بیزوپرولول
بیزوپرولول (Bisoprolol) دارویی از دستهٔ بتابلاکرهای قلبیگزین است که با کاهش اثر آدرنالین روی قلب، ضربان و بار کاری آن را پایین میآورد.
این دارو بیشتر برای کنترل فشار خون بالا، پیشگیری از حملات آنژین صدری و درمان نارسایی مزمن قلبی تجویز میشود.
قطع ناگهانی بیزوپرولول، بهویژه در بیماران قلبی، میتواند خطرناک باشد؛ هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید تدریجی و فقط با نظر پزشک انجام شود.
اگر ضربان قلب بیشازحد کند شد، سرگیجهٔ شدید داشتید یا دچار غش شدید، یا نشانههای تشدید نارسایی قلبی مانند تنگی نفس و ورم پا دیدید، در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید؛ در صورت غشکردن یا از دست دادن هوشیاری، بدون فوت وقت به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بیزوپرولول یک بتابلاکر قلبیگزین (Cardioselective Beta-Blocker) است، یعنی عمدتاً روی گیرندههای بتا-۱ در قلب اثر میگذارد نه در سایر بافتهای بدن. این دارو با کند کردن ضربان قلب و کاهش نیروی انقباضی آن، نیاز قلب به اکسیژن را پایین میآورد و در درازمدت، با کاهش ترشح رنین از کلیه، به افت فشار خون هم کمک میکند. به همین دلیل، از این دارو در کنترل فشار خون بالا، آنژین صدری و نارسایی مزمن قلبی استفاده میشود. در ایران، این دارو هم با نام ژنریک و هم زیر نام تجاری شناختهشدهٔ «کنکور» در دسترس است. توجه داشته باشید که این متن صرفاً جنبهٔ آموزشی و اطلاعرسانی دارد، جایگزین ویزیت، تشخیص یا نسخهٔ پزشک نیست و مصرف بیزوپرولول باید همیشه با تجویز و زیرنظر پزشک انجام شود.
موارد مصرف
- کنترل فشار خون بالا (هیپرتانسیون)
- پیشگیری و کاهش حملات آنژین صدری ناشی از بیماری عروق کرونر
- درمان نارسایی مزمن قلبی پایدار، معمولاً همراه با سایر داروهای قلبی
- کمک به کنترل ضربان قلب در برخی آریتمیها، به تشخیص پزشک قلب
روش مصرف
بیزوپرولول را معمولاً هر روز در یک ساعت ثابت، همراه یا بدون غذا (طبق توصیهٔ پزشک)، و با کمی آب میل کنید. مقدار مصرف و تعداد دفعات آن کاملاً بر عهدهٔ پزشک معالج است و نباید بدون مشورت تغییر کند. نکتهٔ مهم این است که این دارو را هرگز خودسرانه و بهطور ناگهانی قطع نکنید، چون ممکن است ضربان قلب و فشار خون بهطور ناگهانی بالا برود یا آنژین صدری تشدید شود؛ اگر پزشک تصمیم به قطع دارو بگیرد، معمولاً دوز را طی چند روز تا چند هفته بهتدریج کم میکند. در صورت فراموشکردن یک نوبت مصرف، دربارهٔ نحوهٔ جبران آن از پزشک یا داروساز خود بپرسید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل فشار خون بالا (پرفشاری خون)
صبح، همراه یا بدون غذا مصرف شود و با آب بلعیده شود.
پیشگیری از حملات آنژین صدری پایدار ناشی از بیماری عروق کرونر
برای پیشگیری و کاهش حملات است و درد حاد قفسهٔ سینه را فوراً برطرف نمیکند؛ قطع ناگهانی ممنوع است.
نارسایی مزمن قلبی پایدار با کاهش عملکرد سیستولی بطن چپ
فقط پس از پایدار شدن نارسایی و معمولاً همراه درمان استاندارد آغاز شود؛ در دورهٔ افزایش دوز، نبض، فشارخون و علائم تشدید نارسایی پایش شود.
کنترل ضربان قلب در آریتمیهای منتخب، بهویژه فیبریلاسیون دهلیزی
برای همهٔ آریتمیها مناسب نیست و باید با تشخیص و پایش متخصص قلب مصرف شود؛ در ضربان پایین یا اختلال هدایت قلبی احتیاط لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به بیزوپرولول یا سایر بتابلاکرها
- ابتلا به آسم یا بیماریهای انسدادی مزمن ریه (COPD)
- ضربان قلب خیلی کند، برخی بلوکهای هدایتی قلب، یا نارسایی حاد و کنترلنشدهٔ قلبی
- ابتلا به دیابت و نحوهٔ پایش منظم قند خون
- بیماری کبدی یا کلیوی، بهویژه در سنین بالا
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، و فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی
- هرگونه عمل جراحی، اقدام دندانپزشکی یا بیهوشی در پیش رو؛ چون تیم درمانی باید از مصرف بیزوپرولول مطلع باشد
عوارض احتمالی
- خستگی و احساس سستی
- سرگیجه، بهویژه در روزهای اول مصرف یا هنگام برخاستن ناگهانی
- سردی دستها و پاها
- کندتر شدن ضربان قلب نسبت به حالت عادی
- سردرد یا اختلال خفیف در الگوی خواب
- ضربان قلب بسیار کند همراه با سرگیجهٔ شدید، تاری دید یا غشکردن؛ در صورت غش یا از دست دادن هوشیاری فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید، در غیر اینصورت هر چه زودتر با پزشک خود تماس بگیرید
- نشانههای تشدید نارسایی قلبی مانند تنگی نفس روزافزون، ورم پا و مچ، یا افزایش ناگهانی وزن؛ باید سریع به پزشک اطلاع داده شود
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس یا تماس با
- تشدید تنگی نفس یا خسخس سینه در افراد مبتلا به آسم یا بیماری انسدادی ریه
- افسردگی، بیحوصلگی شدید یا تغییرات خلقی غیرمعمول
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بیزوپرولول در کنار برخی داروهای قلبی کاهندهٔ ضربان مانند وراپامیل و دیلتیازم میتواند خطر کندی بیشازحد ضربان قلب را بالا ببرد. مصرف همزمان با داروهای دیابت ممکن است برخی نشانههای افت قند خون مانند تپش قلب را کمرنگ کند و تشخیص آن را دشوارتر سازد. داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) نیز میتوانند اثر پایینآورندهٔ فشار خون آن را کم کنند. الکل هم میتواند سرگیجه و افت فشار را تشدید کند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفیتان را حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ بیخطر بودن کامل بیزوپرولول در بارداری، بهویژه سهماههٔ اول، اطلاعات محدودی وجود دارد و مصرف آن باید تنها با صلاحدید و زیر نظر پزشک متخصص باشد، چون بتابلاکرها میتوانند روی رشد جنین و ضربان قلب نوزاد اثر بگذارند. این دارو به مقدار کمی وارد شیر مادر میشود؛ بنابراین تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی حین مصرف آن را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
نگهداری
قرصهای بیزوپرولول را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. دارو را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای آن را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 2.5 mg |
| قرص | 5 mg |
| قرص | 10 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳۲ برند از ۳۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان مصرف بیزوپرولول را خودسرانه قطع کرد؟
۰۲چرا بیزوپرولول باعث سردی دست و پا میشود؟
۰۳بیماران دیابتی هنگام مصرف بیزوپرولول باید به چه نکتهای توجه کنند؟
۰۴آیا «کنکور» همان بیزوپرولول است؟
۰۵آیا بیزوپرولول در توان بدنی هنگام ورزش تأثیر میگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳۲ برند از ۳۹ سازنده، در گروه C07AB07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.