کردید، برای جبران آن دوز بعدی را دو برابر نکنید. سلکوکسیب معمولاً برای کوتاه‌ترین مدت لازم و در کمترین مقدار مؤثر تجویز می‌شود؛ به همین دلیل ادامه، تغییر یا قطع مصرف آن، به‌ویژه در بیماری‌های مزمن مفصلی، باید با هماهنگی پزشک انجام شود.

سلکوکسیب می‌تواند با چند گروه دارویی مهم تداخل داشته باشد. مصرف هم‌زمان با داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین خطر خونریزی را افزایش می‌دهد، و مصرف هم‌زمان با آسپرین یا سایر ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی احتمال آسیب گوارشی را بیشتر می‌کند، بدون آنکه جایگزین اثر محافظتی آسپرین بر قلب شود. ترکیب سلکوکسیب با داروهای فشار خون مانند مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین یا مسدودکننده‌های گیرندهٔ آنژیوتانسین، همراه با ادرارآورها، می‌تواند هم اثر پایین‌آورندهٔ فشار خون را کم کند و هم خطر آسیب کلیوی را بالا ببرد. داروی ضدقارچ فلوکونازول می‌تواند غلظت خونی سلکوکسیب را به‌طور محسوس افزایش دهد، و مصرف هم‌زمان با لیتیوم یا متوترکسات نیز سطح خونی این داروها را بالا می‌برد. داروهای ضدافسردگی از گروه مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) نیز در ترکیب با سلکوکسیب خطر خونریزی گوارشی را بیشتر می‌کنند. نوشیدن الکل هم‌زمان با این دارو نیز می‌تواند آسیب معده را تشدید کند. به همین دلیل فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.